Chỉ đóng bảo hiểm xã hội không đóng bảo hiểm y tế có được không?

1. Bảo hiểm xã hội là gì?

Bảo hiểm xã hội là một hệ thống bảo đảm xã hội được tổ chức và quản lý bởi chính phủ, nhằm bảo vệ và đảm bảo quyền lợi của người lao động trong một xã hội. Bảo hiểm xã hội cung cấp các loại bảo hiểm và các quyền lợi cho người lao động trong trường hợp họ gặp các tình huống không mong muốn như mất việc làm, ốm đau, tai nạn hoặc khi về già. Các quyền lợi này có thể bao gồm tiền lương thất nghiệp, tiền hưu trí, tử tuất,...

Tại Việt Nam, Luật bảo hiểm xã hội 2014 hiện hành giải thích rõ tại khoản 1 Điều 3 như sau:

1. Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.

Mục đích của bảo hiểm xã hội là đảm bảo rằng mọi người trong xã hội có một mức sống tối thiểu và được bảo vệ trong trường hợp xảy ra những sự cố không may. Hệ thống bảo hiểm xã hội thường được xây dựng dựa trên nguyên tắc đóng góp và chia sẻ rủi ro, trong đó người lao động và nhà tuyển dụng đóng góp tiền bảo hiểm và quỹ này sẽ được sử dụng để trợ cấp cho những người gặp khó khăn trong xã hội.

2. Bảo hiểm y tế là gì?

Bảo hiểm y tế là một hình thức bảo hiểm cung cấp sự bảo vệ tài chính cho các cá nhân hoặc nhóm đối với các chi phí y tế. Nó thường được trang trải chi phí điều trị y tế, nhập viện, thuốc theo toa và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe khác.

Từ góc độ pháp lý, bảo hiểm y tế được điều chỉnh bởi nhiều luật và quy định khác nhau giữa các quốc gia. Bảo hiểm y tế có thể được cung cấp bởi chính phủ hoặc bởi các công ty bảo hiểm tư nhân. Các chương trình bảo hiểm y tế thường được pháp luật quy định, được tài trợ thông qua thuế hoặc đóng góp của người sử dụng lao động và người lao động. Mặt khác, bảo hiểm y tế tư nhân thường là tự nguyện, các cá nhân hoặc người sử dụng lao động có thể mua các chính sách từ các công ty bảo hiểm. ​

Tại Việt Nam, Luật Bảo hiểm xã hội 2008 (sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2014) quy định tại khoản 1 Điều 2 giải thích như sau:

1. Bảo hiểm y tế là hình thức bảo hiểm bắt buộc được áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của Luật này để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận do Nhà nước tổ chức thực hiện.”

Bảo hiểm y tế là một hình thức bảo hiểm bắt buộc, tất cả các đối tượng hoặc cá nhân cần phải tham gia vào chương trình bảo hiểm y tế theo quy định của luật này. Mục đích của bảo hiểm y tế nhằm đảm bảo chăm sóc sức khỏe cho các cá nhân được bảo hiểm, thay vì chỉ tập trung vào mục đích lợi nhuận của tổ chức bảo hiểm. Nhà nước có trách nhiệm tổ chức và quản lý hệ thống bảo hiểm y tế trong quốc gia hoặc khu vực tương ứng. 

3. Chỉ đóng bảo hiểm xã hội không đóng bảo hiểm y tế có được không?

Theo Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 6 Điều 1 Luật số 46/2014/QH13) quy định về các trường hợp người lao động và người sử dụng lao động đóng là đối tượng tham gia bảo hiểm y tế khi:

- Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên;

- Người lao động là người quản lý doanh nghiệp hưởng tiền lương;

- Cán bộ, công chức, viên chức;

- Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, theo quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 cũng quy định các trường hợp trên phải đóng bảo hiểm xã hội theo quy định. Bảo hiểm y tế sẽ được đóng cùng với bảo hiểm xã hội và đây là hai quỹ bảo hiểm khác nhau. Vì vậy, đóng bảo hiểm xã hội không đồng nghĩa với việc đã đóng bảo hiểm hiểm y tế. Cho nên, không thể chỉ đóng bảo hiểm xã hội mà không đóng bảo hiểm y tế mà phải đóng đồng thời cả hai loại bảo hiểm.

