1. Nguyên tắc quản lý căn cước, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư

Điều 4 của Luật Căn cước 2023 đã đề ra một số nguyên tắc quản lý căn cước, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu căn cước, nhằm bảo đảm tính công bằng, an toàn thông tin và quyền lợi của công dân. Dưới đây là các nguyên tắc được nêu rõ:

- Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật; bảo đảm quyền con người, quyền công dân: Các cơ quan, tổ chức và cá nhân phải tuân thủ nghiêm túc các quy định của Hiến pháp và pháp luật về quản lý căn cước và dữ liệu cá nhân. Việc này nhằm đảm bảo quyền lợi của con người và công dân được tôn trọng và bảo vệ đúng đắn.

- Bảo đảm công khai, minh bạch, bình đẳng, thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân: Các thông tin và dữ liệu trong cơ sở dữ liệu căn cước phải được công khai và minh bạch, đồng thời phải đảm bảo tính bình đẳng và thuận lợi cho tất cả các cơ quan, tổ chức và cá nhân có nhu cầu sử dụng.

- Bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân: Việc quản lý căn cước và dữ liệu cá nhân phải đảm bảo an ninh và an toàn thông tin, ngăn chặn các nguy cơ xâm nhập và lộ thông tin cá nhân của công dân ra ngoài.

- Thu thập, cập nhật, điều chỉnh thông tin, tài liệu đầy đủ, chính xác, kịp thời; quản lý tập trung, thống nhất, chặt chẽ, duy trì, kết nối, chia sẻ, khai thác, sử dụng hiệu quả, lưu trữ lâu dài: Các cơ sở dữ liệu căn cước và dân cư phải tiến hành thu thập, cập nhật và điều chỉnh thông tin một cách đầy đủ, chính xác và kịp thời. Quản lý dữ liệu phải được thực hiện tập trung, thống nhất và chặt chẽ, đồng thời phải duy trì, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu một cách hiệu quả. Việc lưu trữ dữ liệu cũng cần được thực hiện lâu dài để đảm bảo tính bền vững và tiện lợi cho việc sử dụng trong tương lai.

Những nguyên tắc này không chỉ nhấn mạnh vào việc bảo vệ quyền lợi của người dân mà còn giúp đảm bảo tính toàn vẹn và đáng tin cậy của dữ liệu dân cư quốc gia. Đồng thời, chúng cũng giúp tạo ra một môi trường công bằng và thuận lợi cho cơ quan, tổ chức và cá nhân trong việc sử dụng và quản lý dữ liệu căn cước và dân cư.

 

2. Kế hoạch xây dựng văn bản quy định chi tiết Luật Căn cước 2023 như thế nào?

Ngày 14/02/2024, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 175/QĐ-TTg về Kế hoạch triển khai thi hành Luật Căn cước. Đây là một bước quan trọng nhằm đảm bảo sự chuẩn bị kỹ lưỡng và hiệu quả trong việc thực thi Luật Căn cước được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 6 ngày 27/11/2023.

Theo nội dung của Quyết định, Kế hoạch này tập trung vào việc xây dựng các văn bản quy định chi tiết về Luật Căn cước 2023, nhằm đảm bảo việc thi hành Luật diễn ra một cách thông nhất và hiệu quả. Cụ thể, Kế hoạch này bao gồm việc xây dựng và ban hành các nghị định, thông tư của các bộ, cơ quan chức năng, điều chỉnh và bổ sung các quy định chi tiết của Luật Căn cước.

- Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Căn cước (xây dựng, ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn).

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Công an.

+ Cơ quan phối hợp: Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Tư pháp và các cơ quan có liên quan.

+ Thời hạn trình/ban hành: Trước ngày 01/7/2024.

- Nghị định quy định về định danh và xác thực điện tử (xây dựng, ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn).

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Công an.

+ Cơ quan phối hợp: Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Tư pháp và các cơ quan có liên quan.

+ Thời hạn ban hành, có hiệu lực: Trước ngày 01/7/2024.

- Thông tư của Bộ trưởng Bộ Công an quy định mẫu thẻ căn cước, mẫu giấy chứng nhận căn cước.

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Công an.

+ Cơ quan phối hợp: Các cơ quan có liên quan.

