Trả lời:

Ví dụ: Cố Đ có 07 người con, trong đó có cụ T (chết năm 1951, có 02 con, trong đó có bà TH), cụ N (có 13 người con, trong đó có ông G). Ngày 06/12/1973, cố Đ lập di chúc, trong di chúc có nội dung giao nhà đất tại ấp Phú Ân Nam cho cụ N để thờ cúng sau khi cố Đ chết. Thực tế, nhà và đất (theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiện nay là 2.115 m[1]) đã được giao ngay cho cụ N còn cố Đ đi ở nơi khác. Ngày 28/10/1989, cụ N lập di chúc giao nhà đất nêu trên cho con là ông G quản lý. Năm 1990, cụ N chết. Năm 1992, cố Đ chết. Ngày 16/10/1995, bà TH và các đồng nguyên đơn khởi kiện chia thừa kế.

Có ý kiến cho rằng không chấp nhận yêu cầu chia thừa kế của các nguyên đơn vì diện tích đất đã được giao cho gia đình bị đơn sử dụng từ năm 1973 theo đúng di chúc của cố Đ.

Thực tiễn xét xử giám đốc thẩm xác định (xem thêm: Quyết định của Hội đồng thẩm phán tại Phiên họp ngày 23/9/2013 về Vụ kiện chia thừa kế giữa bà Lê Thị Kim Thông và các đồng nguyên đơn với cụ Phạm thị Nga ở Khánh Hòa):

Việc chuyển giao nhà đất của cụ N cho ông G là không hợp pháp. Di chúc của cố Đ chỉ có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế của cố Đ (năm 1992) nên năm 1989, cụ N không có quyền lập di chúc về tài sản chưa thuộc quyền sở hữu, sử dụng hợp pháp của cụ N. Cũng do người chỉ định để hưởng di sản đã chết trước thời điểm di chúc có hiệu lực (cụ N chết trước cụ Đ) nên phần dĩ chúc của cụ Đ cho cụ N cũng
không có hiệu lực. Và do vậy, phần nhà đất do cụ Đ tạo lập nêu ở trên vẫn là di sản của cụ Đ được chia thừa kế theo pháp luật.

Như vậy, di chúc được lập trước khi có Pháp lệnh Thừa kế (có hiệu lực thi hành từ ngày 10/9/1990 đến ngày 31/6/1996) nhưng thời điểm mở thừa kế là thời điểm thi hành Pháp lệnh Thừa kế thì vẫn xác định hiệu lực di chúc theo quy định của Pháp lệnh Thừa kế là: Di chúc chỉ có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế; nếu người hưởng thừa kế theo di chúc chết trước thời điểm di chúc có hiệu lực thì phần di chúc với người chết trước vô hiệu. Trong thời gian di chúc chưa có hiệu lực, việc thay đổi người quản lý tài sản khi người lập di chúc biết mà không có ý kiến cũng không thể coi là họ đã thay đổi di chúc. >> Xem thêm: Có nhiều bản di chúc mà nội dung mâu thuẫn với nhau thì xử lý thế nào ?

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến việc chia tài sản thừa kế, vui lòng liên hệ trực tiếp: Dịch vụ luật sư tư vấn pháp luật thừa kế trực tuyến qua tổng đài điện thoại, gọi ngay số: 1900.6162

Luật Minh Khuê (tổng hợp & phân tích)