Phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn

Trong hoạt động đấu thầu, việc đánh giá hồ sơ dự thầu là bước quan trọng nhằm lựa chọn được nhà thầu có năng lực và giải pháp phù hợp nhất để thực hiện gói thầu. Đối với các gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, quá trình đánh giá không chỉ dựa trên yếu tố giá mà còn phải xem xét kỹ lưỡng về năng lực chuyên môn, kinh nghiệm, phương pháp luận và nhân sự chủ chốt của nhà thầu. Vì vậy, pháp luật đấu thầu đã quy định những phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu riêng đối với loại gói thầu này nhằm bảo đảm tính minh bạch, khách quan và lựa chọn được đơn vị tư vấn có chất lượng cao. Việc hiểu rõ các phương pháp đánh giá sẽ giúp bên mời thầu tổ chức lựa chọn nhà thầu đúng quy định, đồng thời giúp nhà thầu chuẩn bị hồ sơ dự thầu phù hợp và hiệu quả.

1. Đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn là gì?

Đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn là quá trình xem xét, phân tích và so sánh các hồ sơ dự thầu do các nhà thầu nộp để lựa chọn nhà thầu phù hợp nhất với yêu cầu của gói thầu. Hoạt động này được thực hiện bởi bên mời thầu hoặc tổ chuyên gia đấu thầu thông qua việc kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ, năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu, cũng như các nội dung đề xuất về kỹ thuật và tài chính. Mục tiêu của quá trình đánh giá là xác định nhà thầu có đủ khả năng cung cấp dịch vụ tư vấn với chất lượng tốt và chi phí hợp lý. Việc đánh giá phải bảo đảm tính khách quan, minh bạch và tuân thủ các tiêu chí đã được quy định trong hồ sơ mời thầu. Nhờ đó, quá trình lựa chọn nhà thầu có thể diễn ra công bằng và hiệu quả.

Trong thực tiễn đấu thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu đối với dịch vụ tư vấn thường chú trọng nhiều đến yếu tố chuyên môn, kinh nghiệm của chuyên gia và phương pháp thực hiện công việc do nhà thầu đề xuất. Khác với các gói thầu mua sắm hàng hóa hay xây lắp, chất lượng của dịch vụ tư vấn phụ thuộc lớn vào năng lực trí tuệ và kinh nghiệm thực tiễn của đội ngũ thực hiện. Vì vậy, quá trình đánh giá không chỉ xem xét yếu tố giá mà còn phải cân nhắc kỹ lưỡng về giải pháp kỹ thuật, phương án tổ chức thực hiện và tính khả thi của đề xuất tư vấn. Thông qua việc đánh giá toàn diện các tiêu chí này, bên mời thầu có thể lựa chọn được nhà thầu có năng lực chuyên môn tốt nhất để đảm bảo hiệu quả và chất lượng của dự án.

2. Các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn

2.1. Phương pháp giá thấp nhất

Theo điểm a khoản 1 Điều 59 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung 2025 phương pháp giá thấp nhất được áp dụng đối với các gói thầu tư vấn đơn giản, có quy trình thực hiện rõ ràng và đã có tiêu chuẩn kỹ thuật sẵn có. Trong trường hợp này, yêu cầu về kỹ thuật thường không quá phức tạp và giữa các nhà thầu ít có sự khác biệt đáng kể về năng lực chuyên môn. Do đó, việc đánh giá hồ sơ dự thầu chủ yếu tập trung vào yếu tố chi phí để bảo đảm tính cạnh tranh và hiệu quả sử dụng ngân sách. Ví dụ, đối với gói thầu tư vấn lập báo cáo môi trường định kỳ hoặc tư vấn kiểm toán nội bộ cho cơ quan nhà nước, các tiêu chuẩn chuyên môn thường đã được quy định rõ, nên việc lựa chọn nhà thầu có giá hợp lý là yếu tố quan trọng.

