1. Ông Công, ông Táo là ai? 

Hằng năm cứ khoảng sau rằm tháng Chạp là các gia đình bắt đầu chuẩn bị làm cỗ cúng ông Công ông Táo một tuần sau đó. Ngoài việc mua vàng mã và quần áo cúng Táo quân thì các bà nội trợ cũng lên kế hoạch cho mâm cơm, tìm địa điểm mua cá. Những người rất rành rẽ về các thủ tục nghi lễ dường như vẫn không biết nguồn gốc của các vị thần này. Vậy ông Công ông Táo là ai? Thần Táo quân trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam có xuất xứ từ ba vị thần Thổ công, Thổ địa, Thổ kỳ của Lão giáo Trung Quốc, sau này đã Việt hóa có tên là sự tích "2 ông 1 bà" - vị thần Đất, vị thần Trời, vị thần Bếp núc, và người dân thường hay gọi tắt là Táo quân hoặc ông Táo. Theo phong tục của người Việt, Thị Nhi có chồng là Trọng Cao. Dù ăn ở mặn nồng tha thiết với nhau song họ vẫn không có con, vì thế dần dà Trọng Cao hay gây chuyện cãi cọ với người vợ. Một hôm, chỉ vì mâu thuẫn nhỏ nhặt, Cao đã gây nên việc xô xát, đánh đập Thị Nhi và đuổi đi. Nhi bỏ nhà đi tìm đến nơi xa lạ rồi yêu Phạm Lang. Phải lòng nhau, hai người kết duyên trở thành vợ chồng. Phần Trọng Cao sau khi hết giận thì càng ân hận vì vợ đã bỏ đi mất mà. Day dứt và nhớ vợ vô cùng, Cao tiếp tục tìm vợ. Ngày này qua tháng khác, tìm mỏi mắt, hết gạo hết tiền, Cao đành thành người ăn xin dọc đường, cuối cùng tình cờ mò đến xin cơm ở nhà của Thị Nhi nhằm lúc Phạm Lang đi vắng. Nhận thấy người này đã từng là người chồng cũ của Nhi xin chủ nhà làm cơm cho ông. Đúng lúc đó, Phạm Lang trở về. Nhi sợ chồng nghi oan nên chôn Cao dưới đám rạ sau nhà. Cũng may đêm đó, Phạm Lang nổi lửa đốt đám rơm cháy lấy tro bón ruộng. Thấy lửa cháy, Nhi lao người đến kéo Cao ra. Thấy Nhi lao vào dập lửa, Phạm Lang và vợ cũng chạy theo. Cả ba cùng chết trong đống lửa. Thượng đế thương tình thấy 3 người sống có nghĩa có tình đã tôn họ làm vua bếp hay còn gọi là Định phúc Táo quân, ban cho người chồng mới làm Thổ công trông coi việc trong bếp, người chồng cũ làm Quan trông coi việc trong vườn, và người vợ làm Thổ kỳ trông coi việc chợ búa. Ngoài định đoạt may, rủi và phúc họa của gia chủ, các vị Táo quân còn ngăn chặn sự xâm nhập của tà ma vào thổ cư, giữ gìn bình an cho mọi thành viên trong nhà. Cuối năm, đúng vào ngày 23 tháng Chạp, Táo quân lên trời báo cáo những việc làm tốt, xấu của con người trong năm cho Thiên đình quyết định công tội và hình phạt rõ ràng.

 

1.1 Lễ vật:

Lễ vật của ông Táo gồm: 3 mũ của Ông Công (hai nam, một nữ). mũ táo có hai cánh rồng; Táo không có cánh trên mũ của họ. Những chiếc mũ này được trang trí bằng những chiếc gương tròn lấp lánh và những sợi chỉ bạc nhiều màu sắc. Nhang, nến, lọ hoa tươi, đĩa ngũ quả tươi, bộ mũ ba bộ, hài Táo Quân và tiền vàng. Vì đơn giản, người Việt có khi chỉ cúng biểu tượng mũ ông Công (rồng hai cánh) cùng với áo và mũ giấy. Nón Ông Công - Ông Táo gồm có ba phần (hai mũ nam và một mũ nữ). Đồ vàng mã như mũ, áo, mũ và một số kim cương giấy được đốt sau lễ cúng ông Táo vào ngày 23 hàng tháng. Khe với thẻ cũ. Sau đó, người ta làm bài vị mới cho Táo Công. Ngoài ra, người Việt còn cúng cá chép để tế trời, miền bắc còn cúng cá chép sống thả trong vũng nước, với ý nghĩa “Cá hóa rồng”, tức là cá hóa rồng. trở thành bể bơi. Rồng và đưa anh ta trở lại thiên đàng. Những con cá chép này được “phóng sinh” (thả xuống ao, sông) khi cúng. Một con ngựa giấy với đầy đủ yên và dây cương được cung cấp tại khu vực trung tâm. Cúng cơm trưa, lễ vật đơn giản, chỉ cúng nón, áo, mũ giấy. Theo hoàn cảnh từng gia đình, ngoài những lễ vật chính kể trên, liệu một mâm cỗ ngon như xôi gà, chân giò nấu và các món ăn làm từ nấm, măng hoặc lễ chay (trầu cau, hoa, quả, giấy vàng, giấy bạc) để tiễn Táo Quân.

