- 1. Đất có sổ đỏ rồi có được chia thừa kế không?
- 1.1. Xét về thời hiệu khởi kiện chia thừa kế
- 1.2. Xét về tính hợp pháp của Giấy chứng nhận đã cấp
- 2. Các phương thức giải quyết tranh chấp đất thừa kế đã có sổ đỏ?
- 2.1. Phương thức hòa giải ở cơ sở
- 2.2. Phương thức khởi kiện tại Tòa án nhân dân
- 2.3. Phương thức khiếu nại quyết định hành chính về cấp cấp sổ
- 3. Câu hỏi thường gặp liên quan đến kiện chia đất thừa kế đã có sổ đỏ?
- Đất bố mẹ cho, đã ở ổn định 30 năm và có Sổ đỏ đứng tên mình thì anh em có đòi lại được không?
- Thời hiệu để anh chị em ruột khởi kiện đòi chia di sản thừa kế là bao lâu?
- Sổ đỏ đã cấp đứng tên người khác thì có hủy được không để chia lại di sản?
- Bắt buộc phải làm thủ tục gì trước khi khởi kiện tranh chấp đất thừa kế ra Tòa án?
- Nếu một người con tự ý giấu các anh em khác để làm Sổ đỏ đứng tên riêng thì xử lý thế nào?
1. Đất có sổ đỏ rồi có được chia thừa kế không?
Theo quy định của pháp luật đất đai và dân sự hiện hành, khi di sản thừa kế là quyền sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ, Sổ hồng) hợp pháp cho cá nhân khác, việc người thừa kế khác muốn đòi chia lại tài sản này phụ thuộc vào hai yếu tố cốt lõi: Thời hiệu khởi kiện và tính hợp pháp của quá trình cấp sổ.
Luật Minh Khuê phân tích cụ thể hai tiêu chí cốt lõi này như sau:
1.1. Xét về thời hiệu khởi kiện chia thừa kế
Đã hết thời hiệu khởi kiện (Quá 30 năm đối vưới động sản): Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản thừa kế là 30 năm đối với bất động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế (ngày người để lại di sản chết). Kể từ ngày 10/10/2017 (thời điểm Bộ luật Dân sự 2015 có hiệu lực), nếu thời hạn 30 năm đã trôi qua mà di sản đã thuộc quyền quản lý, sử dụng hợp pháp của người đang đứng tên trên Sổ đỏ, những người thừa kế khác không có quyền khởi kiện đòi chia thừa kế nữa.
Lưu ý: Thời hạn khởi kiện tranh chấp đối với động sản là 10 năm, hết thời hạn này người thừa kế cũng không có quyền khởi kiện đòi lại tài sản nữa.
Còn thời hiệu (trong vòng 30 năm): Nếu chưa hết thời hạn 30 năm, những người thừa kế có quyền khởi kiện yêu cầu chia di sản. Tuy nhiên, việc tài sản đã được cấp Sổ đỏ cho người khác sẽ làm phát sinh tranh chấp phức tạp về giao dịch dân sự, quyền của người thứ ba ngay tình.
1.2. Xét về tính hợp pháp của Giấy chứng nhận đã cấp
Thứ hai, nếu phát hiện có sự gian lận hoặc vi phạm quyền lợi hợp pháp trong thời hạn luật định, cần chuẩn bị đơn khởi kiện tranh chấp thừa kế kết hợp yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gửi đến Tòa án nhân dân cấp khu vực nơi có đất để được giải quyết bảo vệ quyền lợi.
Mọi vướng mắc pháp lý cần luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp tài sản thừa kế vui lòng liên hệ với Luật sư: Lê Minh Trường - Giám đốc điều hành Công ty luật Minh Khuê qua số: 0986.11.66.05 để được tư vấn hoặc cung cấp dịch vụ khởi kiện giải quyết tranh chấp tài sản thừa kế tại tòa án.