Theo điểm b khoản 1 Điều 59, nhà thầu trước hết phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kỹ thuật theo hồ sơ mời thầu, sau đó mới tiến hành so sánh về giá dự thầu. Giá dự thầu được xem xét sau khi đã thực hiện việc sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch và trừ đi giá trị giảm giá (nếu có). Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất trong số các hồ sơ đạt yêu cầu kỹ thuật sẽ được xếp hạng thứ nhất. Phương pháp này giúp tăng tính cạnh tranh về giá, tiết kiệm chi phí cho chủ đầu tư nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu tối thiểu về chất lượng dịch vụ tư vấn. Chẳng hạn, trong gói thầu tư vấn đào tạo nghiệp vụ ngắn hạn cho cán bộ của một cơ quan hành chính, nếu các đơn vị tư vấn đều đáp ứng yêu cầu chuyên môn, đơn vị có chi phí thực hiện thấp nhất sẽ được ưu tiên lựa chọn.

2.2. Phương pháp giá cố định

Theo điểm a khoản 2 Điều 59 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung 2025 phương pháp giá cố định được áp dụng đối với các gói thầu tư vấn đơn giản, có phạm vi công việc được xác định rõ ràng và chi phí thực hiện gói thầu đã được xác định hợp lý, cụ thể trong hồ sơ mời thầu. Trong trường hợp này, mức giá gói thầu đã được ấn định từ trước nên các nhà thầu không cạnh tranh về giá mà chủ yếu cạnh tranh về chất lượng kỹ thuật. Điều này giúp chủ đầu tư tập trung lựa chọn nhà thầu có giải pháp tư vấn tốt nhất trong khuôn khổ chi phí đã được phê duyệt. Ví dụ, đối với gói thầu tư vấn lập quy hoạch chi tiết một khu dân cư đã xác định rõ phạm vi và khối lượng công việc, mức kinh phí có thể được quy định cố định để bảo đảm tính minh bạch trong lựa chọn nhà thầu.

Theo điểm b khoản 2 Điều 59, nhà thầu muốn được xếp hạng phải đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật và có giá dự thầu sau khi sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch không vượt quá giá gói thầu. Trong số các nhà thầu đạt yêu cầu này, nhà thầu có điểm kỹ thuật cao nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất. Cách đánh giá này nhấn mạnh vai trò của năng lực chuyên môn, phương pháp thực hiện và chất lượng đề xuất kỹ thuật của nhà thầu. Ví dụ, trong gói thầu tư vấn lập kế hoạch phát triển du lịch cho một địa phương, các nhà thầu có thể cùng áp dụng mức chi phí giống nhau nhưng đơn vị đưa ra phương pháp nghiên cứu và giải pháp phát triển khả thi, sáng tạo hơn sẽ có điểm kỹ thuật cao hơn và được lựa chọn.

2.3. Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá

Theo điểm a khoản 3 Điều 59 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung 2025 phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá được áp dụng đối với các gói thầu tư vấn cần xem xét đồng thời cả chất lượng chuyên môn và chi phí thực hiện. Đây thường là các gói thầu có tính cạnh tranh cao và yêu cầu cân bằng giữa hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả kinh tế. Trong thực tế, nhiều gói thầu tư vấn không chỉ đòi hỏi giải pháp kỹ thuật tốt mà còn phải bảo đảm chi phí hợp lý, phù hợp với nguồn vốn của dự án. Ví dụ, đối với gói thầu tư vấn lập dự án đầu tư xây dựng công trình, chủ đầu tư vừa cần nhà thầu có năng lực chuyên môn tốt vừa cần chi phí tư vấn phù hợp với ngân sách dự án.

