1. Con ngoài giá thú được mang họ của cha?

Thưa luật sư, tôi có một đứa con ngoài giá thú và tôi muốn đăng ký cho cháu theo họ của Cha mình thì có được hay không? Thủ tục thực hiện như thế nào? Cảm ơn và mong nhận sự tư vấn của luật sư!

Con ngoài giá thú được mang họ của cha ?

Đăng ký khai sinh cho con ngoài giá thú - Ảnh minh họa

Trả lời:

Khoản 1 Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định:

"1. Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch.

Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý."

Theo quy định này, kể cả khi hai bạn đã tổ chức đám cưới có bà con dòng họ, bạn bè chứng kiến nhưng không đăng ký kết hôn nên pháp luật vẫn không công nhận hai bạn là vợ chồng. Do đó, con được sinh ra khi hai bạn chưa có Giấy chứng nhận kết hôn là con ngoài giá thú.

Theo quy định tại Luật Hộ tịch năm 2014 và Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn luật hộ tịch thì trong trường hợp khai sinh cho con ngoài giá thú, nếu không xác định được người cha, phần ghi về người cha trong sổ đăng ký khai sinh và Giấy khai sinh để trống. Nếu vào thời điểm đăng ký khai sinh có người nhận con, Ủy ban nhân dân cấp xã kết hợp giải quyết việc nhận con và đăng ký khai sinh.

Trong trường hợp của bạn, vào thời điểm làm giấy khai sinh cho con, bạn có thể tiến hành thủ tục nhận con, UBND cấp xã sẽ kết hợp việc nhận con và làm giấy khai sinh cho trẻ. Khi đó, trong sổ đăng ký khai sinh và giấy khai sinh của trẻ có đầy đủ tên cha và mẹ.

Theo quy định tại Điều 12 Thông tư 15/2015/TT-BTP hướng dẫn Luật hộ tịch và Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật hộ tịch do Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành quy định về kết hợp giải quyết việc đăng ký khai sinh và nhận cha, mẹ, con như sau:

"Khi đăng ký khai sinh cho trẻ em mà có người yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con thì cơ quan đăng ký hộ tịch kết hợp giải quyết thủ tục đăng ký khai sinh và thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con như sau:

1. Hồ sơ gồm:

a) Tờ khai đăng ký khai sinh và Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con theo mẫu quy định;

b) Giấy chứng sinh hoặc giấy tờ thay Giấy chứng sinh theo quy định tại khoản 1 Điều 16 của Luật hộ tịch;

c) Chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con theo quy định tại Điều 11 của Thông tư này.

2. Các giấy tờ khác, trình tự giải quyết được thực hiện theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 16 và Điều 25 của Luật hộ tịch trong trường hợp thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã; theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 36 và Điều 44 của Luật hộ tịch trong trường hợp thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện.

Nội dung đăng ký khai sinh xác định theo quy định tại Điều 4 của Nghị định số 123/2015/NĐ-CP. Giấy khai sinh và Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con được cấp đồng thời cho người yêu cầu."

Như vậy, sau khi có quyết định công nhận việc nhận cha cho con hoặc sau khi bạn và mẹ đứa trẻ có Giấy chứng nhận kết hôn, trong sổ đăng ký khai sinh và giấy khai sinh của người con, người con được mang họ và quê quán của bạn, trừ trường hợp hai người có thỏa thuận lấy họ đứa trẻ theo họ của người mẹ.

2. Tư vấn xin chấm dứt quan hệ cha con ngoài giá thú?

Kính chào Luật Minh Khuê, em có một vấn đề mong các luật sư giải đáp: Em đã kết hôn và có một cô con gái, nhưng cuộc sống hôn nhân của chúng em đổ vỡ và chúng em ly hôn. Khoảng ba năm sau, em có quen và yêu một người đàn ông, anh ấy chưa kết hôn lần nào, anh ấy cũng biết là em đã kết hôn và có một cô con gái.

Em và anh ấy yêu nhau khoảng 03 năm thì em có thai nhưng anh ấy chối bỏ quyền làm cha và bố mẹ anh ấy ngăn cấm em. Anh ấy và gia đình tìm đủ mọi cách để em phá thai, bố mẹ anh ấy nói sẽ cho em một số tiền rất lớn để em bỏ cái thai. Và lúc đó cái thai đã được 5 tháng. Và khoảng 01 tháng sau thì anh ấy lấy vợ.

Đến khi em sinh con bố mẹ anh ấy đến và muốn xin nhận cháu và hứa sẽ cùng anh ấy chăm sóc, dạy dỗ cháu, em nghĩ cũng không muốn con mình khổ nên đồng ý cho anh ấy được nhận con ngoài giá thú. Nhưng đến bây giờ khi con gái em gần 03 tuổi thì tính đến gặp mặt con thì được 2 đến 3 lần và tiền chu cấp thì có tháng có, có tháng không. Anh ấy và gia đình đã không quan tâm và chăm sóc con em như đã hứa.

