Nội dung được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Dân sự của Công ty luật Minh Khuê

>> Luật sư tư vấn pháp luật Dân sự, gọi:  1900.6162

Cơ sở pháp lý: 

Luật điện lực năm 2004

- Luật điện lực sửa đổi, bổ sung năm 2012

Nghị định 137/2013/NĐ-CP

- Thông tư 40/2014/TT-BCT

- Thông tư 31/2019/TT-BCT

- Quyết định 69/QĐ-TĐĐL năm 2018

Nhà máy điện là nhà máy sản xuất điện năng ở quy mô công nghiệp.

+ Nhà máy điện lớn là nhà máy điện có tổng công suất đặt lớn hơn 30 MW.

+ Nhà máy điện nhỏ là nhà máy điện có tổng công suất đặt từ 30 MW trở xuống.

Trạm điện là trạm biến áp, trạm cắt, trạm bù.

Trung tâm điều khiển là trung tâm được trang bị hệ thống cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, viễn thông để có thể giám sát, điều khiển từ xa một nhóm nhà máy điện, nhóm trạm điện hoặc các thiết bị đóng cắt trên lưới điện.

1. Chức danh tham gia trực tiếp công tác vận hành là gì?

Theo quy định tại Thông tư 40/2014/TT-BCT: Chức danh tham gia trực tiếp công tác vận hành là các chức danh tham gia trực tiếp công tác vận hành trong hệ thống điện quốc gia, bao gồm:

a) Trưởng ca nhà máy điện;

b) Trưởng kíp trạm điện.

Trưởng ca nhà máy điện là nhân viên vận hành cấp cao nhất tại nhà máy điện hoặc trung tâm điều khiển nhà máy điện đó trong thời gian ca trực.

Trưởng kíp trạm điện là nhân viên vận hành cấp cao nhất tại trạm điện hoặc trung tâm điều khiển trạm điện đó trong thời gian ca trực.

2. Điều kiện đối với người được cử đi đào tạo chức danh Trưởng ca nhà máy điện

Người được cử đi đào tạo chức danh Trưởng ca nhà máy điện hoặc trung tâm điều khiển nhà máy điện phải đáp ứng điều kiện tại Thông tư 40/2014/TT-BCT và Quyết định 69. Theo đó, Người được cử đi đào tạo để được cấp Chứng nhận vận hành trước khi được sát hạch công nhận chức danh Trưởng ca nhà máy điện hoặc trung tâm điều khiển nhà máy điện phải đáp ứng các điều kiện sau:

Thứ nhất, phải có kinh nghiệm công tác hoặc được đào tạo tại tất cả các vị trí Trực chính hoặc Trưởng kíp của nhà máy điện ít nhất 03 tháng cho mỗi vị trí chức danh.

Thứ hai, tốt nghiệp đại học chuyên ngành phù hợp với chức danh được cử đi đào tạo đối với các nhà máy điện lớn; tốt nghiệp cao đẳng trở lên có chuyên ngành phù hợp với chức danh được cử đi đào tạo đối với nhà máy điện nhỏ có công suất từ 10 MW đến 30 MW; tốt nghiệp trung cấp trở lên có chuyên ngành phù hợp với chức danh được cử đi đào tạo đối với nhà máy điện nhỏ có công suất dưới 10 MW. Người được cử đi đào tạo chức danh Trưởng ca trung tâm điều khiển nhà máy điện phải có trình độ học vấn tương đương với Trưởng ca nhà máy điện lớn nhất thuộc trung tâm điều khiển.

Đối với đội ngũ Trưởng ca nhà máy điện đã được đào tạo, kiểm tra và công nhận chức danh trước thời điểm ngày 01 tháng 7 năm 2015 nhưng chưa đáp ứng được điều kiện về trình độ học vấn quy định tại Khoản này, Đơn vị phát điện được tiếp tục sử dụng đội ngũ Trưởng ca này sau khi phối hợp với Cấp điều độ có quyền điều khiển tổ chức kiểm tra, nếu đạt yêu cầu thì cấp mới Chứng nhận vận hành để làm cơ sở công nhận lại chức danh Trưởng ca theo đúng quy định Quy trình này.

Thứ ba, có đủ sức khỏe để làm việc theo chế độ ca, kíp.

Thứ tư, có lý lịch rõ ràng, không trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Thứ năm, có trình độ ngoại ngữ đáp ứng yêu cầu của Đơn vị quản lý vận hành.

Thứ sáu, đáp ứng các điều kiện khác do Đơn vị quản lý vận hành quy định.

3. Điều kiện đối với người được cử đi đào tạo chức danh Trưởng kíp trạm điện

Người được cử đi đào tạo chức danh Trưởng kíp trạm điện hoặc trung tâm điều khiển trạm điện phải đáp ứng các điều kiện tại Thông tư 40/2014/TT-BCT và Điều 23 Quyết định 69. Theo đó, Người được cử đi đào tạo để được cấp Chứng nhận vận hành trước khi được sát hạch công nhận chức danh Trưởng kíp trạm điện hoặc trung tâm điều khiển trạm điện ngoài việc phải đáp ứng các điều kiện sau:

Thứ nhất, có kinh nghiệm công tác tại vị trí trực vận hành trạm ít nhất 03 tháng;

Thứ hai, tốt nghiệp đại học chuyên ngành phù hợp với chức danh được cử đi đào tạo đối với trạm điện có cấp điện áp 500kV hoặc trung tâm điều khiển trạm điện; tốt nghiệp cao đẳng trở lên có chuyên ngành phù hợp với chức danh được cử đi đào tạo đối với trạm điện có cấp điện áp 220kV, 110kV; tốt nghiệp trung cấp trở lên có chuyên ngành phù hợp với chức danh được cử đi đào tạo đối với trạm điện có cấp điện áp dưới 110 kV.

Đối với đội ngũ Trưởng kíp trạm điện đã được đào tạo, kiểm tra và công nhận chức danh trước thời điểm ngày 01 tháng 7 năm 2015 nhưng chưa đáp ứng được điều kiện về trình độ học vấn quy định tại Khoản này, Đơn vị quản lý vận hành được tiếp tục sử dụng đội ngũ Trưởng kíp này ở trạm điện có cùng cấp điện áp hoặc cấp điện áp thấp hơn sau khi phối hợp với Cấp điều độ có quyền điều khiển tổ chức kiểm tra, nếu đạt yêu cầu thì cấp mới Chứng nhận vận hành để làm cơ sở công nhận lại chức danh Trưởng kíp theo đúng quy định Quy trình này.

Thứ ba, có đủ sức khỏe để làm việc theo chế độ ca, kíp.

Thứ tư, có lý lịch rõ ràng, không trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Thứ năm, có trình độ ngoại ngữ đáp ứng yêu cầu của Đơn vị quản lý vận hành.

Thứ sáu, đáp ứng các điều kiện khác do Đơn vị quản lý vận hành quy định.

4. Nội dung đào tạo đối với Trưởng ca nhà máy điện, Trưởng kíp trạm điện

4.1. Đối với Trưởng ca nhà máy điện hoặc Trung tâm điều khiển nhà máy điện

Đơn vị phát điện, Đơn vị cử đối tượng tham gia kiểm tra có trách nhiệm tổ chức đào tạo cho chức danh Trưởng ca nhà máy điện hoặc Trung tâm điều khiển nhà máy điện với các nội dung chính sau:

- Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến công tác điều độ, vận hành hệ thống điện.

- Cơ cấu, tổ chức vận hành của hệ thống điện quốc gia.

- Cấu tạo, nguyên lý làm việc của các thiết bị chính trên hệ thống điện như tua bin, máy phát, máy biến áp, tụ, kháng, đường dây, máy cắt, dao cách ly, máy biến dòng điện, máy biến điện áp; hệ thống, thiết bị và dây chuyền công nghệ phục vụ vận hành, sản xuất của các nguồn năng lượng tái tạo (gió, mặt trời,..).

- Phân loại, nguyên lý làm việc và dây chuyền sản xuất của các loại nhà máy điện trong hệ thống điện quốc gia, nguồn nhiên liệu sơ cấp, thủy văn phục vụ phát điện; chuyên đề về công nghệ phát điện, thông số và đặc tính cụ thể của nhà máy điện dự kiến làm Trưởng ca.

- Các dạng sơ đồ nối điện chính của nhà máy điện và trạm điện; những đặc điểm chính, nguyên tắc vận hành và phối hợp vận hành.

- Mô hình, nguyên tắc vận hành, điều khiển xa của trung tâm điều khiển (đối với các nhà máy điện được điều khiển và thao tác xa từ trung tâm điều khiển).

- Nguyên lý làm việc của các thiết bị rơ le bảo vệ, tự động hóa, đo lường và điều khiển trên hệ thống điện và trong nhà máy điện; nguyên lý bảo vệ cho các phần tử chính trong nhà máy điện, trạm điện.

- Các kiến thức về điều độ và vận hành nhà máy điện, trạm điện.

- Các kiến thức cơ bản về hệ thống điều khiển, hệ thống công nghệ thông tin, hệ thống thiết bị đầu cuối RTU/Gateway trong nhà máy điện, trạm điện và hệ thống SCADA phục vụ công tác điều độ, vận hành.

- Các chế độ làm việc của nhà máy điện trong hệ thống điện, điều chỉnh tần số, điều chỉnh điện áp, dự phòng công suất.

- Các quy trình phối hợp vận hành, thao tác và xử lý sự cố nhà máy điện, trạm điện.

- Các kiến thức về thị trường điện Việt Nam đối với các nhà máy điện lớn.

4.2. Đối với Trưởng kíp trạm điện hoặc Trung tâm điều khiển trạm điện

Đơn vị quản lý vận hành, Đơn vị cử đối tượng tham gia kiểm tra có trách nhiệm tổ chức đào tạo cho chức danh Trưởng kíp trạm điện hoặc Trung tâm điều khiển trạm điện với các nội dung chính sau:

- Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến công tác điều độ, vận hành hệ thống điện.

- Cơ cấu, tổ chức vận hành của hệ thống điện quốc gia.

- Đặc điểm và các thông số chính của phụ tải điện khu vực.

- Công nghệ, cấu tạo, nguyên lý làm việc của các thiết bị chính trong các trạm điện thuộc phạm vi quản lý vận hành như máy biến áp, tụ, kháng, đường dây, máy cắt, dao cách ly, máy biến dòng điện, máy biến điện áp.

- Các dạng sơ đồ nối điện chính của các trạm điện thuộc phạm vi quản lý vận hành, những đặc điểm chính và nguyên tắc vận hành và phối hợp vận hành.

- Nguyên lý làm việc của các thiết bị rơ le bảo vệ, tự động hóa, đo lường và điều khiển trong các trạm điện thuộc phạm vi quản lý vận hành; nguyên lý bảo vệ cho các phần tử chính trong các trạm điện thuộc phạm vi quản lý vận hành.

- Mô hình, công nghệ, nguyên tắc vận hành, điều khiển xa của trung tâm điều khiển (đối với các trạm điện được điều khiển và thao tác xa từ trung tâm điều khiển).

- Các chế độ vận hành của trạm điện trong hệ thống điện, điều chỉnh điện áp.

- Các kiến thức cơ bản về hệ thống điều khiển, hệ thống công nghệ thông tin, hệ thống thiết bị đầu cuối RTU/Gateway trong trạm điện và hệ thống SCADA phục vụ công tác điều độ, vận hành.

- Các quy trình phối hợp vận hành, thao tác và xử lý sự cố trạm điện.

- Các kiến thức về điều độ, vận hành trạm điện và các thiết bị trong trạm điện.

Đơn vị quản lý vận hành, Đơn vị cử đối tượng tham gia kiểm tra có trách nhiệm xây dựng nội dung đào tạo chi tiết và tổ chức đào tạo cho các chức danh tham gia trực tiếp công tác vận hành tại nhà máy điện, trạm điện và trung tâm điều khiển phù hợp với yêu cầu công tác vận hành của đơn vị và các nội dung nêu trên.

Thời gian đào tạo Trưởng ca cụ thể như sau:

a) Đối với nhà máy điện lớn hoặc trung tâm điều khiển nhà máy điện (trừ các nhà máy điện sử dụng nguồn năng lượng tái tạo) là ít nhất 18 tháng;

b) Đối với nhà máy điện nhỏ (trừ các nhà máy điện sử dụng nguồn năng lượng tái tạo) là ít nhất 12 tháng;

c) Đối với các nhà máy điện hoặc trung tâm điều khiển nhóm nhà máy điện sử dụng nguồn năng lượng tái tạo:

- Có tổng quy mô công suất từ 30 MW trở xuống là ít nhất 06 tháng;

- Có tổng quy mô công suất trên 30 MW là ít nhất 09 tháng.

Thời gian đào tạo Trưởng kíp tại trạm điện ít nhất 03 tháng; thời gian đào tạo Trưởng kíp tại trung tâm điều khiển trạm điện ít nhất 06 tháng.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi.  Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Dân sự - Công ty luật Minh Khuê