Khu quân sự là khu vực được xác định chuyên dùng cho mục đích quân sự.

Khu vực dành riêng cho hoạt động quân sự có giới hạn nhất định, được thiết lập quy chế pháp lí đặc thù, đảm bảo yêu cầu của các hoạt động phòng thủ và bảo vệ Tổ quốc.

Cũng như các công trình quốc phòng, khu quân sự được phân thành các loại khác nhau và trên cơ sở đó, pháp luật quy định quy chế bảo vệ phù hợp với từng loại. Căn cứ váo tính chất, mục đích sử dụng, khu quân sự được phân ra thành các loại như: 4) Khu quân sự đặc biệt quan trọng (khu quân sự thể hiện nhiệm vụ chiến lược quốc phòng hoặc có tính chất quyết định trong việc bảo vệ và phát huy hiệu quả cao trong chiến đấu), 2) Khu quân sự quan trọng (khu quân sự để phòng thủ biên giới, vùng trời, vùng biển, hải đảo); 3) Khu quân sự phục vụ nhiệm vụ tác chiến, huấn luyện, diễn tập, thí nghiệm, nghiên cứu khoa học của quân đội; 4) Khu quân sự mang tính phổ thông, phục vụ việc sơ tán, phòng tránh; khu vực có những công trình sử dụng vào mục đích quân sự trước đây như pháo đài, hầm hào lô cốt... hiện chưa sử dụng nhưng được quản lí, bảo vệ để sử dụng khi có nhu cầu.

Theo quy định của pháp luật thì tuỳ theo tính chất, mục đích sử dụng, mỗi khu quân sự được xác định khu vực cấm, khu vực bảo vệ và hành lang an toàn phù hợp.

Ranh giới khu vực cấm được xác định bằng tường, hàng rào, hào ngăn cách, cột mốc hoặc các kí hiệu, tín hiệu riêng. Khu vực này được tổ chức tuần tra canh gác thường xuyên, cấm quay phim, chụp ảnh và chỉ những người có trách nhiệm mới được vào khu vực cấm.

Khu vực bảo vệ được xác định bằng cột mốc, biển báo hoặc các kí hiệu, tín hiệu riêng; việc ra vào, đi lại, quay phim, chụp ảnh ở khu vực bảo vệ phải được phép của cấp có thẩm quyền.

Vành đai an toàn là ranh giới được xác định bằng văn bản trên cơ sở phối hợp giữa chính quyền địa phương nơi có khu quân sự với đơn vị lực lượng vũ trang quản lí khu quân sự đó.

Cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội và mọi công dân đều có trách nhiệm bảo vệ và chấp hành các quy định của pháp luật về khu quân sự. Khu quân sự được quy hoạch và sử dụng một cách hợp lí, đúng mục đích và có hiệu quả. Các tổ chức, cá nhân khi xây dựng công trình kinh tế, dân sinh có ảnh hưởng tới khu quân sự phải có ý kiến của cơ quan quản lí khu

quân sự và được phép của cấp có thẩm quyền theo quy định của Chính phủ. Hoạt động bảo vệ khu quân sự tuân theo quy định của pháp luật và gắn với việc bảo vệ tài nguyên khoáng sản, di tích lịch sử, văn hóa, danh lam, thắng cảnh; tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức và công dân.

Khái niệm khu quân sự với ý nghĩa là khu vực chuyên sử dụng cho hoạt động quân sự đã tồn tại trong đời sống xã hội từ lâu. Nhưng về mặt pháp lí, nó mới bắt đầu chính thức được đề cập trong Pháp lệnh bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự do Uỷ ban thường vụ Quốc hội ban hành ngày 19.5.1994. Trên cơ sở đó, Chính phủ cũng đã cụ thể hoá nội hàm khái niệm này trong Quy chế bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự ban hành kèm theo Nghị định số 04/CP ngày 16.01.1995.