1. Quy định chung về đặt tiền để bảo đảm theo luật tố tụng hình sự

Đối với người nước ngoài được hưởng đặc quyền ngoại giao hoặc quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo các điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã kí kết hay gia nhập hoặc theo tục lệ quốc tế thì vấn đề trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao. Vì vậy, không áp dụng biện pháp ngăn chặn này đối với họ.

Tùy thuộc vào tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân và tình trạng tài sản của bị can, bị cáo, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Toà án có thể quyết định cho họ đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảm sự có mặt của họ theo giấy triệu tập. Quyết định của Cơ quan điều tra về việc cho đặt tiền hoặc tài sản có giá trị phải được Viện kiểm sát cùng cấp phê chuẩn trước khi thi hành. Khi cho đặt tiền hoặc tài sản có giá trị, cơ quan đã ra quyết định giải thích cho bị can, bị cáo biết về việc nếu họ vắng mặt không có lí do chính đáng theo giấy triệu tập của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Toà án thì số tiền hoặc tài sản mà họ đặt bị sung quỹ nhà nước. Việc đặt tiền hoặc tài sản phải được lập biên bản ghi rõ số lượng tiền, tên và tình trạng tài sản được đặt, trách nhiệm của bị can, bị cáo và giao cho bị can, bị cáo một bản. Trong trường hợp bị can, bị cáo chấp hành đầy đủ các nghĩa vụ đã cam đoan thì cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm trả lại cho họ số tiền hoặc tài sản có giá trị đã đặt để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.

2. Đặt tiền để bảo đảm theo luật tố tụng hiện nay

Đặt tiền để bảo đảm là biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam do cơ quan điều tra, viện kiểm sát, toà án áp dụng đối với bị can, bị cáo để bảo đảm sự có mặt của họ theo giấy triệu tập Điều 122 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015).

- Đối tượng bị áp dụng biện pháp này là bị can, bị cáo phạm tội có tính chất ít nghiêm trọng, nhân thân tốt, có khả năng về tài sản và có đủ cơ sở để cho rằng họ không bỏ trốn, hoặc cản trở việc điều tra; người thân thích của bị can, bị cáo cũng có thể đặt tiền để bảo đảm cho bị can, bị cáo.

- Thẩm quyền và thủ tục đặt tiền để bảo đảm: Những người quy định tại khoản 1 Điều 113 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 , thẩm phán được phân công chủ toạ phiên toà quyết định cho đặt tiền để bảo đảm. Quyết định cho đặt tiền để bảo đảm của người có thẩm quyền thuộc cơ quan điều tra phải được viện kiểm sát cùng cấp phê chuẩn trước khi thi hành.

Khi áp dụng biện pháp này, cơ quan có thẩm quyền áp dụng yêu cầu bị can, bị cáo phải làm giấy cam đoan cam kết không bỏ trốn hoặc tiếp tục phạm tội; có mặt theo giấy triệu tập; không có những hành vi gây cản trở việc giải quyết vụ án như mua chuộc, cưỡng ép, xúi giục người khác khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật, tiêu huỷ chứng cứ, làm giả chứng cứ...

Trường hợp người thân thích của bị can, bị cáo được cơ quan có thẩm quyền chấp nhận cho đặt tiền để bảo đảm thì họ cũng phải làm giấy cam đoan không để bị can bị cáo vi phạm nghĩa vụ nói trên. Cơ quan điều tra, viện kiểm sát, toà án phải xem xét tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi, nhân thân và tình trạng tài sản của bị can, bị cáo để quyết định số tiền mà bị can, bị cáo phải đặt để bảo đảm sự có mặt của họ. Khi quyết định cho đặt tiền để bảo đảm, phải lập biên bản về việc đặt tiền, ghi rõ số tiền được đặt và giao cho bị can, bị cáo một bản. Cơ quan ra quyết định phải giải thích cho bị can, bị cáo biết về việc họ vắng mặt không có lí do chính đáng theo giấy triệu tập của cơ quan điều tra, viện kiểm sát, toà án thì số tiền mà họ đã đặt sẽ bị sung quỹ của Nhà nước và trong trường hợp đó bị can, bị cáo sẽ bị áp dụng biện pháp ngăn chặn khác nghiêm khắc hơn.

Thời hạn đặt tiền để bảo đảm không quá thời hạn điều tra, truy tố, xét xử. Thời hạn đặt tiền đối với người bị kết án phạt tù không quá thời hạn kể từ khi tuyên án cho đến thời điểm người đó đi chấp hành án phạt tù.

>> Xem thêm:  Nhận dạng là gì ? Quy định pháp luật về nhận dạng trong điều tra hình sự ?

Trường hợp bị can, bị cáo chấp hành đầy đủ nghĩa vụ đã cam đoan thì cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng có nghĩa vụ trả lại cho họ số tiền mà họ đã đặt.

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến lĩnh vực tố tụng hình sự về biện pháp đặt tiền để bảo đảm, Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến qua tổng đài. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hình sự luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp cụ thể.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật hình sự - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Đối chất là gì ? Quy định đối chất theo quy định luật tố tụng hình sự hiện nay