 

1.2 Phong tục thờ cúng:

Người Việt tin rằng Táo Quân lên trời tâu với Ngọc Hoàng Thượng Đế về những sự việc đã xảy ra trên trái đất trong một năm qua. Vì vậy, người Việt làm lễ tiễn ông Công, ông Táo rất ấm cúng, mong những điều tốt đẹp nhất sẽ được nói lên Ngọc Hoàng và những điều xui xẻo hay điều không may mắn sẽ được nói ra dễ dàng. Có thể là do văn hóa và phong tục được thừa hưởng từ xa xưa. Lễ đưa ông Táo về trời được cúng hàng năm vào tối ngày 22 tháng Chạp, vì bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp, ông Táo cúng trời. Tôi sợ ông Tạo không nhận được tấm chân tình của gia chủ. Sau khi làm lễ nhập quan, thắp hương và khấn, đợi hương tàn thì thắp hương thêm một tuần lễ, tạ ơn rồi gói vào giấy gói, thả cá chép xuống ao, hồ, sông, suối để cá đưa thầy lên Trời.

 

2. Mâm cỗ cúng ông Công, ông Táo gồm:

Lễ vật cúng ông Công, ông Táo bao gồm Lễ mặn và Lễ chay.

  • Lễ mặn có mâm cơm canh. Nghi lễ này có thể rất xa hoa hoặc đơn giản và đơn giản tùy thuộc vào hoàn cảnh và hoàn cảnh của gia đình.
  • Lễ ăn chay gồm: bánh, hoa quả, mũ của ông Công, ông Táo. Tương truyền có 2 nam, 1 nữ (mũ ông có cánh, mũ ông không có cánh) và 3 con cá chép.

Trước ngày cúng ông Công ông Táo nên dọn dẹp nhà cửa, đặc biệt là gian bếp. Sau đó phải chuẩn bị lễ vật cúng Táo Quân. Theo quan niệm dân gian, lễ vật thường là một bộ mũ ông Công ông Công gồm 2 mũ nam và 1 mũ nữ. Mũ của ông có hai cánh, mũ của bà không có cánh. Các điểm bỏ phiếu thường tặng quà ông Công ông Táo theo đợt. Ngoài ra, bạn có thể mua thêm tiền vàng cho nền tảng đấu thầu. Các mã thông báo bị đốt cháy sau khi dịch vụ kết thúc. Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo có thể chuẩn bị các món chính gồm 1 đĩa cơm, 1 đĩa muối, 1 con gà luộc (hoặc 1 con vai luộc), 1 bát canh, 1 đĩa thập cẩm. . rán, 1 đĩa chả giò, 1 đĩa xôi gấc, 1 đĩa hoa quả, 1 ấm trà, 3 ly rượu, 1 lọ hoa và trầu cau. Nếu gia đình ăn chay, bạn cũng có thể chuẩn bị mâm cỗ gồm canh rau, chả đậu, chả giò, đậu hũ mắm ruốc, chả giò, xôi, chè, bánh tẻ,... để cúng trong ngày ông Công ông Táo. rau, trái cây và trà chiên. Dù tổ chức cúng bái gì thì cũng nên mua 3 con cá chép còn sống thả vào bát nước cúng ông Công ông Táo. Trong quan niệm của Việt Nam, ông Công ông Táo thường cưỡi con cá Ông Táo về chầu trời vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm. Sau khi lạy và hóa vàng, bạn mang cá ra sông, hồ để phóng sinh. Ngày nay người ta cũng có thể thay thế 3 con cá chép bằng giấy. Giữ thói quen là cần thiết, nhưng không nên quá nặng nề. Nếu hoàn cảnh và điều kiện không cho phép, em chỉ cần dâng lễ vật như hương, hoa, đèn lồng, chè, trái cây, mũ ông Công, mũ ông Táo, cá giấy hoặc cá thật cũng được. Cúng bái đơn giản hay thành tâm chính vẫn là thành tâm và thể hiện đạo lý truyền thống của người Việt Nam. Trên bàn thờ ông Công, ông Táo nên kiêng những món gì? Trong phạm vi thờ Chúa Công, chúa Táo, từ xưa đến nay, người ta phải kiêng ăn thịt chó, thịt trâu, cá mè, vịt, ngan.

