1. Gây thiệt hại cho công ty có bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động ?

Gửi luật sư, Trường hợp của tôi như sau xin được luật sư tư vấn: Hiện nay tôi đang có hợp đồng lao động không thời hạn tại công ty liên doanh nước ngoài, tôi là nhân viên lái xe chở hàng khí tiệt trùng đi các công ty khác.

Qua thời gian 1 năm rưỡi qua xe chưa được lắp định vị GPS, và mới lắp được 3-4 tháng nay. Rồi công ty có so sánh với thời gian trước về hành trình km thì thấy chênh lệnh nhau về con số, và cũng đã hỏi tôi về lý do của sự chênh lệch đó. Tôi cũng đã nói là do khách quan và một phần cũng do bản thân trước kia cũng có sự điều chỉnh nên như vậy. Xe thì công ty khoán dầu ngay từ đầu rồi. Vì sự việc này mà công ty đang cho tôi nghỉ, và chưa làm thủ tục bảo hiểm cho tôi, và lại còn giữ lại lương tháng cuối năm của tôi bảo là không thanh toán, ngoài ra còn tiền tăng ca và các phụ phí khác nữa. Công ty còn đang muốn bắt phạt tôi về chuyện số Km thừa của thời gian trước. Tôi đang chưa biết phương án giải quyết ra sao mong luật sư tư vấn.

1. Công ty có được phép giữ tiền lương, tiền thanh toán nghỉ phép và các khoản phụ phí khác của tôi không?

2, Công ty có được giữ sổ bảo hiểm của tôi trong khi hợp đồng của tôi là vô thời hạn không?

3. Còn về vấn đề công ty muốn tôi đền số Km chênh lệnh của thời gian trước có được không?

Mong luật sư cho biết luật của lao động về trường hợp của tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn.

>> Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến, gọi: 1900.0159

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Công ty có được phép giữ tiền lương, tiền thanh toán nghỉ phép và các khoản phụ phí khác của tôi không?

Theo Điều 24 Nghị định 05/2015/NĐ-CP, người lao động phải được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng hạn.

Đồng thời, Nghị định này cũng nêu rõ, người lao động hưởng lương tháng được trả lương tháng một lần hoặc nửa tháng một lần. Thời điểm trả lương do hai bên thỏa thuận và được ấn định vào một thời điểm cụ thể trong tháng.

Theo đó, trường hợp đặc biệt do thiên tai, hỏa hoạn hoặc lý do bất khả kháng khác mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng không thể trả lương đúng thời hạn thì không được trả chậm quá 01 tháng.

Đặc biệt, công ty chậm trả lương, nhân viên được nhận thêm tiền lãi.

Như vậy, theo quy định nêu trên, nếu không có lí do bất khả kháng, đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng không thể trả lương đúng thời hạn thì người sử dụng lao động không được chậm trả, giữ lương của người lao động.

Công ty không được phép thực hiện hành vi giữ lương, chậm trả lương hay kỷ luật bằng hình thức phạt tiền lương…

Như vậy trường hợp này nếu quá 1 tháng mà công ty không trả lương cho anh thì anh có quyền khiếu nại lên giám đốc công ty về quyết định này.

2. Công ty có được giữ sổ bảo hiểm của tôi trong khi hợp đồng của tôi là vô thời hạn không?

Theo quy định tại khoản 3 Điều 47 Bộ luật lao động năm 2012 có quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động có quy định như sau:

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

Như vậy việc công ty bạn giữ lại sổ bhxh của bạn là trái pháp luật và bạn có thể làm đơn yêu cầu họ trả sổ cho mình, trường hợp họ không trả bạn có thể làm đơn khiếu nại lên phòng lao động thương binh xã hội để yêu cầu giải quyết.

3. Còn về vấn đề công ty muốn tôi đền số Km chênh lệnh của thời gian trước có được không?

Khi gây thiệt hại cho công ty, bạn có nghĩa vụ phải bồi thường thiệt hại theo quy định như sau, bạn căn cứ vào thiệt hại mà bạn gây ra cho công ty để xác định số tiền bồi thường của mình. Quy định tại Điều 130 Bộ luật lao động năm 2012 như sau:

Điều 130. Bồi thường thiệt hại

1. Người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Trường hợp người lao động gây thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất với giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng do Chính phủ công bố được áp dụng tại nơi người lao động làm việc, thì người lao động phải bồi thường nhiều nhất là 03 tháng tiền lương và bị khấu trừ hằng tháng vào lương theo quy định tại khoản 3 Điều 101 của Bộ luật này.