Theo điểm b khoản 3 Điều 59, điểm tổng hợp để xếp hạng nhà thầu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa điểm kỹ thuật và điểm giá. Pháp luật quy định tỷ trọng điểm kỹ thuật từ 70% đến 80% và điểm giá từ 20% đến 30%, tổng hai tỷ trọng này phải bằng 100%. Sau khi tính điểm tổng hợp theo công thức đã xác định, nhà thầu có điểm tổng hợp cao nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất. Phương pháp này giúp đảm bảo vừa lựa chọn được nhà thầu có giải pháp kỹ thuật tốt, vừa kiểm soát được chi phí thực hiện gói thầu. Ví dụ, trong gói thầu tư vấn thiết kế một dự án hạ tầng giao thông, nhà thầu có phương án kỹ thuật hợp lý, đồng thời có chi phí tư vấn cạnh tranh sẽ có lợi thế trong quá trình xếp hạng.

2.4. Phương pháp dựa trên kỹ thuật

Theo điểm a khoản 4 Điều 59 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung 2025 phương pháp dựa trên kỹ thuật được áp dụng đối với các gói thầu tư vấn có yêu cầu kỹ thuật cao, mang tính đặc thù hoặc có mức độ phức tạp lớn. Đối với các gói thầu này, yếu tố chuyên môn và chất lượng giải pháp tư vấn được xem là yếu tố quyết định đến hiệu quả của dự án. Do đó, việc đánh giá hồ sơ dự thầu tập trung chủ yếu vào năng lực chuyên môn, kinh nghiệm của chuyên gia và tính khả thi của giải pháp kỹ thuật mà nhà thầu đề xuất. Ví dụ, các gói thầu tư vấn thiết kế công trình đặc biệt, tư vấn xây dựng chiến lược phát triển quốc gia hoặc tư vấn nghiên cứu khoa học chuyên sâu thường yêu cầu áp dụng phương pháp này.

Theo điểm b khoản 4 Điều 59, nhà thầu có hồ sơ dự thầu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và đạt điểm kỹ thuật cao nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất và được mời mở hồ sơ đề xuất tài chính. Hồ sơ tài chính sau đó sẽ được sử dụng làm cơ sở để thương thảo hợp đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu. Cách tiếp cận này bảo đảm rằng nhà thầu được lựa chọn trước hết phải có giải pháp kỹ thuật tối ưu, sau đó mới xem xét đến yếu tố chi phí. Ví dụ, trong gói thầu tư vấn thiết kế một công trình biểu tượng của thành phố, cơ quan tổ chức đấu thầu sẽ ưu tiên phương án thiết kế có giá trị kỹ thuật và mỹ thuật cao nhất trước khi tiến hành thương thảo về chi phí thực hiện.

3. Điều kiện xét duyệt trúng thầu đối với đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn

Theo khoản 1 Điều 60 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung 2025, đối với nhà thầu tư vấn là tổ chức, trước hết phải có

•  Hồsơ dự thầu hoặc hồ sơ đề xuất hợp lệ, tức là hồ sơ được lập đúng quy định, nộp đúng thời hạn và đầy đủ các tài liệu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu.
• Phải có đề xuất kỹ thuật đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ yêu cầu, thể hiện năng lực chuyên môn, kinh nghiệm cũng như phương án thực hiện dịch vụ tư vấn.

Kết quả xếp hạng nhà thầu còn phụ thuộc vào phương pháp đánh giá được áp dụng như phương pháp giá thấp nhất, giá cố định, kết hợp giữa kỹ thuật và giá hoặc dựa trên kỹ thuật. Bên cạnh đó, giá đề nghị trúng thầu của nhà thầu không được vượt quá giá gói thầu được phê duyệt, nhằm bảo đảm tính hợp lý và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn vốn.

Bên cạnh trường hợp nhà thầu là tổ chức, pháp luật cũng quy định điều kiện xét duyệt trúng thầu đối với nhà thầu tư vấn là cá nhân nhằm phù hợp với đặc thù của hoạt động tư vấn chuyên môn. Theo khoản 2 Điều 60 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung 2025, cá nhân được xem xét, đề nghị trúng thầu khi:

• Có hồ sơ lý lịch khoa học và đề xuất kỹ thuật tốt nhất
• Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu nêu trong điều khoản tham chiếu của gói thầu.

