Em tôi đồng ý và chở người đàn ông này đi, đi được đến địa chỉ B thì em tôi dừng lại để người đàn ông kia đi ra, và chờ người đàn ông kia để đưa quay trở về như đã thoả thuận. Một lát sau công an ập đến và còng tay người đàn ông kia và một người phụ nữ khác và cũng còng cả tay em tôi nói là chở người đi mua bán trái phép chất ma tuý. Hỏi em tôi có bị tội trong trường hợp này không? Và nếu em tôi phạm tội thì phạm tội gì và thời hạn điều tra là như thế nào? Xin cám ơn.

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật hình sự của Công ty luật Minh Khuê.

>> Luật sư tư vấn luật hình sự trực tuyến, gọi: 1900.1975

Trả lời:

1. Cơ sở pháp lý:

- Bộ Luật hình sự 2015 sửa đổi 2017

- Bộ Luật tố tụng hình sự 2015

2. Luật sư tư vấn:

2.1 Các yếu tố cấu thành tội mua bán trái phép chất ma tuý là gì?

Tội mua bán trái phép chất ma tuý được quy định tại Điều 251 Bộ Luật hình sự 2015 sửa đổi 2017, các yếu tố cấu thành của tội danh này như sau:

- Khách thể: Hành vi phạm tội nêu trên xâm phạm đến các quy định của Nhà nước về quản lý các chất ma túy. Đối tượng tác động của tội này là các chất ma túy.

- Chủ thể: Chủ thể của các tội phạm nêu trên là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự.

- Mặt khách quan: Người phạm tội thực hiện hành vi bán trái phép chất ma túy cho người khác (không phụ thuộc vào nguồn gốc chất ma túy do đâu mà có) bao gồm cả việc bán hộ chất ma túy cho người khác để hưởng tiền công hoặc các lợi ích khác.; Mua chất ma túy nhằm bán trái phép cho người khác… Điều này có nghĩa là cấu thành tội mua bán trái phép chất ma túy bắt buộc phải có mục đích mua bán, nếu chỉ có hành vi tàng trữ, vận chuyển thì không cấu thành tội danh này.

- Mặt chủ quan: Tội phạm thực hiện với lỗi cố ý.

2.2 Đồng phạm là như thế nào?

Theo Bộ Luật hình sự 2015 sửa đổi 2017 thì đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm. Phạm tội có tổ chức là hình thức đồng phạm có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm. Người đồng phạm bao gồm người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức.

Người thực hành là người trực tiếp thực hiện tội phạm. Người tổ chức là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy việc thực hiện tội phạm. Người xúi giục là người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm. Người giúp sức là người tạo điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm.

2.3 Người lái xe chở người đi mua bán trái phép chất ma tuý phải chịu trách nhiệm hình sự như thế nào?

Do đó, có thể thấy rằng đồng phạm cho thấy sự cấu kết chặt chẽ để cùng thực hiện một tội phạm, có người thực hành, người tổ chức, người xúi giục, người giúp sức, có sự phân công cấu kết cùng thực hiện một tội phạm, có tính chặt chẽ, liên kết lẫn nhau khi thực hiện tội phạm.

Đối với trường hợp này, việc đưa ra kết luận em trai của bạn có rơi vào trường hợp đồng phạm đối với hai đối tượng nam và nữ kia khi mua bán trái phép chất ma tuý hay không thì phải dựa trên các mặt của tội phạm như đã phân tích ở trên cũng như mục đích của em trai bạn.

  • Nếu như em trai bạn biết người này từ trước và có sự liên kết với nhau rằng em bạn sẽ chở người đó từ vị trí này đến vị trí kia để giúp sức tạo điều kiện cho người kia thực hiện hành vi được dễ dàng hơn thì đó là đồng phạm với vai trò là người giúp sức.
  • Nếu em trai bạn không biết hai đối tượng kia là ai và chỉ đơn giản là lái xe từ địa điểm này đến địa điểm kia với vai trò là người lái taxi thì lại không thuộc trường hợp là đồng phạm.

=> Đồng thời, để kết luận em bạn có phải là đồng phạm hay không thì còn phải dựa vào các yếu tố các mặt khách quan, mặt chủ quan, khách thể, chủ thể tội tội phạm này.

2.4 Thời hạn điều tra là như thế nào?

Theo Bộ Luật hình sự 2015 sửa đổi 2017 thì Điều 172. Thời hạn điều tra thời hạn điều tra vụ án hình sự không quá 02 tháng đối với tội phạm ít nghiêm trọng, không quá 03 tháng đối với tội phạm nghiêm trọng, không quá 04 tháng đối với tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng kể từ khi khởi tố vụ án cho đến khi kết thúc điều tra.

Đồng thời, trong trường hợp cần gia hạn điều tra do tính chất phức tạp của vụ án thì chậm nhất là 10 ngày trước khi hết thời hạn điều tra, Cơ quan điều tra phải có văn bản đề nghị Viện kiểm sát gia hạn điều tra. Đối với tội phạm ít nghiêm trọng có thể được gia hạn điều tra một lần không quá 02 tháng; Đối với tội phạm nghiêm trọng có thể được gia hạn điều tra hai lần, lần thứ nhất không quá 03 tháng và lần thứ hai không quá 02 tháng; Đối với tội phạm rất nghiêm trọng có thể được gia hạn điều tra hai lần, mỗi lần không quá 04 tháng; Đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng có thể được gia hạn điều tra ba lần, mỗi lần không quá 04 tháng. Đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng mà thời hạn gia hạn điều tra đã hết nhưng do tính chất rất phức tạp của vụ án mà chưa thể kết thúc việc điều tra thì Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có thể gia hạn thêm một lần không quá 04 tháng.

=> Ở đây, bạn không ghi rõ là tang vật thu được là ma tuý gì cũng như khối lượng là bao nhiêu nên chưa thể khẳng định là mức thời hạn điều tra là bao lâu, do đó, bạn có thể dựa vào những nội dung trên đây để đưa ra con số cho phù hợp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận Luật sư Tư vấn Pháp luật Hình sự.