1. "Review" là gì?

Review là một từ tiếng Anh khi dịch ra chúng ta có các nghĩa sau: Xem xét lại, xét lại, hồi tưởng lại hoặc phê bình, đánh giá, viết bài phê bình.

Hiện nay, trong kinh doanh review được hiểu theo nghĩa là một dạng đánh giá sản phẩm, chất lượng dịch vụ. Những người thực hiện "review" sản phẩm, dịch vụ còn được gọi là "reviewer" tức người đánh giá chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Đây còn được xem là một nghề trong xã hội hiện đại, đươc nhiều người công nhận với mức thu nhập tương đối cao.

Mục đích của hoạt động "review" là việc cung cấp các thông tin về sản phẩm, dịch vụ đến với khách hàng. Nhiều khi đây cũng là một hình thức quảng cáo. Ngày nay, do sự phát triển mạnh mẽ của  Internet và mạng xã hội (Facebook, Tik Tok, Instagram,...) hoạt động "review" ngày càng phổ biến và tác động nhiều đến tâm lý người tiêu dùng. Nhận thấy tiềm năng quảng cáo của hình thức "review" nhiều cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp đã lựa chọn hình thức này để gia tăng lượng tiêu thụ sản phầm, dịch vụ. Tuy nhiên, thời gian gần đây lại nổi lên một số trường hợp "review" đem lại nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều người sẽ sử dụng cái nhìn của cá nhân để "review" sản phẩm, dịch vụ của một cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp khá và đưa ra nhận xét với chiều hướng không tốt cho sản phẩm, dịch vụ mà họ cung cấp. Điều này gây ảnh hưởng lớn đến tình hình kinh doanh của cá nhân, doanh nghiệp đó. Nhiều ý kiến cho rằng, đây là một hình thức "review" với mục đích "dìm hàng" nhằm hạ bệ doanh nghiệp khác đến từ các đối thủ. Có nhiều cáo buộc những "reviewer" này được thuê để thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Vậy, hành vi "review" ấy có phải là một hành vi vi phạm quy định của pháp luật hay không? Nếu vi phạm thì chế tài áp dụng cho việc xử lý các hành vi đó là gì?

 

2. Có được đưa ra những ý kiến đánh giá (review) về một sản phẩm, dịch vụ không?

Người thực hiện việc "review" sẽ đi trải nghiệm các sản phẩm dịch vụ và đưa ra những đánh giá dự trên góc nhìn các nhân. Nếu xét trên phương diện pháp lý, họ có địa vị của người tiêu dùng. Pháp luật hiện nay, không có quy định cấm việc đánh giá sản phẩm, chất lượng dịch vụ dựa trên ý kiến của cá nhân, việc nêu lên ý kiến của bản thân còn được pháp luật ghi nhận là quyền tự do ngôn luận.

Bên cạnh đó, quyền góp ý kiến với tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ về giá cả, chất lượng hàng hóa, dịch vụ, phong cách phục vụ, phương thức giao dịch và nội dung khác liên quan đến giao dịch giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ là một trong những quyền của người tiêu dùng theo quy định tại khoản 4 Điều 8 Luật Bảo vệ người tiêu dùng năm 2010.

Ngoài ra, người tiêu dùng còn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại khi hàng hóa, dịch vụ không đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, số lượng, tính năng, công dụng, giá cả hoặc nội dung khác mà tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ đã công bố, niêm yết, quảng cáo hoặc cam kết. Trường hợp quyền lợi của người tiêu dùng bị thiệt hại, họ có quyền khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật.

Người tiêu dùng còn có nghĩa vụ thông báo cho cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan khi phát hiện hàng hóa, dịch vụ lưu hành trên thị trường không đảm bảo an toàn, gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người tiêu dùng; hành vi của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ xâm phạm đến quyền, lợi ích hơp pháp của người tiêu dùng.

Như đã phân tích ở trên, việc sử dụng và nêu lên những đánh giá cụ thể dựa trên sự trải nghiệm của người tiêu dùng là một trong những quyền lợi. Tuy nhiên, việc đưa ra những thông tin sai sự thật, nhằm mục đích vu khống, xâm phạm đến uy tín của cá nhân, tổ chức khác thì được xác định là hành vi vi phạm pháp luật. Nếu những thông tin "review" sai sự thật được đăng tải lên mạng Internet, mạng xã hội sẽ bị xử phạt hành chính theo Nghị định số 15/2021/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. 

 

3. Cá nhân đánh giá chất lượng sản phẩm, dịch vụ sai sự thật bị xử lý ra sao?

Việc đưa ra những thông tin sai sự thật về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ gây tổn hại đến uy tín kinh doanh của tổ chức, cá nhân kinh doanh sẽ tạo nên những hâu quả rất lớn đến doanh thu và các lợi ích hợp pháp khác của họ. Hành vi đưa ra những thông tin sai sự thật, gây hoang mang trong nhân dân, gây ra thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà  nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, cơ quan, tổ chức khác là một hành vi bị nghiêm cấm theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 8 Luật An ninh mạng năm 2018.

Theo quy định tại Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP, đối tượng thực hiện hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự nhân phẩm của cá nhân sẽ bị xử phạt hành chính từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

 

4. "Review" nhằm "dìm hàng" đối thủ với mục đích cạnh tranh không lành mạnh bị xử lý ra sao?

Như đã phân tích ở trên, việc "review" sản phẩm hàng hóa, dịch vụ còn là một hình thức quảng cáo. Tuy nhiên, việc "review" theo chiều hướng "dìm hàng", tiêu cực, không đúng với sự thật sẽ vi phạm quy định của pháp luật. Đối với các tổ chức, cá nhân kinh doanh có hành vi thuê người "review", quảng cáo, so sánh nhằm nâng cao hàng hóa, dịch vụ của mình mà hạ bệ sản phẩm hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh cùng lĩnh vực với mình sẽ bị coi là hành vi cạnh tranh không lành mạnh. 

Theo quy định tại khoản 3 Điều 45 Luật Cạnh tranh năm 2018, việc cung cấp thông tin không trung thực về doanh nghiệp khác bằng cách trực tiếp hoặc gián tiếp đưa thông tin không trung thực về doanh nghiệp gây ảnh hưởng xấu đến uy tín, tình trạng tài chính hoặc hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó là một trong những hành vi cạnh tranh không lành mạnh bị nghiêm cấm. Theo quy định tại Điều 18 Nghị định số 75/2019/NĐ-CP quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh doanh nghiệp có hành vi trên sẽ bị xử phạt lên đến 300.000.000 đồng.

Bên cạnh đó, tại điểm a khoản 5 Điều trên cũng nghiêm cấm các hành vi đưa thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn cho khách hàng về doanh nghiệp hoặc hàng hóa dịch vụ của doanh nghiệp khác nhằm lôi kéo khách hàng bất chính. Theo quy định tại Điều 20 Nghị định số 75/2019/NĐ-CP doanh nghiệp có hành vi trên sẽ bị xử phạt với mức phạt lên đến 200.000.000 đồng.

Trên đây là nội dung tư vấn của Công ty Luật TNHH Minh Khuê, nếu Quý khách muốn được tư vấn thêm về vấn đề này, vui lòng liên hệ số hotline 1900.6162 hoặc e-mail [email protected].