2. Người lao động làm mất dụng cụ, thiết bị, tài sản của người sử dụng lao động hoặc tài sản khác do người sử dụng lao động giao hoặc tiêu hao vật tư quá định mức cho phép thì phải bồi thường thiệt hại một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường; trường hợp có hợp đồng trách nhiệm thì phải bồi thường theo hợp đồng trách nhiệm; trường hợp do thiên tai, hoả hoạn, địch họa, dịch bệnh, thảm họa, sự kiện xảy ra khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép thì không phải bồi thường.

Điều này được hướng dẫn bởi Điều 32 Nghị định 05/2015/NĐ-CP

Điều 32. Bồi thường thiệt hại

Bồi thường thiệt hại theo quy định tại Điều 130 của Bộ luật Lao động được quy định như sau:

1. Người lao động phải bồi thường nhiều nhất là 03 tháng tiền lương ghi trong hợp đồng lao động của tháng trước liền kề trước khi gây thiệt hại bằng hình thức khấu trừ hằng tháng vào lương theo quy định tại Khoản 3 Điều 101 của Bộ luật Lao động do sơ suất làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị với giá trị thiệt hại thực tế không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng áp dụng tại nơi người lao động làm việc do Chính phủ công bố.

2. Người lao động phải bồi thường thiệt hại một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường khi thuộc một trong các trường hợp sau:...

c) Tiêu hao vật tư quá định mức cho phép của người sử dụng lao động.

3. Trường hợp người lao động gây thiệt hại cho người sử dụng lao động theo quy định tại Khoản 2 Điều này mà có hợp đồng trách nhiệm với người sử dụng lao động thì phải bồi thường theo hợp đồng trách nhiệm....

Hơn nữa, căn cứ vào Điều 47 Bộ luật lao động như sau:

Điều 128. Những quy định cấm khi xử lý kỷ luật lao động

1. Xâm phạm thân thể, nhân phẩm của người lao động.

2. Dùng hình thức phạt tiền, cắt lương thay việc xử lý kỷ luật lao động.

3. Xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động có hành vi vi phạm không được quy định trong nội quy lao động.

Như vậy, hành vi giữ lương và không trả sổ bảo hiểm cho bạn từ phía công ty là hành vi trái pháp luật. Bạn có thể khiếu nại lên ban giám đốc công ty để được giải quyết. Nếu như không được giải quyết thì bạn có thể giải quyết thông qua hòa giải viên lao động hoặc khởi kiện ra Tòa án Lao động để bảo vệ quyền lợi của mình.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.0159 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật lao động bảo hiểm qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê. Rất mong nhận được sự hợp tác!

>> Xem thêm:  Quy định về chế độ nghỉ việc riêng không hưởng lương trong thời gian thử việc ?

2. Ví dụ về tranh chấp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái luật ?

Ngày 26/8/2009, những thành viên bị nghỉ việc trong “ê kíp đạo diễn Hồng Ngân” đã chính thức gửi đơn khởi kiện Nhà sản xuất Kiết Tường tại Tòa án quận I, TP.HCM, vì cho rằng họ đã bị đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật, cắt tiền thù lao và xúc phạm danh dự.

>> Luật sư tư vấn pháp luật dân sự trực tuyến (24/7) gọi số: 1900.0159

Trước đó, với mong muốn tự dàn xếp, nhóm các thành viên gồm đạo diễn Hồng Ngân, phó đạo diễn Trương Quốc Hưng, hóa trang Phi Phi, trang phục Thi Thi… đã ủy quyền cho Cty luật hợp danh Ecolaw liên hệ với Nhà sản xuất Kiết Tường. Ngày 20/8 vừa qua, hai bên đã có cuộc gặp gỡ, nhưng không tìm được tiếng nói chung trong bất kỳ vấn đề nào.

Trong đơn kiện, các đương sự yêu cầu Nhà sản xuất Kiết Tường phải thanh toán tiền thù lao đúng theo số tập phát sóng thực tế (30 tập), bồi thường thiệt hại do bị đơn phương chấm dứt hợp đồng trái luật và bồi thường tổn thất về tinh thần – do phía Nhà sản xuất Kiết Tường tự công bố trên phương tiện thông tin đại chúng là đã “cắt vai, cắt việc” các đương sự trên, trong khi giữa hai bên vẫn đang còn nguyên một bản hợp đồng mực đen giấy trắng.

