Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Dân sự của Công ty luật Minh Khuê

>> Luật sư tư vấn pháp luật Dân sự, gọi:  1900.1975

 

1. Cơ sở pháp lý: 

Bộ luật Dân sự 2015

Bộ luật Dân sự 2005

2. Luật sư tư vấn:

 

 

Chỉ định, cử người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015

Giám hộ có hình thức giám hộ đương nhiên ngoài ra còn có hình thức cử, chỉ định người giám hộ được quy định tại Điều 54 Bộ luật Dân sự 2015:

 

“1. Trường hợp người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự không có người giám hộ đương nhiên theo quy định tại Điều 52 và Điều 53 của Bộ luật này thì Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ có trách nhiệm cử người giám hộ.

Trường hợp có tranh chấp giữa những người giám hộ quy định tại Điều 52 và Điều 53 của Bộ luật này về người giám hộ hoặc tranh chấp về việc cử người giám hộ thì Tòa án chỉ định người giám hộ.

Trường hợp cử, chỉ định người giám hộ cho người chưa thành niên từ đủ sáu tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của người này.

2. Việc cử người giám hộ phải được sự đồng ý của người được cử làm người giám hộ.

3. Việc cử người giám hộ phải được lập thành văn bản, trong đó ghi rõ lý do cử người giám hộ, quyền, nghĩa vụ cụ thể của người giám hộ, tình trạng tài sản của người được giám hộ.

4. Trừ trường hợp áp dụng quy định tại khoản 2 Điều 48 của Bộ luật này, người giám hộ của người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi do Tòa án chỉ định trong số những người giám hộ quy định tại Điều 53 của Bộ luật này. Trường hợp không có người giám hộ theo quy định trên, Tòa án chỉ định người giám hộ hoặc đề nghị một pháp nhân thực hiện việc giám hộ.”

 

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 thì cụm từ người giám hộ ở đây là bao hàm cả cá nhân và pháp nhân, trước đây, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ có trách nhiệm cử người giám hộ và hoặc đề nghị một tổ chức đảm nhận việc giám hộ.

Bộ luật Dân sự 2005, khi có những tranh chấp tương tự, các cơ quan không biết giải quyết cách nào và thông thường hồ sơ của người dân phải chờ rất lâu trước khi được giải quyết do luật không quy định cụ thể. Đến Bộ luật Dân sự 2015 hình thức chỉ định người giám hộ được đặt ra trong trường hợp có tranh chấp giữa những người giám hộ đương nhiên về người giám hộ hoặc tranh chấp về việc cử người giám hộ hoặc giữa những người giám hộ đương nhiên với nhau, theo quy định tại khoản 1 Điều 54 thì:

 

Trường hợp người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự không có người giám hộ đương nhiên theo quy định tại Điều 52 và Điều 53 của Bộ luật này thì Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ có trách nhiệm cử người giám hộ”.

Trong trường hợp này chỉ có Tòa án là cơ quan có thẩm quyền chỉ định người giám hộ trong trường hợp này. Trên thực tế quy định như vậy sẽ giảm thiểu được các tranh chấp liên quan đến việc cử người giám hộ hoặc giữa những người giám hộ đương nhiên với nhau.

Trong trường hợp một người bị tòa án tuyên bố có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi mà trước đó người này chưa chọn được người giám hộ, Tòa án cũng sẽ chỉ định người giám hộ trong số những người giám hộ quy định tại Điều 53 Bộ luật Dân sự 2015 (Người giám hộ đương nhiên của người mất năng lực hành vi dân sự). Trường hợp không có người giám hộ đương nhiên quy định trên, Tòa án chỉ định người giám hộ hoặc đề nghị một pháp nhân thực hiện việc giám hộ. Có thể thấy rằng Bộ luật Dân sự 2015 trong trường hợp này cho phép Tòa án áp dụng tương tự pháp luật để xác định người giám hộ đương nhiên cho người có khó khan trong nhận thức, làm chủ hành vi. Đây là một sự linh hoạt và sáng tạo một bước tiến trong tư duy của các nhà làm luật cho việc áp dụng pháp luật được thực hiện một cách đúng đắn.

Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định việc cử người giám hộ phải được lập thành văn bản, trong đó ghi rõ lí do cử người giám hộ, tình trạng tài sản của người giám hộ. Điều này giúp cho việc quản lý, theo dõi tài sản của người giám hộ dược thuận lợi hơn. Đồng thời tránh được tình trạng người giám hộ làm thất thoát tài sản của người giám hộ hoặc sử dụng tài sản không vào mục đích chăm sóc, giáo dục, vì lợi ích của người được giám hộ.

Điều 54 Bộ luật Dân sự 2015 cho thấy các nhà làm luật đã làm cho điều luật gắn liền với thực tế đó chính là việc xem xét đến nguyện vọng của người chưa thành niên từ sáu tuổi trở lên trong trường hợp cũ, chỉ định người giám hộ cho người này. Đây là một quy định mang tính nhân văn sâu sắc, vì người được giám hộ nếu là người chưa thành niên là người không may khi không sống cùng với cha mẹ. Do đó, nếu người từ đủ sáu tuổi trở lên có nguyện vọng được chăm sóc, quản lý bởi người nào thì nguyện vọng đó của trẻ nên được xem xét bởi phần nào bù đắp được những thiệt thòi mà trẻ đã phải trải qua.

 

Trên đây là tư vấn của chúng tôi.  Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.1975 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Dân sự - Công ty luật Minh Khuê