Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ là (Hành vi) làm trái với nhiệm vụ được giao của người có chức vụ, quyền hạn.

Hành vi làm trái với nhiệm vụ được giao có thể là làm không đúng, không đầy đủ, không kịp thời, trái với quy định của Nhà nước hoặc điều lệ công tác.

Hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ là hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm trước hết hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức đồng thời xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật tuỳ thuộc vào lĩnh vực mà hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn xảy ra. Trong Luật hình sự Việt Nam, hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn thuộc một số lĩnh vực cụ thể đã được quy định thành những tội danh cụ thể. Ví dụ: Điều 132 quy định tội xâm phạm quyền khiếu nại, tố cáo; Điều 165 quy định tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lí kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; Điều 293 quy định tội truy cứu trách nhiệm hình sự người không có tội;...

Ngoài ra, Bộ luật hình sự còn quy định một tội danh chung là tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Thuộc tội danh này là tất cả các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ không thỏa mãn dấu hiệu của các tội phạm cụ thể đã được quy định trong Bộ luật hình sự. Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ đòi hỏi hành vi lợi dụng chức vụ, quyển hạn phải gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, của xã hội, cho quyền hoặc lợi ích hợp pháp của công dân và chủ thể thực hiện hành vi này là vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác. Tội phạm này được quy định trong Chương “ Các tội phạm về chức vụ" của Bộ luật hình sự. Cần phân biệt tội phạm này với tội lạm quyền trong khi thì hành công vụ. Xét về bản chất, lạm quyền trong khi thì hành công vụ là trường hợp đặc biệt của tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Nhưng có điểm khác là chủ thể đã vượt quá quyền hạn của mình hay nói cách khác, chủ thể đã thực hiện việc làm không thuộc thẩm quyền và nội dung việc làm đó là sai. Trong trường hợp lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, nội dung việc làm của chủ thể là sai nhưng việc làm đó thuộc phạm vi chức trách của chủ thể.

Hình phạt được quy định cho tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ có mức cao nhất là 15 năm tù.