Ngoài ra, trong đơn kiện còn có đề cập đến một số nội dung liên quan đến quyền nhân thân. Chẳng hạn như phó đạo diễn Trương Quốc Hưng “tự nhiên” được gắn thêm vai “trợ lý đạo diễn”, trong khi tên của đạo diễn Hồng Ngân thì lại bị cắt ở một số tập.

Đại diện Cty Luật Hợp danh Ecolaw, luật sư Nguyễn Công Khán cho biết các đương sự còn có ý định muốn gửi một văn bản tới Ban biên tập VTV3, đề nghị tạm ngưng phát sóng bộ phim cho đến khi vụ việc được giải quyết xong. Tuy nhiên, điều này có thể sẽ dẫn đến tình thế khó xử cho tất cả các bên, cũng như có thể gây cho phía Nhà sản xuất Kiết Tường những phiền phức, thiệt hại không lường trước được. Luật sư Khán nói:

“Quan điểm của chúng tôi là các bên cần có thiện chí với nhau, trên cơ sở tôn trọng những gì đã thỏa thuận trong hợp đồng và phù hợp với qui định của pháp luật”.

>> Xem thêm:  Vi phạm quy định về chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động ?

3. Tư vấn về việc chấm dứt hợp đồng lao động do công ty thu hẹp sản xuất ?

Tôi làm việc cho công ty có vốn đầu tư nước ngoài từ tháng 04/2013, hiện nay do thu hẹp sản xuất mà công ty tôi chấm dứt hợp đồng lao động ( không xác định ) với tôi chỉ báo trước 45 ngày, ngoài ra tôi không được hưởng trợ cấp mất việc (vì có đóng BHTN) như vậy có đúng không ?
Mong luật sư giải đáp giúp tôi. Xin cảm ơn.

Luật sư tư vấn:

Điều 49 Bộ luật lao động số 10/2012/QH13 về trợ cấp mất việc làm như sau:

"Điều 49. Trợ cấp mất việc làm

1. Người sử dụng lao động trả trợ cấp mất việc làm cho người lao động đã làm việc thường xuyên cho mình từ 12 tháng trở lên mà bị mất việc làm theo quy định tại Điều 44 và Điều 45 của Bộ luật này, mỗi năm làm việc trả 01 tháng tiền lương nhưng ít nhất phải bằng 02 tháng tiền lương.

2. Thời gian làm việc để tính trợ cấp mất việc làm là tổng thời gian người lao động đã làm việc thực tế cho người sử dụng lao động trừ đi thời gian người lao động đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội và thời gian làm việc đã được người sử dụng lao động chi trả trợ cấp thôi việc.

3. Tiền lương để tính trợ cấp mất việc làm là tiền lương bình quân theo hợp đồng lao động của 06 tháng liền kề trước khi người lao động mất việc làm."

Theo bạn trình bày thì Công ty của bạn thu hẹp sản xuất nên bạn bị mất việc làm, lý do này có thể hiểu là vì lý do kinh tế, theo Điều 44 thì bạn được hưởng trợ cấp mất việc làm như Điều 49 nêu trên. Tuy nhiên, theo cách tính thời gian hưởng trợ cấp mất việc làm tại Điều 49 thì thời gian làm việc cho Công ty đều được tham gia bảo hiểm thất nghiệp, do đó, bạn sẽ không được hưởng trợ cấp mất việc làm. Thay vào đó, bạn có thể đi đăng ký thất nghiệp để hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.0159 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật lao động bảo hiểm qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê. Rất mong nhận được sự hợp tác!

>> Xem thêm:  Giải quyết chế độ khi người sử dụng lao động chấm dứt hợp đồng lao động

4. Người sử dụng lao động chấm dứt hợp đồng lao động không báo trước ?

Chào luật sư, Tôi vào làm việc cho công ty được gần hai năm tính luôn thời gian thử việc. Nhưng ngày 15/3/2016 tôi đang làm thì được phòng nhân sự gọi lên và cho nghỉ việc ngay ngày hôm sau mà không được báo trước ngày nào cả. Trong thời gian làm việc thì tôi không có vi phạm hay bị kỷ luật ở công ty. Vậy cho tôi xin hỏi công ty cho tôi nghỉ như vậy là đúng với luật lao động và luật doanh nghiêp 2005 không?
Xin cảm ơn!

Người sử dụng lao động chấm dứt hợp đồng lao động không báo trước ?

