1. Danh sách cảnh báo trong phòng chống rửa tiền do cơ quan nào lập?

Theo quy định tại Điều 3 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 thì danh sách đen là kết quả của sự tổ chức hóa chặt chẽ từ Bộ Công an, nơi quản lý và cập nhật thông tin về các tổ chức và cá nhân liên quan đến hoạt động khủng bố và tài trợ khủng bố. Ngoài ra, danh sách này cũng bao gồm những tổ chức và cá nhân được chỉ định liên quan đến việc phổ biến và tài trợ vũ khí hủy diệt hàng loạt, do Bộ Quốc phòng đảm nhận trách nhiệm và tuân thủ theo quy định của pháp luật.

Danh sách cảnh báo, được tạo ra bởi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, là một công cụ mạnh mẽ để cảnh báo về rủi ro lửa tiền từ tổ chức và cá nhân. Được xây dựng với mục đích chính là bảo vệ tính toàn vẹn của hệ thống tài chính, danh sách này không chỉ đơn thuần là một danh sách nguy cơ, mà còn là công cụ phòng ngừa để đảm bảo an ninh tài chính của đất nước.

Lực lượng đặc nhiệm tài chính, tổ chức liên chính phủ, đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập và thúc đẩy việc thực thi hiệu quả các biện pháp pháp lý, quản lý và hành động nhằm ngăn chặn rửa tiền, tài trợ khủng bố, tài trợ vũ khí hủy diệt hàng loạt và các đe dọa khác đối với tính toàn vẹn của hệ thống tài chính toàn cầu. Mục tiêu của họ không chỉ là bảo vệ quốc gia mà còn là đảm bảo sự an toàn và ổn định cho cộng đồng quốc tế.

=> Theo quy định hiện hành, danh sách cảnh báo được đưa ra như một công cụ linh hoạt và chi tiết, đưa vào đó không chỉ các tổ chức mà còn cá nhân, và sẽ được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tự chủ chủ trì và thiết lập. Mục đích chính của danh sách này không chỉ là đơn thuần cảnh báo về rủi ro lửa tiền, mà còn là một bước tiến quan trọng trong việc đảm bảo tính toàn vẹn của hệ thống tài chính quốc gia.

Danh sách cảnh báo không chỉ tập trung vào các tổ chức có khả năng rủi ro lớn về lửa tiền mà còn chú trọng đến những cá nhân đang thực hiện các hành vi đe dọa sự ổn định và an ninh tài chính của đất nước. Sự phổ cập và đa dạng trong việc thu thập thông tin giúp danh sách này trở thành một công cụ mạnh mẽ, giúp ngăn chặn và đối phó hiệu quả với mọi hình thức hoạt động lửa tiền trong cả hệ thống tài chính quốc tế và cộng đồng ngân hàng quốc tế.

 

2. Giao dịch thực hiện theo ủy quyền có trong Danh sách cảnh báo là dấu hiệu rửa tiền?

Tại Điều 27 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 có quy định các dấu hiệu đáng ngờ cơ bản là những biểu hiện quan trọng mà mọi tổ chức nên chú ý để ngăn chặn và phòng tránh rủi ro về lửa tiền. 

- Thiếu thông tin hoặc thông tin không đầy đủ: Khách hàng từ chối cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin nhận biết không chính xác, không đầy đủ, hoặc không nhất quán. Sự không chắc chắn trong thông tin này có thể là dấu hiệu của một hành vi đáng ngờ, nơi mà cá nhân hoặc tổ chức đang cố gắng giấu giếm thông tin về các giao dịch tiềm ẩn.

- Khách hàng không báo cáo giao dịch đáng ngờ: Một dấu hiệu đáng chú ý khác là khi khách hàng thuyết phục đối tượng báo cáo không báo cáo giao dịch có khả năng liên quan đến rủi ro lửa tiền cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Hành động này không chỉ là việc giữ thông tin quan trọng mà còn có thể ám chỉ sự hợp tác hoặc tham gia vào các hoạt động không đạo đức.

- Xác định khách hàng không thành công qua thông tin cung cấp hoặc giao dịch không rõ nguồn gốc: Trong trường hợp không thể xác định chính xác khách hàng dựa trên thông tin họ cung cấp hoặc qua các giao dịch liên quan, đây là một tín hiệu đáng chú ý về sự đáng ngờ. Tình trạng mơ hồ này có thể báo hiệu về việc khách hàng cố gắng che giấu danh tính thực sự của họ hoặc tham gia vào các hoạt động không minh bạch.

- Số điện thoại không liên lạc được hoặc không tồn tại: Một dấu hiệu rõ ràng khác là khi số điện thoại mà khách hàng cung cấp không thể liên lạc được hoặc không tồn tại sau khi mở tài khoản hoặc thực hiện giao dịch. Sự vắng lặng từ phía khách hàng có thể chỉ ra một nỗ lực cố ý để tránh theo dõi hoặc giám sát, tăng nguy cơ về hoạt động không đạo đức.

- Giao dịch theo lệnh hoặc ủy quyền từ Danh sách cảnh báo: Một tình huống đáng chú ý là khi các giao dịch được thực hiện dưới sự lệnh hoặc ủy quyền của tổ chức, cá nhân được xác định trong Danh sách cảnh báo. Sự liên quan trực tiếp đến những đối tượng có rủi ro cực kỳ cao về lửa tiền đặt ra một nguy cơ lớn và yêu cầu sự chú ý đặc biệt từ phía tổ chức tài chính.