+ Thời hạn ban hành, có hiệu lực: Trước ngày 01/7/2024.

- Thông tư của Bộ trưởng Bộ Công an quy định tàng thư căn cước, cư trú.

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Công an.

+ Cơ quan phối hợp: Các cơ quan có liên quan.

+ Thời hạn ban hành, có hiệu lực: Trước ngày 01/7/2024.

- Thông tư của Bộ trưởng Bộ Công an quy định về quy trình cấp, quản lý thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước.

+ Cơ quan chủ trì: Bộ Công an.

+ Cơ quan phối hợp: Các cơ quan có liên quan.

+ Thời hạn ban hành, có hiệu lực: Trước ngày 01/7/2024.

Trong bối cảnh thế giới đang chuyển biến nhanh chóng, việc ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Căn cước đồng nghĩa với việc Chính phủ cam kết đảm bảo an ninh thông tin, quản lý dân cư một cách hiệu quả và tiện lợi nhất. Đây cũng là một bước tiến quan trọng, khẳng định sự quan trọng của việc xây dựng cơ sở pháp lý cho sự phát triển bền vững của đất nước, cũng như sự hòa nhập vào cộng đồng quốc tế

 

3. Những hành vi bị cấm tại Luật Căn cước 2023

Luật Căn cước 2023 đã đặt ra một loạt các hành vi bị nghiêm cấm nhằm bảo vệ tính riêng tư, an ninh thông tin và đảm bảo sự chính xác của dữ liệu dân cư. Các hành vi này được chi tiết rõ trong Điều 7 của Luật, và dưới đây là một phần trong quy định:

Cấp, cấp đổi, cấp lại, thu hồi thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước trái quy định của pháp luật: Bất kỳ hành động nào vi phạm quy định về việc cấp và quản lý thẻ căn cước hoặc giấy chứng nhận căn cước sẽ bị nghiêm cấm và chịu trách nhiệm hình phạt theo quy định của pháp luật.

Nhũng nhiễu, gây phiền hà, phân biệt đối xử khi giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến căn cước: Mọi hành vi làm trở ngại, gây phiền toái hoặc phân biệt đối xử trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến căn cước đều bị nghiêm cấm, nhằm bảo đảm tính công bằng và minh bạch.

Sản xuất, đưa vào sử dụng công cụ, phương tiện, phần mềm hoặc có hành vi khác gây cản trở, rối loạn hoạt động của cơ sở hạ tầng thông tin: Mọi hành động nhằm gây rối loạn hoặc cản trở vào hoạt động của cơ sở hạ tầng thông tin, đặc biệt là Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu căn cước, đều bị xem xét và xử lý theo quy định của pháp luật.

Làm giả, sửa chữa, cố ý làm sai lệch nội dung thẻ căn cước, căn cước điện tử, giấy chứng nhận căn cước: Mọi hành vi làm giả, sửa đổi hoặc làm sai lệch thông tin trên thẻ căn cước hoặc giấy chứng nhận căn cước đều bị nghiêm cấm và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Truy nhập, làm thay đổi, xóa, hủy, phát tán hoặc thực hiện các hoạt động khác liên quan đến xử lý dữ liệu cá nhân: Mọi hành vi can thiệp vào việc xử lý dữ liệu cá nhân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu căn cước đều bị cấm và phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Khai thác, chia sẻ, mua, bán, trao đổi, chiếm đoạt, sử dụng trái phép thông tin, dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước: Mọi hành vi vi phạm quy định về việc sử dụng thông tin và dữ liệu trong các Cơ sở dữ liệu quốc gia đều sẽ bị xem xét và xử lý theo quy định của pháp luật.

Đây chỉ là một phần nhỏ trong số các hành vi bị nghiêm cấm tại Luật Căn cước 2023. Mục đích của việc nghiêm cấm này là để bảo vệ quyền lợi và thông tin cá nhân của người dân, đồng thời đảm bảo tính minh bạch và chính xác của dữ liệu dân cư quốc gia

Bài viết liên quan: Thời hạn ban hành thông tư và nghị định hướng dẫn Luật Căn cước 2023

Nội dung trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Trường hợp nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc. Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng!