Mục lục bài viết

1. Các căn cứ pháp lý về tiền lương hiện hành
2. Khái niệm tiền lương
3. Tiền lương làm thêm giờ
4. Tiền lương làm việc vào ban đêm
5. Lương và thưởng theo doanh thu
6. Hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương
7. Báo cáo tình hình sử dụng lao động

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Thuế của Công ty luật Minh Khuê

>> Luật sư tư vấn pháp luật Thuế, gọi: 1900 6162

NỘI DUNG TƯ VẤN

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Các căn cứ pháp lý về tiền lương hiện hành

Quy định	Ngày ban hành	Ngày hiệu lực	Nội dung
Bộ luật lao động năm 2019 Luật số: 45/2019/QH14	20/11/2019	01/01/2021	Quy định tiêu chuẩn lao động; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của người lao động, người sử dụng lao động, tổ chức về lao động.
Nghị định 145/2020/NĐ-CP	14/12/2020	01/02/2021	Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động.
Luật việc làm năm 2013 Luật số: 38/2013/QH13	16/11/2013	01/01/2015	Quy định về các chính sách hỗ trợ tạo việc làm; đánh giá, cấp chứng chỉ hành nghề quốc gia; tổ chức hoạt động dịch vụ việc làm ….
Nghị định 90/2019/NĐ-CP	15/11/2019	01/01/2020	Nghị định này quy định mức lương tối thiểu vùng năm 2020
Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH	12/11/2020	01/01/2021	Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật lao động về nội dung hợp đồng lao động, Hội đồng thương lượng tập thể và nghề, công việc có ảnh hưởng xấu đến chức năng sinh sản, nuôi con.
BẢO HIỂM
Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 Luật số: 58/2014/QH13.	20/11/2014	01/01/2016	Luật này quy định chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội; quyền và trách nhiệm của người lao động, người sử dụng lao động; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến bảo hiểm xã hội, tổ chức đại diện tập thể lao động, tổ chức đại diện người sử dụng lao động; cơ quan bảo hiểm xã hội; quỹ bảo hiểm xã hội; thủ tục thực hiện bảo hiểm xã hội và quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội.
Thông tư 28/2015/TT-BLĐTBXH.	31/07/2015	15/09/2015	Hướng dẫn chi tiết một số nội dung về bảo hiểm thất nghiệp.
Luật bảo hiểm y tế năm 2008	14/11/2008	01/07/2009	Luật này quy định về chế độ chính sách bảo hiểm hiểm y tế, bao gồm đối tượng, mức đóng, trách nhiệm và phương thức đóng bảo hiểm y tế; thẻ bảo hiểm y tế; phạm vi được hưởng bảo hiểm y tế; tổ chức khám bệnh, chữa bệnh cho người tham gia bảo hiểm y tế; thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế; quỹ bảo hiểm y tế; quyền và trách nhiệm của các bên liên quan đến bảo hiểm y tế.
Luật bảo hiểm y tế sửa đổi, bổ sung năm 2014. Luật số: 46/2014/QH13.	13/06/2014	01/01/2015	Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo hiểm y tế
Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH	29/12/2015	15/02/2016	Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật bảo hiểm xã hội về Bảo hiểm xã họi bắt buộc;
CÔNG ĐOÀN
Nghị định 191/2013/NĐ-CP	21/11/2013	10/01/2014	Nghị định này quy định chi tiết về tài chính công đoàn.
BÁO CÁO SỬ DỤNG LAO ĐỘNG
Nghị định 122/2020/NĐ-CP	15/10/2020	15/10/2020	Quy định về phối hợp, liên thông thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện, khai trình việc sử dụng lao động, cấp mã số đơn vị tham gia bảo hiểm xã hội, đăng ký sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp.
XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH
Nghị định 28/2020/NĐ-CP	01/03/2020	15/04/2020	Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

2. Khái niệm tiền lương

Tiền lương là khoản tiền mà doanh nghiệp trả cho người lao động để thực hiện công việc theo thỏa thuận, nhưng cần phải đảm bảo mức lương người lao động được trả không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Doanh nghiệp có quyền lựa chọn cách trả lương cho người lao động phù hợp với điều kiện, đặc điểm, tính chất của doanh nghiệp và phải đảm bảo thời gian chi trả lương đúng hạn đã được thỏa thuận trong hợp đồng lao động, nếu hợp đồng không nêu rõ sẽ áp dụng thời hạn quy định tại Bộ luật lao động năm 2019.

3. Tiền lương làm thêm giờ

Tiền lương làm thêm giờ

Tiền lương giờ thực trả của ngày làm việc bình thường

Mức ít nhất 150% hoặc 200% hoặc 300%

Số giờ làm thêm

Trong đó:

Tiền lương làm thêm giờ là số tiền người lao động được trả thêm ngoài mức lương cơ bản do làm việc vượt trên số thời gian làm việc bình thường tại doanh nghiệp.

Tiền lương giờ thực trả của ngày làm việc bình thường là số tiền lương mà người lao động được trả trong 1 giờ làm việc bình thường.

Mức 150% so với tiền lương giờ thực trả của ngày làm việc bình thường được áp dụng với giờ làm thêm vào ngày làm việc bình thường.

Mức 200% so với tiền lương giờ thực trả của ngày làm việc bình thường được áp dụng với giờ làm thêm vào ngày nghỉ hàng tuần.

Mức 300% so với tiền lương giờ thực trả của ngày làm việc bình thường được áp dụng với giờ làm thêm vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương, chưa kể tiền lương của ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương theo quy định của Bộ luật lao động, đối với người lao động hưởng lương theo ngày.

4. Tiền lương làm việc vào ban đêm

Người lao động làm việc vào ban đêm là người lao động làm việc trong khoảng thời gian từ 22 giờ đến 6 giờ.

Tiền lương làm việc vào ban đêm

Tiền lương giờ thực trả của ngày làm việc bình thường

Mức ít nhất 30%

Số giờ làm việc vào ban đêm

5. Lương và thưởng theo doanh thu

Lương và thưởng theo doanh thu là cách trả lương và thưởng mà thu nhập của người lao động phục thuộc vào doanh số đạt được theo mục tiêu doanh số và chính sách tiền lương và thưởng doanh số của công ty.

Trường hợp này thường được áp dụng với nhân viên kinh doanh, bán hàng, .... được hưởng lương theo doanh thu. Các hình thức trả lương, thưởng theo doanh thu bao gồm:

Lương, thưởng doanh số cá nhân;

Lương, thưởng doanh số nhóm;

Các hình thức thưởng kinh doanh khác: công nợ, phát triển thị trường .....

6. Hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương

Thứ nhất, các tài khoản sử dụng:

+ Tài khoản 334 - Phải trả người lao động: Các khoản tiền lương, tiền công, tiền thưởng có tính chất tiền lương và các khoản khác còn phải trả cho người lao động.

+ Tài khoản 3382 - Chi phí công đoàn: phản ánh tình hình trích và thanh toán kinh phí công đoàn ở đơn vị.

+ Tài khoản 3383 - Bảo hiểm xã hội: phản ánh tình hình trích và thanh toán bảo hiểm xã hội ở đơn vị.

+ Tài khoản 3384 - Bảo hiểm y tế: Phản ánh tình hình trích và thành toán bảo hiểm y tế ở đơn vị.

+ Tài khoản 3385 - Bảo hiểm thất nghiệp: Phản ánh tình hình trích và thanh toán bảo hiểm thất nghiệp ở đơn vị.

Thứ hai, nguyên tắc:

+ Lương trả cho bộ phận nào thì hạch toán vào chi phí của bộ phận đó.

+ Các khoản trích theo lương như bảo hiểm (nếu có) thì phải hạch toán giảm trừ vào lương theo mức đã ghi tại Hồ sơ tham gia bảo hiểm.