Nếu trong trường hợp làm việc ở nhiều công ty khác nhau và ký hợp đồng lao động với nhiều công ty thì bảo hiểm xã hội sẽ được đóng tại công ty đầu tiên họ làm việc. Nhưng bảo hiểm y tế sẽ được đóng tại công ty có mức lương cao hơn các công ty khác.

4. So sánh bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế

Bảo hiểm y tế (BHYT) và Bảo hiểm xã hội (BHXH) là hai thuật ngữ được sử dụng để chỉ hai hình thức bảo hiểm khác nhau trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội ở một số quốc gia, bao gồm cả Việt Nam. Dưới đây là sự phân biệt giữa BHYT và BHXH:

* Bảo hiểm y tế:

- Mục đích: BHYT cung cấp bảo hiểm sức khỏe cho người dân và đảm bảo quyền lợi chăm sóc y tế của họ.

- Đối tượng: BHYT áp dụng cho người dân thông qua việc đóng phí bảo hiểm hàng tháng hoặc hàng năm. Các đối tượng tham gia BHYT có thể là công dân, người lao động, doanh nghiệp và gia đình của họ.

- Phạm vi bảo hiểm: BHYT thường bao gồm các dịch vụ y tế như khám bệnh, điều trị, phẫu thuật, thuốc, các dịch vụ y tế khác tùy thuộc vào chính sách và quy định của quốc gia.

* Bảo hiểm xã hội:

- Mục đích: BHXH nhằm bảo vệ các quyền lợi xã hội của người dân trong các tình huống như bệnh tật, tai nạn, tuổi già, thất nghiệp và thai sản.

- Đối tượng: BHXH áp dụng cho người lao động và doanh nghiệp thông qua việc đóng các khoản đóng góp hàng tháng hoặc hàng năm.

- Phạm vi bảo hiểm: BHXH bao gồm các quyền lợi như bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm thai sản và hỗ trợ xã hội khác, tùy thuộc vào chính sác, quy định của quốc gia.

Tuy hai hình thức này đều liên quan đến bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm xã hội, nhưng có phạm vi và mục đích riêng biệt. Bảo hiểm y tế tập trung vào chăm sóc sức khỏe và bảo vệ quyền lợi y tế, trong khi bảo hiểm xã hội bao gồm nhiều khía cạnh khác nhau của bảo hiểm xã hội như bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bảo hiểm thất nghiệp và các quyền lợi xã hội khác.

Dù có mục đích và phạm vi bảo hiểm là khác nhau nhưng Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm xã hội cũng có một số điểm tương đồng:

- Bảo vệ quyền lợi xã hội: Cả BHYT và BHXH đều nhằm bảo vệ quyền lợi của người dân trong lĩnh vực sức khỏe và các vấn đề xã hội khác. Hai hình thức bảo hiểm này đều nhằm cung cấp sự bảo đảm tài chính và trợ giúp cho các tình huống bất trắc.

- Nguyên tắc đóng góp: Cả BHYT và BHXH đều yêu cầu người tham gia đóng góp tiền bảo hiểm hàng tháng hoặc hàng năm để duy trì quyền lợi bảo hiểm. Mức đóng góp thường phụ thuộc vào thu nhập và tiêu chuẩn quy định.

- Hỗ trợ tài chính: Cả BHYT và BHXH cung cấp sự hỗ trợ tài chính cho người tham gia trong việc trả phí y tế, chi trả các dịch vụ y tế, bảo vệ trước rủi ro và khuyết tật, hoặc hỗ trợ xã hội trong trường hợp thất nghiệp, tuổi già, thai sản.

- Đóng góp cộng đồng: Cả BHYT và BHXH được xây dựng dựa trên nguyên tắc đóng góp cộng đồng. Mục đích là tạo ra một cộng đồng đóng góp chung để chia sẻ rủi ro và trợ giúp lẫn nhau trong các tình huống khó khăn.

- Quản lý chính phủ: Cả BHYT và BHXH thường được quản lý và giám sát bởi cơ quan chính phủ hoặc tổ chức quốc gia có thẩm quyền. Chính phủ đảm bảo tuân thủ và thực hiện các quy định liên quan đến bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội.

Khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết: Đăng ký mua bảo hiểm y tế online như thế nào? của Luật Minh Khuê

Mọi vướng mắc của quý khách vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc liên hệ Email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê. Rất mong nhận được sự hợp tác!