giá trị chứng minh của chứng cứ đối với vụ việc dân sự ... Tuỳ theo từng cách phân loại, chứng cứ có thể được gọi dưới những tên khác nhau như chứng cứ gốc, .chứng cứ thuật lại; phứng cứ trực tiếp, chứng cứ gián tiếp; chứng cứ viết, chứng cứ miệng; chứng cứ khẳng định, chứng cứ phủ định ...

1. Phân loại chứng cứ

Chứng cứ qua phân loại được gọi dưới những tên khác nhạu. Tuy vậy, việc phân loại chứng cứ không làm thay đổi giá trị chứng minh của chứng cứ. Việc phân loại chứng cứ chù yếu có ý nghĩa đối với việc nghiên cứu và đưa ra những quy định về chứng cứ, Bên cạnh đó, nó cũng có ý nghĩa đối với việc sử dụng chứng cứ trong giải quyết vụ việc dân sự. Chẳng hạn, nếu có chứng cứ thuật lại thì phải có chứng cứ gốc, đối với chửng cứ gián tiếp thì khi sử dụng phải kết hợp cùng chứng cứ khác ... Từ việc phân loại chứng cứ, toà án có thể xác định được phạm vi những chứng cứ, tài liệu cần phải thu thập, xác định được yêu cầu sử dụng đối với chứng cứ cụ thể ... bảo đảm việc giải quyết đúng vụ việc dân sự.

2. Nguồn chứng cứ

Một trong những vấn đề khá quan ttọng về chúng cứ là nguồn chứng cứ. Nguồn được hiểu là nơi bắt đầu, nơi phát sinh ra hoặc nơi có thể cung cấp hay rút ra cái gì, điều gì. Do đó, nguồn chúng cứ được hiểu là nơi rút ra các chứng cứ.

Nguồn chứng cứ bao gồm người, vật, tài liệu mang các thồng tin về vụ việc dân sự. Như vậy, nguồn chứng cứ có hai loại chủ yếu là người, vật và tài liệu. Việc phân biệt các nguồn chứng cứ có ý nghĩa quan trọng ưong việc xác định giá trị chứng minh của mỗi loại chứng cứ. Thông thường, các chứng cứ được rút ra từ các vật, tài liệu thì việc nghiên cứu, đánh giá và sử dụng không mấy phức tạp vì chúng ít bị chi phối bởi ngoại cảnh. Đối với những chứng cứ được rút ra từ con người như đương sự, người làm chứng việc nghiên cứu, đánh giá và sử dụng chúng rất phức tạp. Nét chung nhất của con người với nghĩa là nguồn chứng cứ bị chi phổi.rất lớn bởi yếu tố lợi ích, tâm lí, khả năng nhận thức, nhở và phản ánh lại những gì họ thấy, sự quan tâm của họ đối vởi sự kiện ... Tất cả những yếu tố này đều phải tính đến khi nghiên cứu, đánh giá và sử dụng các chứng cứ được rút ra từ đương sự, người làm chứng.

Nguồn chứng cứ và phương tiện chứng minh là hai khái niệm khác nhau. Tuy vậy, trên thực tế chúng thường được hiểu là một. Bởi, trong một số trường hợp, các phương tiện chứng minh cũng chính là cái có thể rút ra các tin tức về vụ việc dân sự như vật chứng, tài liệu chứa đựng chứng cứ ... tức cũng là nguồn chứng cứ. Việc phân biệt nguồn chứng cứ với phương tiện chứng minh chẳng qua là do nhìn chúng trên những phương diện, góc độ khác nhau như là nơi rút ra chứng cứ hay là công cụ được sử dụng để xác định các tình tiết của vụ việc dân sự. Nguồn chứng cứ được quy định tại Điều 94 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Theo các quy định này thì nguồn chứng cứ bao gồm: các tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được, dữ liệu điện từ; các vật chứng; lời khai của đương sự; lời khai của người làm chứng; kết luận giám định; biên bản ghi kết quả thẩm định tại chỗ; kết quả định giá tài sản, thẩm định giá tài sản; văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi pháp lí do người có chức năng lập; văn bản công chứng, chứng thực và các nguồn khác mà pháp luật có quy định. Theo quy định tại Điều 95 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 thì chứng cứ được xác định trên cơ sở các nguồn chứng cứ này như sau:

- Tài liệu đọc được nội dung được coi là chứng cứ nêu là bản chính hoặc bản sao có công chứng, chứng thực hợp pháp họặc do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cung cấp, xác nhận;

- Tài liệu nghe được, nhìn được được coi là chứng cứ nếu được xuất trình kèm theo văn bản trình bày của người có tài liệu đó về xuất xứ của tài liệu nếu họ tự thu âm, thu hình hoặc văn bản có xác nhận của người đã cung cấp cho người xuất trình về xuất xứ của tài liệu đó hoặc văn bản về sự việc liên quan tới việc thu âm, thu hình đó;

- Thông điệp dữ liệu điện tử được thể hiện dưới hình thức trao đổi dữ liệu điện tử, chứng từ điện từ, thư điện tử, điện tín, điện báo, fax và các hình thức tương tự khác theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử;

>> Xem thêm:  Quy định mới về công bố các tài liệu, chứng cứ của vụ án dân sự ?

- Vật chứng là chứng cứ phải là hiện vật gốc liên quan đến vụ việc;

- Lời khai của đương sự, lời khai của người làm chứng được coi là chứng cứ nếu được ghi bằng văn bản, băng ghi âm, đĩa ghi âm, băng ghi hình, đĩa ghi hình, thiết bị khác chứa âm thanh, hình ảnh hoặc khai bằng lời tại phiên toà;

- Kết luận giám định được coi là chứng cứ nếu việc giám định đó được tiến hành theo đúng thủ tục do pháp luật quy định;

- Biên bản ghi kết quả thẩm định tại chỗ được coi là chứng cử nếu việc thẩm định được tiến hành theo đúng thủ tục do pháp luật quy định;

- Kết quả định giá tài sản, kết quà thẩm định giá tài sản được coi là chứng cứ nếu việc định giá, thẩm định giá được tiến hành theo đúng thủ tục do pháp luật quy định;

- Văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi pháp lí do người có chức năng lập tại chỗ được coi là chứng cứ nếu việc lập văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi pháp lí được tiến hành theo đúng thủ tục do pháp luật quy định;

- Vãn bản công chứng, chứng thực được coi là chứng cứ nếu việc công chứng, chứng thực được thực hiện theo đúng thủ tục do pháp luật quy định;

- Các nguồn khác mà pháp luật có quy định được xác định là chứng cứ theo điều kiện, thủ tục mà pháp luật quy định.

Xét ttên phương diện lí luận thì không thể coi tất cả những thứ Điều 94 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định đều là nguồn chứng cứ vì không phải từ tất cả chúng đều rút ra được các chứng cứ. Mặt khác, để xác định được chứng cứ thì toà án và các chủ thể chứng minh khác cũng phải sử dụng một số phương tiện quy định trong Điều luật này.

Ví dụ: Để xác định dấu vết trên phương tiện giao thông có phải là chứng cứ của vụ tai nạn giao thông để lại khồng thì phải sử dụng kết luận giám định. Trong trường hợp này, kết luận giám định là phương tiện được sử dụng để xác định chứng cứ. Tuy vậy, các quy định nêu trên vẫn là những cơ sở pháp lí quan trọng để toà án xác định chứng cứ.

>> Xem thêm:  Chứng cứ là gì ? Phân tích thuộc tính của chứng cứ trong vụ việc dân sự

Mọi vướng mắc pháp lý về luật dân sự, tố tụng dân sự về phân loại chứng cứ, nguồn của chứng cứ cũng như các vấn đề khác liên quan. Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật dân sự, thừa kế trực tuyến.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Uỷ thác thu thập chứng cứ là gì ? Nghiên cứu chứng cứ là gì ? Quy định về đánh giá chứng cứ