>> Xem thêm: Ban thần Tài có cần cúng ông Công ông Táo không?

 

3. Những lưu ý trong ngày cúng Ông Công, Ông Táo:

3.1 Lau dọn bàn thờ và tỉa chân nhang:

Sau một năm cúng, số lượng bát nhang nhiều lên, lư hương bị đầy gây khó khăn cho việc lau dọn bàn thờ và thắp hương cho năm sau. Nhưng theo quan niệm của người Việt Nam, nếu không có việc gì làm thì không nên chạm tay vào lư hương để tránh những điều xui xẻo. Vì vậy, khi lau bàn thờ và bọc lư, người ta chỉ tháo lư hương hoặc cắt chân của lư hương và lau bốn mặt ngoài của lư chứ không lau toàn bộ lư. Các gia đình thường chọn ngày 23 tháng Chạp, ngày ông Công, ông Táo về trời để lau dọn bàn thờ, đậy nắp lư hương. Vậy nên trước hay sau khi cúng ông Công, ông Táo thì đều không có quy định cụ thể nào cho việc này nhưng nhiều người cho rằng sau khi đưa ông Công, ông Táo về chầu trời thì nên thắp hương với ý định dọn dẹp bàn thờ để đón Táo Quân về. Tuy nhiên, nếu không thể dọn dẹp bàn thờ, đậy nắp lư hương, cắt bát hương sau khi cúng ông Công, ông Táo thì theo kinh nghiệm phong thủy, cũng có thể chọn ngày tốt cho gia chủ tiếp tục. Nếu cúng ông Công, ông Táo trước ngày 23 tháng Chạp, gia chủ phải lập tức dọn bát nhang, lợp ngói, quét dọn sạch sẽ nơi thờ cúng. Nếu cúng ông Công, ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp, sau khi làm lễ cầu an và đến ngày 2 hoặc 25 tháng Chạp, gia chủ mới được bốc bát hương.

 

3.2 Cúng ông Công, ông Táo trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp:

Có thể cúng tế trước ngày này vài ngày, thậm chí 5 - 7 ngày với ý nghĩa báo cáo mọi việc với ông Táo, báo ông Táo về. ở một số vùng có phong tục khác nhau: ở miền Bắc cúng thường khá sớm và không bắt buộc vào ngày 23 tháng Chạp. Một số gia đình có thể quyên góp vào ngày 20 và 23 chậm nhất là 12 giờ; Ở khu vực trung tâm, nhiều gia chủ cúng ông Công, ông Táo vào đêm 22 hoặc rạng sáng 23 tháng Chạp; Ở miền Nam, lễ thường được tổ chức vào chiều tối ngày 22 tháng Chạp, khoảng 8 - 11 giờ đêm. Có sự khác biệt đó là do người miền Nam cho rằng nên cử ông Táo về chầu Ngọc Hoàng vào thời điểm gia đình không còn dùng bếp để nấu nướng vào ban ngày. Khi cúng các ông Công, ông Táo thường tránh cúng sau 12 giờ vì sau 12 giờ trời đóng cửa. Vì vậy, ngày 23 có thể cúng vào buổi sáng.

 

3.3 Khấn ông Công, ông Táo ở đâu?

Ngoài thời gian hành lễ, việc thờ cúng ở đâu cũng cần được chú trọng khi đưa ông Công, ông Táo về trời. Theo quan niệm dân gian, ông Công là vị thần của đất nên được thờ cúng ở bàn thờ chính của ngôi nhà. Đồng thời, ông Táo là vị thần cai quản việc bếp núc nên việc thờ cúng phải được thực hiện trong gian bếp. Trên thực tế, nhiều gia đình đã lập bàn thờ riêng để tỏ lòng thành kính với thần linh. Những gia đình ở miền Nam có bàn thờ ông Công, ông Táo thì có thể cúng tại đó, những gia đình ở miền Bắc không có bàn thờ ông Công, ông Táo thì có thể cúng tại bàn thờ. có nơi cúng ở giữa nhà. Khi cúng ngoài trời, một số cửa hàng, mô hình kinh doanh sử dụng bếp phải cúng và phục vụ tại bàn thần tài. Vì vậy việc cúng ông Công, ông Táo không được quản lý chặt chẽ. Tuy nhiên, văn hóa phổ biến nhất là thờ cúng ở những nơi sạch sẽ, trang nghiêm và theo phong tục địa phương.

>> Xem thêm: Bộ vàng mã cúng ông Công, ông Táo chuẩn nhất gồm những gì?