Vậy em xin hỏi luật sư, bây giờ em có thể từ chối không cho anh ấy làm cha của con em nữa có được không? Vì em không muốn con em có họ của một người cha mà có khi đến mặt cháu còn không nhớ và biết là bố. Em xin chân thành cảm ơn!

Người gửi: T.A

Tư vấn thủ tục thành lập

Luật sư tư vấn pháp luật dân sự trực tuyến qua điện thoại gọi: 1900.6162

Trả lời:

Căn cứ Điều 9 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014:

"Điều 9. Đăng ký kết hôn

1. Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch.

Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý.

2. Vợ chồng đã ly hôn muốn xác lập lại quan hệ vợ chồng thì phải đăng ký kết hôn."

Vì vậy, nếu hai bạn không đăng ký kết hôn mà có con thì con của hai bạn được coi là con ngoài giá thú.

Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014, yêu cầu về việc từ chối nhận cha con là vi phạm quy định về quyền nhận cha, mẹ của con và quyền nhận con của cha, mẹ (Điều 90, 91 Luật Hôn nhân và gia đình 2014). Đồng thời, bạn cũng không có quyền ngăn cản việc người cha gặp con của mình vì theo quy định tại Điều 69 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

"1. Thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội.

2. Trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình."

Như vậy, chỉ trong trường hợp, người không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó. Còn việc bạn muốn từ chối không cho anh ấy làm cha của con bạn khi và chỉ khi bạn phải đưa ra được bằng chứng để chứng minh giữa hai người này không có quan hệ cha - con qua xét nghiệm ADN.

3. Công an có con ngoài giá thú có bị xử lý kỷ luật không?

Thưa luật sư, em hiện đang là công an, em đã ly hôn chồng và đang nuôi một con, nay em muốn tự túc thêm một đứa nữa. Vậy em có bị kỷ luật ngành không? Rất mong hồi âm của luật sư. Cảm ơn luật sư.
- Tra Nguyen -

4. Tư vấn về quyền nuôi con ngoài giá thú?

Thưa luật sư, em và chồng em không có giấy kết hôn, em và chồng em không có giấy kết hôn, giờ có một đứa con vì gia đình hai bên không chấp nhận. Chồng em có cấp dưỡng hàng tháng nuôi con, vậy chồng em có quyền "bắt con" không? Cảm ơn!

Trả lời:

Theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

“Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch. Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý."

Theo Điều 15 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 thì:

"Quyền, nghĩa vụ giữa nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng và con được giải quyết theo quy định của Luật này về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con.". Theo đó khoản 2 Điều 81 quy định: “Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.”

Như vậy, trong trường hợp này, bạn hay chồng bạn sẽ không đương nhiên có quyền nuôi con theo quy định trên, chồng bạn cũng hoàn toàn không có quyền "bắt con". Bên cạnh đó, nếu con của bạn từ đủ 07 tuổi trở lên, thì bạn cón thể hỏi ý kiến xem con muốn ở cùng ai, tòa án sẽ xem xét ý kiến đó của cháu để ra quyết định.

5. Có được nhận con ngoài giá thú không?

Kính chào Luật Minh Khuê! Xin cho em hỏi người đó đang mang thai với em mà người đó chưa ly hôn. Vậy em có thể làm giấy nhận con và làm giấy khai sinh mang họ của em được không ạ? Em xin chân thành cảm ơn.

Trả lời:

Mọi trẻ em sinh ra có quyền được đăng ký khai sinh, do đó cháu bé hoàn toàn có quyền đăng ký khai sinh.

Nếu cha, mẹ của đứa trẻ không đăng ký kết hôn thì UBND đồng thời làm thủ tục nhận con và đăng ký khai sinh theo quy định tại Điều 12 Thông tư 15/2015/TT-BTP hướng dẫn Luật hộ tịch và Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật hộ tịch do Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành quy định về kết hợp giải quyết việc đăng ký khai sinh và nhận cha, mẹ, con như sau:

Hồ sơ gồm:

- Tờ khai đăng ký khai sinh và Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con theo mẫu quy định;

- Giấy chứng sinh hoặc giấy tờ thay Giấy chứng sinh theo quy định tại khoản 1 Điều 16 của Luật hộ tịch 2014: Trường hợp không có giấy chứng sinh thì nộp văn bản của người làm chứng xác nhận về việc sinh; nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh; trường hợp khai sinh cho trẻ em bị bỏ rơi phải có biên bản xác nhận việc trẻ bị bỏ rơi do cơ quan có thẩm quyền lập; trường hợp khai sinh cho trẻ em sinh ra do mang thai hộ phải có văn bản chứng minh việc mang thai hộ theo quy định pháp luật.

- Chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con theo quy định: Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan khác có thẩm quyền ở trong nước hoặc nước ngoài xác nhận quan hệ cha con, quan hệ mẹ con. Trường hợp không có văn bản quy định này thì phải có thư từ, phim ảnh, băng, đĩa, đồ dùng, vật dụng khác chứng minh mối quan hệ cha con, quan hệ mẹ con và văn bản cam đoan của cha, mẹ về việc trẻ em là con chung của hai người, có ít nhất hai người thân thích của cha, mẹ làm chứng.

- Các giấy tờ khác, trình tự giải quyết được thực hiện theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 16 và Điều 25 của Luật hộ tịch 2014 trong trường hợp thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã; theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 36 và Điều 44 của Luật hộ tịch 2014 trong trường hợp thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện.

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định, nếu thấy việc nhận cha, mẹ, con là đúng và không có tranh chấp, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người đăng ký nhận cha, mẹ, con ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu. Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 05 ngày làm việc.

Tham khảo bài viết liên quan: Có được để tên cha và vợ bé trong giấy khai sinh cho con ngoài giá thú?

6. Mức trợ cấp cho con ngoài giá thú?

Thưa luật sư, cháu muốn hỏi về vấn đề sau: Cha cháu đã kết hôn trước khi sống chung với mẹ cháu. Nên cha mẹ cháu không có giấy đăng ký kết hôn. Tuy vậy, cháu vẫn theo họ cha. Đến năm cháu học lớp 6. Cha mẹ cháu không sống cùng nhau nữa. Cháu theo mẹ. Và cha cháu hứa sẽ cho cháu tiền khi cháu đi học Đại học. Trong thời gian đó cha không chu cấp hay liên lạc gì với cháu.

Năm 2017, cháu thì đậu theo nguyện vọng. Nhưng cha cháu chỉ lo cho cháu học xong học kì 1. Sang học kì 2 cháu tạm nghỉ học vì không có tiền. Cha không cho tiền nữa. Cháu bảo lưu 01 năm và chuẩn bị đi học lại vào tháng 01 tới. Suốt 01 năm này. Cha cháu không liên lạc và chu cấp gì cả. Cháu muốn có tiền để tiếp tục học. Vậy xin hỏi luật sư: Cháu có cơ sở gì hay quyền gì để đòi cha cháu chu cấp không? Cha cháu trước có 5 người con. Người con út đã ra trường và có việc làm ổn định. cha cháu là chủ gia đình (vợ trước đã mất) và đã nghĩ hưu (cha cháu sinh năm 1958). Mong luật sư giải đáp giúp cháu. Cháu xin cảm ơn !

Trợ cấp cho con ngoài giá thú

Luật sư tư vấn pháp luật hôn nhân và gia đình trực tuyến gọi: 1900.6162

Trả lời:

Nhà nước và xã hội không thừa nhận sự phân biệt đối xử giữa các con, giữa con gái và con trai, con đẻ và con nuôi, con trong giá thú và con ngoài giá thú. Cho nên, cha bạn có nghĩa vụ cấp dưỡng cho bạn theo quy định tài Điều 110 Luật hôn nhân và gia đình 2014:

"Cha, mẹ có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên, con đã thành niên không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình trong trường hợp không sống chung với con hoặc sống chung với con nhưng vi phạm nghĩa vụ nuôi dưỡng con."

Mức cấp dưỡng và phương thức cấp dưỡng được quy định tại Điều 116 và Điều 117 Luật hôn nhân và gia đình 2014. Nếu trong thời gian trước khi bạn thi đại học thì cha bạn có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của pháp luật, nếu không tuân thủ thì có quyền đề nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giải quyết.

Điều 118 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định các trường hợp chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng như sau:

Nghĩa vụ cấp dưỡng chấm dứt trong các trường hợp sau đây:

- Người được cấp dưỡng đã thành niên và có khả năng lao động hoặc có tài sản để tự nuôi mình;

- Người được cấp dưỡng được nhận làm con nuôi;

- Người cấp dưỡng đã trực tiếp nuôi dưỡng người được cấp dưỡng;

- Người cấp dưỡng hoặc người được cấp dưỡng chết;

- Bên được cấp dưỡng sau khi ly hôn đã kết hôn.

- Trường hợp khác theo quy định của luật.

Tuổi thành niên là đủ 18 tuổi trở lên, bạn đã học đại học nên đã thành niên và có đầy đủ khả năng lao động, cho nên cha bạn không có nghĩa vụ phải cấp dưỡng cho bạn nữa, tức là có quyền chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng đối với bạn.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật hôn nhân gia đình miễn phí qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật hôn nhân - Công ty luật Minh Khuê