2. Các phương thức giải quyết tranh chấp đất thừa kế đã có sổ đỏ?
2.1. Phương thức hòa giải ở cơ sở
2.2. Phương thức khởi kiện tại Tòa án nhân dân
Hồ sơ bảo gồm:
- Đơn khởi kiện;
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (đã cấp);
- Biên bản hòa giải tại Ủy ban nhân dân và biên bản của gia đình vè việc phân chia di sản;
- Giấy chứng tử của người để lại di sản;
- Căn cước công dân hoặc sổ hộ khẩu gia đình trước đây để xác định con cái trong gia đình.
2.3. Phương thức khiếu nại quyết định hành chính về cấp cấp sổ
Bước 1: Gửi đơn khiếu nại lần đầu đến cơ quan đã cấp Giấy chứng nhận (UBND cấp huyện trước đây) để yêu cầu xem xét lại quyết định hành chính cấp sổ. Lưu ý, khi hệ thống hành chính thay đổi theo mô hình tinh gọn (bãi bỏ cấp chính quyền địa phương cấp huyện, chuyển thành mô hình hai cấp: Cấp tỉnh và Cấp xã), các chức năng quản lý, giải quyết thủ tục và đơn thư khiếu nại của UBND cấp huyện cũ sẽ được chuyển giao và kế thừa. Khi cần thực hiện quyền khiếu nại hành chính (ví dụ như khiếu nại quyết định cấp Sổ đỏ cũ do UBND cấp huyện trước đây ban hành), người dân cần gửi đơn đến các cơ quan tiếp nhận thay thế sau đây:
- Gửi UBND cấp xã/phường mới (hoặc cơ quan chuyên môn trực thuộc cấp tỉnh): Đối với các vụ việc có nội dung thuộc thẩm quyền giải quyết ban đầu ở cấp cơ sở, hoặc liên quan đến địa bàn xã/phường hiện tại theo phân cấp quản lý hành chính mới, người dân nộp đơn trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của UBND cấp xã/phường nơi có đất.
- Gửi UBND cấp tỉnh (hoặc các Sở, ban, ngành chuyên môn cấp tỉnh): Đối với các vụ việc phức tạp, vượt quá thẩm quyền của cấp xã, hoặc những quyết định hành chính/Sổ đỏ trước đây do UBND cấp huyện cũ ban hành mà nay thuộc thẩm quyền kế thừa giải quyết của Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc các Sở chuyên môn (như Sở Tài nguyên và Môi trường), người dân nộp đơn trực tiếp về UBND cấp tỉnh hoặc Ban Tiếp công dân cấp tỉnh.
Bước 2: Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết lần đầu, có thể tiếp tục khiếu nại lên Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân. Lưu ý: Thời hiệu khiếu nại quyết định hành chính theo Luật Khiếu nại thường là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định hành chính đó.
3. Câu hỏi thường gặp liên quan đến kiện chia đất thừa kế đã có sổ đỏ?
Trong quá trình tư vấn và tham gia giải quyết các vụ án khởi kiện tranh chấp đất đai là tài sản thừa kế đã được cấp sổ đỏ, chúng tôi nhận thấy người dân thường có một số vướng mắc cơ bản như sau:
Đất bố mẹ cho, đã ở ổn định 30 năm và có Sổ đỏ đứng tên mình thì anh em có đòi lại được không?
Trả lời: Phụ thuộc vào cách bạn được cấp Sổ đỏ. Nếu bố mẹ đã làm hợp đồng tặng cho/sang tên hợp pháp khi còn sống, hoặc anh em đã ký văn bản tự nguyện giao tài sản tại văn phòng công chứng, anh em không thể đòi lại. Ngược lại, nếu đó là di sản chung mà bạn tự ý kê khai đứng tên một mình khi chưa hết thời hạn thừa kế 30 năm, anh em hoàn toàn có quyền khởi kiện yêu cầu chia lại.Xem thêm: Sau 27 năm có còn được đòi chia thừa kế được không?
Thời hiệu để anh chị em ruột khởi kiện đòi chia di sản thừa kế là bao lâu?
Trả lời: Như phân tích ở trên thì hết thời hiệu khởi kiện về thừa kế tức là quá thời hạn 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế đến thời điểm có yêu cầu. Khi đã quá thời hạn thì Tòa án hay bất cứ cơ quan nhà nước có thẩm quyền nào khác sẽ không giải quyết yêu cầu chia di sản thừa kế.