+ Bộ phận bán hàng - tài khoản 6421;

+ Bộ phận quản lý doanh nghiệp - tài khoản 6422;

+ Bộ phận sản xuất - tài khoản 154;

Thứ ba, hạch toán:

+ Tính tổng lương phải trả cho người lao động thuộc bộ phận tương ứng:

Nợ tài khoản 6421

Nợ tài khoản 6422

Nợ tài khoản 154

Có tài khoản 334

+ Vì doanh nghiệp phải bỏ ra 21,5% trên số tiền tham gia bảo hiểm xã hội của nhân viên nên số tiền này sẽ được tính vào chi phí của doanh nghiệp cho từng bộ phận tương ứng với số tiền tham gia bảo hiểm xã hội.

Nợ tài khoản 6421 hoặc 6422 hoặc 154

Có tài khoản 3383 - bảo hiểm xã hội (17,5%)

Có tài khoản 3384 - bảo hiểm y tế (3%)

Có tài khoản 3385 - bảo hiểm thất nghiệp (1%)

+ Khi tham gia bảo hiểm nhân viên cũng phải đóng (10,5%) các khoản bảo hiểm bắt buộc đó nên cuối tháng khi tính lương sẽ thực hiện trừ vào lương của nhân viên tham gia bảo hiểm đó ( theo đúng tỷ lệ trích nộp nhân với mức lương tham gia bảo hiểm).

Nợ tài khoản 334

Có tài khoản 3383 - bảo hiểm xã hội (8%)

Có tài khoản 3384 - bảo hiểm y tế (1,5%)

Có tài khoản 3385 - bảo hiểm thất nghiệp (1%)

+ Kinh phí công đoàn ( vì người lao động không phải đóng kinh phí công đoàn nên khoản tiền này do doanh nghiệp bỏ ra nên được tính vào chi phí)

Nợ tài khoản 6421

Nợ tài khoản 6422

Nợ tài khoản 154

Có tài khoản 3382 (2%)

+ Nếu người lao động có phải nộp thuế thu nhập cá nhân thì doanh nghiệp thực hiện khấu trừ vào lương của người lao động:

Nợ tài khoản 334

Có tài khoản 3335

+ Khi doanh nghiệp ứng trước tiền lương cho người lao động thì ghi như sau:

Nợ tài khoản 334 - phải trả người lao động

Có các tài khoản 111, 112 ...

+ Người sử dụng lao động thanh toán tiền lương cho người lao động:

Nợ tài khoản 334 - phải trả người lao động

Có các tài khoản 111, 112 ...

+ Trường hợp trả lương bằng sản phẩm, hàng hóa, kế toán phải xuất hóa đơn ( như bán cho khách hàng) và phản ánh doanh thu nội bộ.

Nợ tài khoản 334 - phải trả người lao động

Có tài khoản 5111 - doanh thu bán hàng hóa

Có tài khoản 3331 - thuế giá trị gia tăng phải nộp

7. Báo cáo tình hình sử dụng lao động

+ Khi bắt đầu hoạt động ( trong vòng 30 ngày) doanh nghiệp phải khai trình việc sử dụng lao động theo mẫu số 05 với Phòng hoặc Sở Lao động thương binh và Xã hội nơi đặt trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp.

+ Hằng năm, doanh nghiệp phải báo cáo tình hình sử dụng lao động 6 tháng đầu năm và 6 tháng cuối năm theo mẫu số 07 và hạn chậm nhất để nộp báo cáo là 25/05 và ngày 25/11.

+ Nộp tại: Phòng lao động, thương binh và xã hội quận, huyện nơi công ty đặt.

+ Hồ sơ bao gồm: 02 bản bảo cáo tình hình sử dụng lao động ( Bên Phòng lao động, thương binh và xã hội giữ 01 bản, bên doanh nghiệp giữ 01 bản)

Trên đây là tư vấn, phân tích quy định pháp luật của chúng tôi. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách cung cấp. Mục đích đưa ra bản tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo. Trường hợp trong bản tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong bản tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề, rất mong nhận được phản ánh của quý khách. Chúng tôi sẵn sàng giải đáp, bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900 6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Thuế - Công ty luật Minh Khuê