Điều này cho thấy việc lựa chọn cá nhân tư vấn đặc biệt chú trọng đến năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và chất lượng giải pháp tư vấn mà cá nhân đó đề xuất. Ngoài ra, cá nhân được đề nghị trúng thầu cũng phải bảo đảm mức giá đề nghị trúng thầu không vượt quá giá gói thầu được phê duyệt. 

4. Điều kiện xét duyệt trúng thầu đối với đấu thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn

Điều kiện xét duyệt trúng thầu đối với đấu thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn được quy định tại Điều 61 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung 2025, nhằm bảo đảm quá trình lựa chọn nhà thầu diễn ra minh bạch, công bằng và lựa chọn được nhà thầu có năng lực thực sự.

Trước hết, nhà thầu phải có hồ sơ dự thầu hoặc hồ sơ đề xuất hợp lệ theo quy định của hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ yêu cầu. Đồng thời, nhà thầu cần chứng minh được năng lực và kinh nghiệm phù hợp với tính chất, quy mô của gói thầu, qua đó thể hiện khả năng thực hiện công việc theo yêu cầu của bên mời thầu.

Bên cạnh đó, đề xuất kỹ thuật của nhà thầu phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí kỹ thuật đã đặt ra, bảo đảm chất lượng dịch vụ được cung cấp. Ngoài ra, giá trị phần sai lệch thiếu trong hồ sơ dự thầu không được vượt quá 10% giá dự thầu nhằm bảo đảm tính hợp lý và trung thực của hồ sơ.

Bên cạnh các điều kiện về năng lực và kỹ thuật, việc xét duyệt trúng thầu còn phụ thuộc vào phương pháp đánh giá được áp dụng trong từng gói thầu. Theo đó, nếu áp dụng phương pháp giá thấp nhất thì nhà thầu phải có giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch và trừ giảm giá (nếu có) là thấp nhất; nếu áp dụng phương pháp giá đánh giá thì phải có giá đánh giá thấp nhất; trường hợp kết hợp giữa kỹ thuật và giá thì nhà thầu phải đạt điểm tổng hợp cao nhất; còn với phương pháp dựa trên kỹ thuật thì phải có điểm kỹ thuật cao nhất.

Ngoài ra, giá đề nghị trúng thầu không được vượt quá giá gói thầu đã được phê duyệt nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn. Đặc biệt đối với gói thầu xây lắp, khi nhà thầu chào giá thấp bất thường, chủ đầu tư có quyền yêu cầu nhà thầu giải trình để đánh giá tính khả thi của mức giá đó. Quy định này góp phần hạn chế tình trạng bỏ giá thấp không thực tế và bảo đảm lựa chọn được nhà thầu có năng lực thực hiện gói thầu một cách hiệu quả.

5. Kết luận

Như vậy, có thể thấy rằng việc áp dụng đúng phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu. Khác với nhiều loại gói thầu khác, dịch vụ tư vấn thường gắn liền với yếu tố chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và năng lực của đội ngũ chuyên gia, vì vậy việc đánh giá không chỉ dựa trên chi phí mà còn chú trọng đến chất lượng đề xuất kỹ thuật, phương pháp tiếp cận, kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự cũng như năng lực của nhân sự chủ chốt. Việc áp dụng các phương pháp đánh giá phù hợp sẽ giúp lựa chọn được nhà thầu có khả năng đưa ra giải pháp tư vấn hiệu quả, đáp ứng tốt yêu cầu của gói thầu và mục tiêu của dự án. Đồng thời, khi các tiêu chí và phương pháp đánh giá được xây dựng rõ ràng, minh bạch và tuân thủ đúng quy định của pháp luật đấu thầu, quá trình lựa chọn nhà thầu sẽ bảo đảm tính công bằng, cạnh tranh lành mạnh giữa các nhà thầu tham dự. Qua đó, chủ đầu tư và bên mời thầu có thể lựa chọn được đơn vị tư vấn có năng lực, góp phần nâng cao chất lượng thực hiện dự án và bảo đảm hiệu quả trong hoạt động đầu tư.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email  để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.