1. Quy định chung về đối chất trước đây

Những người có thể bị đưa ra đối chất bao gồm:

người bị tạm giữ, bị can, người làm chứng, người bị hại, giữa những người này hình thành những cặp đối chất. Theo quy định tại Điều 138 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003, nếu có người bị hại hoặc người làm chứng tham gia đối chất thì trước tiên Điều tra viên phải giải thích cho họ biết trách nhiệm về việc từ chối, trốn tránh khai báo hoặc cố tình khai báo gian dối. Việc này phải được ghi vào biên bản. Khi bắt đầu đối chất, Điều tra viên hỏi về mối quan hệ giữa những người tham gia đối chất, sau đó hỏi họ về những tình tiết cần làm sáng tỏ. Hỏi xong người này mới được hỏi sang người khác. Khi đã nghe những lời khai trong đối chất, Điều tra viên có thể hỏi thêm từng người. Điều tra viên cũng có thể để cho những người tham gia đối chất có thể hỏi lẫn nhau nếu thấy cần thiết. Chỉ sau khi những người tham gia đối chất đã khai xong mới được nhắc lại những lời khai trước đó của họ. Các câu hỏi và các câu trả lời của những người này cũng phải được ghi vào biên bản đối chất. Biên bản đối chất phải được lập theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự.

2. Quy định về đối chất theo luật tố tụng hình sự hiện nay

Đối chất là hoạt động điều tra có thể được tiến hành khi có mâu thuẫn trong lời khai giữa hai hay nhiều người để xác định sự thật ( (Điều 189 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015).

Đối chất chỉ tiến hành khi những người tham gia tố tụng có lời khai mâu thuẫn nhau và mặc dù đã tiến hành các biện pháp điều tra khác nhưng không giải quyết được mâu thuẫn. Đối tượng đối chất có thể là người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, bị hại, nguyên đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, người làm chứng.

Trước khi đối chất, điều tra viên phải nghiên cứu kĩ hồ sơ vụ án, đặc biệt là các lời khai có mâu thuẫn nhau, nghiên cứu nhân thân của người được đưa ra đối chất để xác định những vấn đề cần phải đưa ra đối chất. Điều tra viên phải vạch kế hoạch đối chất, dự kiến các câu hỏi và tình huống xảy ra, cách giải quyết các tình huống đó. Điều tra viên phải thông báo cho viện kiểm sát cùng cấp biết và viện kiểm sát phải cử kiểm sát viên tham gia cuộc đối chất. Nếu kiểm sát viên vắng mặt phải ghi rõ vào biên bản đối chất.

Nếu đối chất có bị hại hoặc người làm chứng tham gia thì điều tra viên phải giải thích cho họ biết việc cố tình khai báo gian dối thì phải chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 382BLHS, nếu từ chối khai báo thì phải chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 382 và Điều 383 BLHS. Việc giải thích này phải được ghi vào biên bản.

Khi bắt đầu đối chất, điều tra viên hỏi về mối quan hệ giữa những người tham gia đối chất, sau đó hỏi họ về những tình tiết cần làm sáng tỏ. Khi đã nghe những lời khai ưong đối chất, điều fra viên có thể hỏi thêm từng người. Điều tra viên cũng có thể để cho những người tham gia đối chất hỏi lẫn nhau; câu hỏi và ưả lời của những người này được ghi vào biên bản. Trong trường hợp cần thiết phải nhắc lại lời khai trước của người tham gia đối chất thì điều tra viên chỉ được công bố lời khai đó khi họ đã khai xong. Điều này đảm bảo cho lời khai của người đối chất được khách quan. Sau khi đã công bố lời khai trước đây của người tham gia đối chất, điều tra viên có thể yêu cầu họ giải thích thêm.

Kết quả của việc đối chất có thể là người tham gia đối chất thay đổi lời khai trước của mình, khai thêm những tình tiết mới nhưng có thể họ vẫn khai như cũ. Việc đối chất có thể được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh. Điều tra viên phải lập biên bản việc đối chất, biên bản đối chất được lập như quy định đối với biên bản hỏi cung bị can. Trong trường hợp cần thiết, kiểm sát viên có thể tiến hành đối chất và việc này được tiến hành theo quy định chung.

>> Xem thêm:  Đối chất là gì ? Xem xét, thẩm định tại chỗ theo quy định tố tụng dân sự ?

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến lĩnh vực tố tụng hình sự về điều tra vụ án hình sự, hoạt động đối chất trong điều tra, Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến qua tổng đài. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hình sự luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp cụ thể.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật hình sự - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Nhận dạng là gì ? Quy định pháp luật về nhận dạng trong điều tra hình sự ?