- Giao dịch tiềm ẩn mối liên hệ đáng ngờ: Các giao dịch, khi qua thông tin nhận biết khách hàng hoặc thông qua xem xét về cơ sở kinh tế và pháp lý, có thể tiết lộ mối liên hệ giữa các bên tham gia và các hoạt động phạm tội hoặc liên quan đến tổ chức, cá nhân có trong Danh sách cảnh báo. Sự kết hợp thông tin này không chỉ là một biểu hiện của tính không minh bạch mà còn là dấu hiệu mạnh mẽ về sự liên quan đến các hành vi không đạo đức và có thể dẫn đến những hậu quả nặng nề về an ninh tài chính.

- Giao dịch với số tiền không phù hợp với hoạt động kinh doanh: Một dấu hiệu đáng chú ý là khi tổ chức hoặc cá nhân tham gia giao dịch với một số tiền lớn, không phù hợp với quy mô hoạt động kinh doanh hay thu nhập của họ. Sự không cân đối này có thể là biểu hiện của sự lạm dụng tài chính, và có thể đồng nghĩa với việc sử dụng các kênh tài chính để che giấu hoạt động không minh bạch hoặc các nguồn thu nhập không hợp pháp.

- Yêu cầu giao dịch không đúng trình tự theo quy định: Một tình huống đáng ngờ nữa là khi khách hàng yêu cầu đối tượng báo cáo thực hiện giao dịch không tuân theo trình tự và thủ tục quy định bởi pháp luật. Hành động này không chỉ là một sự vi phạm về quy định mà còn là dấu hiệu mạnh mẽ về việc cố gắng che giấu thông tin quan trọng, tăng nguy cơ về những hoạt động không đạo đức có thể đe dọa tính toàn vẹn của hệ thống tài chính.

=> Theo quy định chi tiết này, một trong những dấu hiệu đặc biệt của hoạt động rửa tiền là khi giao dịch được thực hiện dưới sự lệnh hoặc ủy quyền của tổ chức hoặc cá nhân được xác định trong Danh sách cảnh báo. Điều này tạo ra một khía cạnh quan trọng của việc đánh giá và giám sát, vì sự liên quan trực tiếp đến những đối tượng có rủi ro cao về lửa tiền không chỉ tăng cường cảnh báo mà còn đặt ra những thách thức cụ thể đối với tính toàn vẹn của hệ thống tài chính.

Thông qua việc xác định nguồn gốc của giao dịch, quy định này chú trọng vào việc phân tích quan hệ giữa các đối tượng tham gia và tổ chức, cá nhân được coi là có rủi ro. Như vậy, không chỉ là việc thực hiện giao dịch mà còn là nguồn gốc của sự ủy quyền đó được coi là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá và ngăn chặn lửa tiền một cách hiệu quả hơn.

 

3. Trách nhiệm của Bộ Tài chính trong phòng chống rửa tiền?

Điều 51 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 quy định trong việc phòng chống rửa tiền, Bộ Tài chính chịu trách nhiệm với một loạt các nhiệm vụ quan trọng, đặt ra để bảo vệ tính toàn vẹn của hệ thống tài chính. Cụ thể, những trách nhiệm chính của Bộ Tài chính có thể được phân loại như sau:

- Chủ trì và phối hợp biện pháp phòng, chống rửa tiền: Bộ Tài chính đứng đầu, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan để triển khai những biện pháp hiệu quả nhất trong các lĩnh vực kinh doanh như bảo hiểm nhân thọ, chứng khoán, dịch vụ kế toán, trò chơi điện tử có thưởng, casino, xổ số, đặt cược và các dịch vụ khác, đều thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính.

- Thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền: Bộ Tài chính thực hiện các nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra, và giám sát chặt chẽ đối với các đối tượng báo cáo thuộc các lĩnh vực quy định trong khoản 1. Điều này bao gồm việc đánh giá rủi ro quốc gia và rủi ro rửa tiền của từng đối tượng báo cáo.

- Phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đánh giá rủi ro quốc gia: Bộ Tài chính chịu trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để thực hiện đánh giá rủi ro quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 7 của Luật Phòng, chống rửa tiền 2022. Điều này đặt ra một cơ sở quan trọng để hiểu và ứng phó với những nguy cơ tiềm ẩn trong quá trình quản lý tài chính quốc gia.

- Cập nhật rủi ro về rửa tiền: Bộ Tài chính cũng thực hiện đánh giá và cập nhật rủi ro về rửa tiền đối với lĩnh vực quy định tại khoản 1 Điều này, trong tương lai theo quy định tại khoản 2 Điều 7 của Luật Phòng, chống rửa tiền 2022. Điều này giúp đảm bảo rằng thông tin về rủi ro là liên tục và ngày càng chính xác, từ đó, nâng cao khả năng phòng ngừa và ứng phó với các hành vi rửa tiền trong hệ thống tài chính.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Nội dung hợp tác quốc tế giữa Việt Nam và các nước về phòng chống rửa tiền. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.