1. Căn cứ pháp lý về Kiểm toán viên nhà nước khi thực hiện nhiệm vụ

Quyết định 1337/QĐ-KTNN quy định các quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của Kiểm toán nhà nước (gọi chung là Kiểm toán viên nhà nước) trong quá trình tham gia hoạt động kiểm toán và trong quan hệ xã hội.

2. Quy định về hành vi nghiêm cấm với Kiểm toán viên nhà nước trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Các hành vi nghiêm cấm đối với Kiểm toán viên nhà nước trong việc thực hiện nhiệm vụ phòng chống tham nhũng, tiêu cực và thực hành tiết kiệm, chống lãng phí được quy định tại khoản 1 Điều 8 của Quy định ban hành kèm theo Quyết định 1337/QĐ-KTNN năm 2024 bao gồm:

- Hối lộ, nhận hối lộ, môi giới hối lộ hoặc lợi dụng vị trí công tác để môi giới hưởng thù lao dưới mọi hình thức trái quy định; không tham gia vào việc đưa, nhận hoa hồng hoặc môi giới hoa hồng vi phạm quy định.

- Cung cấp, tiết lộ thông tin, tài liệu, hồ sơ của đơn vị được kiểm toán cho tổ chức và cá nhân không có thẩm quyền, trách nhiệm; lợi dụng thông tin nội bộ hoặc thông tin bất lợi để đặt điều kiện, gây áp lực đối với đơn vị được kiểm toán với mục đích cá nhân; cung cấp thông tin sai sự thật hoặc không thực hiện đúng kết luận, kiến nghị của các cơ quan kiểm tra, thanh tra, kiểm toán.

- Nhận tiền, tài sản, lợi ích vật chất hoặc lợi ích phi vật chất, tham gia hoạt động giải trí, vui chơi từ đơn vị được kiểm toán hoặc các cá nhân liên quan.

- Lợi dụng mối quan hệ thân quen hoặc sử dụng vị trí, uy tín để áp lực, gây ảnh hưởng đến đơn vị được kiểm toán hoặc các tổ chức, cá nhân liên quan với mục đích cá nhân khác.

- Sử dụng ảnh hưởng chức vụ, quyền hạn của mình hoặc gia đình để can thiệp vào hoạt động kiểm toán, đưa ra tiêu chí, điều kiện không chính xác, thiếu vật chất để đạt lợi ích hoặc gây bất lợi cho đơn vị được kiểm toán.

- Xác nhận, kết luận, kiến nghị kiểm toán không chính xác hoặc làm giả, sai lệch nội dung hồ sơ, bản chất vụ việc, vi phạm của đơn vị được kiểm toán; không báo cáo, che đậy, hoãn hoặc không xử lý đúng nội dung, tính chất, mức độ vi phạm theo quy định đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm.

- Không đề nghị chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu phạm tội đến cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật; không kiến nghị hoặc không chỉ đạo xử lý thu hồi vật chất, xử lý kỷ luật theo thẩm quyền đối với các vi phạm.

- Gặp gỡ, tiếp xúc, trao đổi không đúng quy định với tổ chức, cá nhân của đơn vị được kiểm toán; sử dụng tài liệu thẩm tra, xác minh không đúng mục đích.

- Thực hiện kiểm toán vượt thẩm quyền, không tuân thủ quy trình nghiệp vụ, phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian theo quy định.

- Tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật nghề nghiệp của đơn vị được kiểm toán.

- Cản trở, can thiệp trái quy định vào hoạt động kiểm toán.

- Sử dụng chức vụ, quyền hạn hoặc uy tín, ảnh hưởng của bản thân và gia đình để tác động đến quyết định hoặc tham mưu về các kết luận kiểm toán không chính xác, ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân.

- Trực tiếp hoặc gián tiếp hỗ trợ đơn vị được kiểm toán trong việc trốn tránh, giảm nhẹ trách nhiệm.

- Không đề xuất kịp thời thay đổi thành viên đoàn kiểm toán khi xác định thành viên không vô tư, khách quan trong công tác; không chỉ đạo giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động kiểm toán; không báo cáo cấp có thẩm quyền để kiểm tra, kiểm toán đối với những tổ chức, cơ quan, đơn vị và cá nhân có dấu hiệu vi phạm, khi đã được xác định là có căn cứ.

3. Tác động tiêu cực của các hành vi vi phạm đối với hoạt động kiểm toán nhà nước và xã hội

Các hành vi vi phạm trong hoạt động kiểm toán nhà nước không chỉ gây tổn hại trực tiếp đến tính chính xác và đáng tin cậy của quá trình kiểm toán mà còn có những tác động tiêu cực đối với cả hoạt động kiểm toán và xã hội như sau:

- Mất độc lập và khách quan: Khi các kiểm toán viên vi phạm quy định, họ có thể bị chi phối bởi các lợi ích cá nhân hoặc các nhóm áp lực khác, làm mất đi tính độc lập và khách quan trong quá trình đánh giá và kết luận.

- Giảm sự tin tưởng từ công chúng: Công chúng và các đơn vị được kiểm toán không còn tin tưởng vào kết quả của các cuộc kiểm toán do sự nghi ngờ về tính chính xác và công bằng của quá trình này.

- Tăng nguy cơ tham nhũng và lãng phí: Việc không xử lý nghiêm các vi phạm và việc làm sai trái trong kiểm toán có thể tạo đà cho các hành vi tham nhũng, lãng phí ngân sách và tài sản công.

- Ảnh hưởng đến quyền lợi của cộng đồng: Các hành vi vi phạm có thể dẫn đến kết quả kiểm toán không chính xác, làm mất đi các cơ hội phát triển kinh tế, xã hội và gây tổn hại đến quyền lợi và lợi ích chung của cộng đồng.

- Mất đi tiền tốt của hoạt động kiểm toán: Sự vi phạm làm giảm sự uy tín của ngành kiểm toán nhà nước, làm mất đi tiền tốt của hoạt động này trong nỗ lực cải thiện và nâng cao chất lượng quản lý, giám sát và xây dựng một nền kinh tế hợp pháp, minh bạch.

- Phá vỡ luật pháp: Các hành vi vi phạm có thể dẫn đến vi phạm pháp luật, làm mất đi sự ổn định và uy tín của hệ thống pháp luật, gây ảnh hưởng đến sự công bằng và dân chủ trong xã hội.

Vì vậy, việc tuân thủ nghiêm các quy định và chuẩn mực trong hoạt động kiểm toán là rất cần thiết để đảm bảo tính chính xác, công bằng và đáng tin cậy của quá trình này, từ đó đóng góp vào sự phát triển bền vững của xã hội và nền kinh tế.

4. Hậu quả Kiểm toán viên nhà nước phải đối mặt khi vi phạm các hành vi nghiêm cấm

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Ai có thẩm quyền thực hiện bổ nhiệm kiểm toán viên nhà nước? Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!