Tư vấn luật lao động trực tuyến, gọi: 1900.0159

Luật sư tư vấn:

Bộ luật lao động quy định hai trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động là: quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng của người sử dụng lao động và áp dụng hình thức kỷ luật đối với người lao động ở mức sa thải.

Trường hợp 1: Người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động:

Điều 38 Bộ luật lao động số 10/2012/QH13 quy định:

"Điều 38. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động

1. Người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong những trường hợp sau đây:

a) Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động;

b) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 12 tháng liên tục đối với người làm theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, đã điều trị 06 tháng liên tục, đối với người lao động làm theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và quá nửa thời hạn hợp đồng lao động đối với người làm theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa hồi phục.

Khi sức khỏe của người lao động bình phục, thì người lao động được xem xét để tiếp tục giao kết hợp đồng lao động;

c) Do thiên tai, hỏa hoạn hoặc những lý do bất khả kháng khác theo quy định của pháp luật, mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải thu hẹp sản xuất, giảm chỗ làm việc;

d) Người lao động không có mặt tại nơi làm việc sau thời hạn quy định tại Điều 33 của Bộ luật này.

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động người sử dụng lao động phải báo cho người lao động biết trước:

a) Ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

b) Ít nhất 30 ngày đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn;

c) Ít nhất 03 ngày làm việc đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều này và đối với hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng."

Như vậy, nếu đáp ứng được điều kiện quy định trên thì người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với bạn.

Trường hợp thứ hai: Áp dụng hình thức kỷ luật sa thải

Điều 126 Bộ luật Lao động quy định về việc áp dụng hình thức kỷ luật lao động sa thải:

"Điều 126. Áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải

Hình thức xử lý kỷ luật sa thải được người sử dụng lao động áp dụng trong những trường hợp sau đây:

1. Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma tuý trong phạm vi nơi làm việc, tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe doạ gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động;

2. Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương mà tái phạm trong thời gian chưa xoá kỷ luật hoặc bị xử lý kỷ luật cách chức mà tái phạm.

Tái phạm là trường hợp người lao động lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật theo quy định tại Điều 127 của Bộ luật này;

3. Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 01 tháng hoặc 20 ngày cộng dồn trong 01 năm mà không có lý do chính đáng.

Các trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm: thiên tai, hoả hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và các trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động.

Và Điều 123 Bộ luật Lao động quy định về nguyên tắc, trình tự xử lý kỷ luật lao động:

"Điều 123. Nguyên tắc, trình tự xử lý kỷ luật lao động

1. Việc xử lý kỷ luật lao động được quy định như sau:

a) Người sử dụng lao động phải chứng minh được lỗi của người lao động;

b) Phải có sự tham gia của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở;

c) Người lao động phải có mặt và có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa; trường hợp là người dưới 18 tuổi thì phải có sự tham gia của cha, mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật;

d) Việc xử lý kỷ luật lao động phải được lập thành biên bản.

2. Không được áp dụng nhiều hình thức xử lý kỷ luật lao động đối với một hành vi vi phạm kỷ luật lao động.

3. Khi một người lao động đồng thời có nhiều hành vi vi phạm kỷ luật lao động thì chỉ áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất tương ứng với hành vi vi phạm nặng nhất.

4. Không được xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động đang trong thời gian sau đây:

a) Nghỉ ốm đau, điều dưỡng; nghỉ việc được sự đồng ý của người sử dụng lao động;

b) Đang bị tạm giữ, tạm giam;

c) Đang chờ kết quả của cơ quan có thẩm quyền điều tra xác minh và kết luận đối với hành vi vi phạm được quy định tại khoản 1 Điều 126 của Bộ luật này;

d) Lao động nữ có thai, nghỉ thai sản; người lao động nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi.

5. Không xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động vi phạm kỷ luật lao động trong khi mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình."

Như vậy, nếu công ty áp dụng hình thức xử lý kỷ luật lao động sa thải với bạn thì công ty bạn phải có căn cứ, phải mở phiên họp xử lý kỷ luật lao động.

Tóm lại, người sử dụng lao động cho người lao động thôi việc đều phải báo trước một thời hạn nhất định và có lý do cụ thể. Việc công ty của bạn cho bạn thôi việc ngay ngày hôm sau mà không báo trước không đúng quy định.

>> Tham khảo bài viết liên quan: Trợ cấp thôi việc khi công ty chấm dứt hợp đồng lao động có báo trước ?

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.0159 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật lao động bảo hiểm qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận Tư vấn Pháp luật Lao động - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Xử lý người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật