1. Khái niệm vốn điều lệ

Theo quy định tại khoản 34 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020, vốn điều lệ được định nghĩa như sau:

- Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty hợp danh: là tổng giá trị tài sản do các thành viên công ty, chủ sở hữu công ty đã góp hoặc cam kết góp khi thành lập công ty.

- Đối với công ty cổ phần: là tổng mệnh giá cổ phần đã bán hoặc được đăng ký mua khi thành lập công ty.

Nói một cách dễ hiểu hơn, vốn điều lệ là số tiền mà các thành viên, cổ đông cam kết đóng góp cho công ty khi thành lập. Số tiền này được ghi rõ trong Điều lệ công ty và đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của doanh nghiệp.

- Vai trò quan trọng của vốn điều lệ:

+ Thể hiện năng lực tài chính của doanh nghiệp: Vốn điều lệ cao cho thấy doanh nghiệp có tiềm lực tài chính mạnh mẽ, từ đó thu hút được sự tin tưởng của nhà đầu tư, đối tác và khách hàng.

+ Đánh giá quy mô hoạt động của doanh nghiệp: Vốn điều lệ thường tương ứng với quy mô hoạt động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có vốn điều lệ lớn thường có quy mô hoạt động lớn hơn, đa dạng hóa ngành nghề kinh doanh và có khả năng cạnh tranh cao hơn.

+ Cơ sở để xác định quyền lợi và nghĩa vụ của các thành viên, cổ đông: Vốn điều lệ là cơ sở để xác định tỷ lệ sở hữu, quyền lợi và nghĩa vụ của các thành viên, cổ đông trong doanh nghiệp.

+ Yếu tố ảnh hưởng đến điều kiện kinh doanh của một số ngành nghề: Một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo quy định của pháp luật yêu cầu phải có mức vốn điều lệ tối thiểu nhất định.

- Lưu ý về vốn điều lệ:

+ Vốn điều lệ có thể thay đổi theo thời gian, tuy nhiên việc thay đổi phải tuân thủ theo quy định của pháp luật và được sự đồng ý của các thành viên, cổ đông.

+ Doanh nghiệp có trách nhiệm quản lý, sử dụng vốn điều lệ hiệu quả và tuân thủ các quy định của pháp luật về vốn điều lệ.

 

2. Vốn điều lệ của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam

Vốn điều lệ đóng vai trò nền tảng cho sự hoạt động và phát triển của bất kỳ doanh nghiệp nào, và Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (BHTG) cũng không ngoại lệ. Hiểu rõ về vốn điều lệ của BHTG không chỉ giúp bạn nắm bắt đầy đủ thông tin về tổ chức tài chính quan trọng này mà còn có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo vệ quyền lợi của bản thân khi tham gia gửi tiền tại các ngân hàng thương mại.

- Định nghĩa và nguồn gốc vốn điều lệ của BHTG:

+ Theo Điều 1 Quyết định 1394/QĐ-TTg năm 2013 được sửa đổi bởi Điều 1 Quyết định 1434/QĐ-TTg năm 2023, vốn điều lệ của BHTG được xác định là: Tổng giá trị tài sản do Nhà nước Việt Nam cấp, được ghi rõ trong Điều lệ của Bảo hiểm tiền gửi

+ Hiện nay, vốn điều lệ của BHTG là 5.281.018.572.109 đồng. Nguồn vốn này được huy động hoàn toàn từ ngân sách nhà nước, thể hiện sự cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam trong việc bảo vệ an toàn cho hệ thống ngân hàng và quyền lợi của người gửi tiền.

- Mục đích sử dụng vốn điều lệ của BHTG: Vốn điều lệ đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của BHTG, bao gồm:

+ Bảo đảm thanh toán cho người gửi tiền: Khi một ngân hàng thương mại tham gia BHTG gặp khó khăn về tài chính và không thể thanh toán đầy đủ cho người gửi tiền, BHTG sẽ sử dụng vốn điều lệ để bồi thường cho những khoản tiền gửi that is insured.

+ Hỗ trợ tái cơ cấu hệ thống ngân hàng: Trong trường hợp một ngân hàng thương mại tham gia BHTG sắp phá sản, BHTG có thể sử dụng vốn điều lệ để hỗ trợ tái cơ cấu, góp phần đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng.

+ Đầu tư sinh lời: BHTG có thể sử dụng một phần vốn điều lệ để đầu tư sinh lời, nhằm tăng cường nguồn lực tài chính và đảm bảo khả năng thanh toán cho người gửi tiền.

- Quản lý và sử dụng vốn điều lệ của BHTG: Việc quản lý và sử dụng vốn điều lệ của BHTG được thực hiện theo quy định chặt chẽ của pháp luật, đảm bảo sự minh bạch, hiệu quả và an toàn.

+ Hội đồng quản trị của BHTG chịu trách nhiệm quản lý vốn điều lệ theo Điều lệ của BHTG và pháp luật có liên quan.

+ Vốn điều lệ được sử dụng cho các mục đích hợp pháp, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của BHTG và được giám sát chặt chẽ bởi các cơ quan quản lý nhà nước.

+ BHTG có nghĩa vụ công khai thông tin về tình hình quản lý, sử dụng vốn điều lệ theo quy định của pháp luật.

- Vai trò quan trọng của vốn điều lệ đối với BHTG: Vốn điều lệ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với BHTG, thể hiện ở các khía cạnh sau:

+ Thể hiện tiềm lực tài chính: Vốn điều lệ cao cho thấy BHTG có tiềm lực tài chính mạnh mẽ, từ đó nâng cao khả năng thanh toán cho người gửi tiền và đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng.

+ Nâng cao uy tín của BHTG: Vốn điều lệ lớn góp phần củng cố niềm tin của người gửi tiền đối với BHTG, khuyến khích họ tham gia gửi tiền tại các ngân hàng thương mại tham gia BHTG.

+ Tạo điều kiện cho BHTG thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ: Vốn điều lệ dồi dào giúp BHTG có nguồn lực tài chính để thực hiện các hoạt động bảo vệ quyền lợi người gửi tiền, hỗ trợ tái cơ cấu hệ thống ngân hàng và đầu tư sinh lời hiệu quả.

Vốn điều lệ là yếu tố then chốt đảm bảo hoạt động hiệu quả và an toàn của BHTG. Việc hiểu rõ về nguồn gốc, mục đích sử dụng, quản lý và vai trò của vốn điều lệ có ý nghĩa quan trọng đối với người gửi tiền, giúp họ đưa ra quyết định sáng suốt khi tham gia gửi tiền tại các ngân hàng thương mại.

 

3. Tỷ lệ nắm giữ vốn điều lệ của Nhà nước tại tổ chức Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam

Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (BHTG) là tổ chức tài chính nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền và đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng. Để hiểu rõ hơn về BHTG, chúng ta cần nắm bắt những thông tin cơ bản về mô hình hoạt động và vai trò của tổ chức này theo quy định tại Điều 2 Thông tư 312/2016/TT-BTC về nguyên tắc quản lý tài chính:

- Mô hình hoạt động:

+ Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên (TNHH MTV): BHTG hoạt động theo mô hình TNHH MTV, do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Điều này khẳng định tính chất nhà nước và sự cam kết bảo vệ hệ thống ngân hàng của BHTG.

+ Tư cách pháp nhân: BHTG có tư cách pháp nhân riêng, có con dấu và tài khoản riêng theo quy định của pháp luật Việt Nam. Nhờ đó, BHTG có thể tự chủ trong hoạt động và chịu trách nhiệm trước pháp luật về các hành vi của mình.

+ Hoạt động phi lợi nhuận: Mục tiêu hoạt động của BHTG không phải là thu lợi nhuận mà là bảo đảm an toàn vốn và tự bù đắp chi phí. Điều này thể hiện trách nhiệm và sứ mệnh của BHTG trong việc bảo vệ hệ thống ngân hàng và quyền lợi của người gửi tiền.

- Nguồn thu: Miễn thuế: Nguồn thu của BHTG được miễn nộp các loại thuế theo quy định của pháp luật. Đây là ưu đãi đặc biệt dành cho BHTG nhằm đảm bảo nguồn lực tài chính cho hoạt động bảo hiểm tiền gửi.

- Hạch toán tài chính:

+ Hạch toán tập trung: BHTG thực hiện hạch toán tập trung toàn hệ thống, đảm bảo tính thống nhất và minh bạch trong quản lý tài chính.

+ Thu, chi và quyết toán thu, chi tài chính: BHTG thực hiện thu, chi và quyết toán thu, chi tài chính theo quy định tại Thông tư 312/2016/TT-BTC và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.

- Vai trò quan trọng:

+ Bảo vệ quyền lợi người gửi tiền: BHTG bồi thường cho người gửi tiền khi ngân hàng thương mại tham gia BHTG gặp khó khăn về tài chính và không thể thanh toán đầy đủ cho người gửi tiền.

+ Đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng: BHTG hỗ trợ tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, góp phần đảm bảo an toàn và ổn định cho hệ thống tài chính.

+ Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt: BHTG khuyến khích phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần hiện đại hóa hệ thống thanh toán và nâng cao hiệu quả hoạt động của nền kinh tế.

BHTG là tổ chức tài chính nhà nước có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi người gửi tiền, đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng và thúc đẩy phát triển thanh toán không dùng tiền mặt. Mô hình hoạt động TNHH MTV, tư cách pháp nhân, hoạt động phi lợi nhuận và nguồn thu được miễn thuế là những yếu tố then chốt đảm bảo BHTG thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình. Theo đó, Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ của tổ chức Bảo hiểm tiền gửi.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Tổ chức bảo hiểm tiền gửi không chi trả tiền bảo hiểm thì bị xử phạt vi phạm hành chính như thế nào. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.