1. Cơ quan có thẩm quyền bổ nhiệm kiểm toán viên nhà nước

Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 20 Luật Kiểm toán nhà nước năm 2015 thì kiểm toán viên nhà nước là những công chức nhà nước được bổ nhiệm vào các ngạch kiểm toán viên nhà nước bởi Tổng Kiểm toán nhà nước để thực hiện các nhiệm vụ kiểm toán. Công việc của họ là kiểm tra, đánh giá, và đảm bảo tính chính xác, minh bạch và hiệu quả của hoạt động tài chính và quản lý trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi kiểm toán của nhà nước. Điều này giúp đảm bảo sự minh bạch và trách nhiệm trong quản lý tài chính công cộng.

Quy trình bổ nhiệm kiểm toán viên nhà nước được điều chỉnh và quy định cụ thể trong Luật Kiểm toán Nhà nước cùng các văn bản hướng dẫn thi hành của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Thông thường, ứng viên phải đáp ứng các tiêu chuẩn và điều kiện được quy định trong luật và các văn bản hướng dẫn liên quan, bao gồm trình độ chuyên môn, kinh nghiệm làm việc, phẩm chất đạo đức và các yếu tố khác. Sau khi đánh giá và xác định ứng viên phù hợp, Tổng Kiểm toán nhà nước có thẩm quyền sẽ chính thức bổ nhiệm ứng viên vào vị trí kiểm toán viên nhà nước.

 

2. Điều kiện để được bổ nhiệm làm kiểm toán viên nhà nước

Kiểm toán viên nhà nước cần tuân thủ các tiêu chuẩn chung theo quy định tại Điều 21 của Luật Kiểm toán Nhà nước năm 2015 như sau:

- Phẩm chất đạo đức tốt: Kiểm toán viên nhà nước cần có phẩm chất đạo đức cao, bao gồm ý thức trách nhiệm, liêm khiết, trung thực và khách quan trong mọi hoạt động kiểm toán. Những phẩm chất đạo đức này đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác, minh bạch và công bằng trong hoạt động kiểm toán, đồng thời góp phần xây dựng niềm tin và uy tín của ngành kiểm toán nhà nước.

- Bằng tốt nghiệp đại học trở lên trong các chuyên ngành liên quan: Cần có bằng tốt nghiệp đại học trong một trong các chuyên ngành như kiểm toán, kế toán, tài chính, ngân hàng, kinh tế, luật hoặc các chuyên ngành khác có liên quan trực tiếp đến hoạt động kiểm toán. Có thể thấy rằng, kiểm toán viên nhà nước không bắt buộc phải học ngành kiểm toán mà có thể học các chuyên ngành khác liên quan trực tiếp đến hoạt động kiểm toán như kế toán, tài chính, ngân hàng, kinh tế, luật. Lý do là vì các chuyên ngành này cung cấp cho sinh viên kiến thức và kỹ năng cơ bản về quản lý tài chính, kế toán, pháp luật và kinh tế, điều này rất quan trọng trong quá trình thực hiện công việc kiểm toán.

- Thời gian làm việc liên tục từ 05 năm trở lên hoặc làm nghiệp vụ kiểm toán từ 03 năm trở lên tại Kiểm toán nhà nước: Cần có kinh nghiệm làm việc liên tục từ 05 năm trở lên trong chuyên ngành được đào tạo để đảm bảo rằng cá nhân đã có đủ thời gian để tích luỹ kinh nghiệm và hiểu biết trong lĩnh vực chuyên môn của mình. Hoặc ứng viên có kinh nghiệm làm nghiệp vụ kiểm toán từ 03 năm trở lên tại Kiểm toán nhà nước, không tính thời gian làm tập sự. Điều này giúp đảm bảo rằng các kiểm toán viên nhà nước được bổ nhiệm đã có đủ kinh nghiệm và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.

- Chứng chỉ Kiểm toán viên nhà nước: Đã có chứng chỉ Kiểm toán viên nhà nước, đây là một trong những yêu cầu quan trọng để thực hiện công việc kiểm toán nhà nước. Chứng chỉ này thường được cấp sau khi cá nhân đã hoàn thành và đạt kết quả đủ điều kiện trong quá trình đào tạo và đánh giá năng lực kiểm toán viên. Quá trình này thường bao gồm việc hoàn thành các khóa học chuyên ngành, tham gia các khóa huấn luyện, và vượt qua các kỳ thi kiểm tra năng lực. Việc có chứng chỉ Kiểm toán viên nhà nước giúp đảm bảo rằng kiểm toán viên đã được đào tạo và đánh giá đầy đủ về kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện nhiệm vụ kiểm toán một cách chuyên nghiệp và đáng tin cậy. Đồng thời, nó cũng là một trong những tiêu chí quan trọng để đảm bảo tính chất lượng và uy tín của các hoạt động kiểm toán nhà nước.

Ngoài ra, tùy từng ngạch sẽ có những tiêu chuẩn riêng để bổ nhiệm như sau:

- Đối với ngạch Kiểm toán viên: Theo quy định tại Điều 23 Luật Kiểm toán nhà nước năm 2015 thì ứng viên cần có hiểu biết và áp dụng thành thạo các quy định của pháp luật liên quan đến kiểm toán nhà nước; có kiến thức và kỹ năng về quy trình nghiệp vụ và chuẩn mực kiểm toán nhà nước; chứng minh qua việc vượt qua kỳ thi chuyên ngành để đạt được ngạch kiểm toán viên.

- Đối với ngạch Kiểm toán viên chính: Theo quy định tại Điều 24 Luật Kiểm toán nhà nước năm 2015 thì ứng viên cần có khả năng hiểu và thực hiện các quy định pháp luật liên quan đến kiểm toán nhà nước; có khả năng lãnh đạo và tham mưu trong việc xây dựng chiến lược và kế hoạch cho ngành kiểm toán; nắm vững các tiêu chuẩn và thông lệ kiểm toán quốc tế để áp dụng trong hoạt động kiểm toán; có kinh nghiệm và thâm niên tối thiểu ngạch Kiểm toán viên là 05 năm hoặc ở ngạch tương đương là 08 năm; chứng minh qua việc vượt qua kỳ thi chuyên ngành để đạt được ngạch kiểm toán viên chính.

- Đối với ngạch Kiểm toán viên cao cấp: Theo quy định tại Điều 25 Luật Kiểm toán nhà nước năm 2015 thì ứng viên cần có khả năng lãnh đạo và hướng dẫn trong việc áp dụng các quy trình và chuẩn mực kiểm toán; có khả năng nghiên cứu và phát triển kiến thức trong lĩnh vực kiểm toán; có kinh nghiệm và thâm niên tối thiểu ở ngạch Kiểm toán viên chính là 05 năm hoặc ở ngạch tương đương là 08 năm; chứng minh qua việc vượt qua kỳ thi chuyên ngành để đạt được ngạch kiểm toán viên cao cấp.

 

3. Ý nghĩa của việc quy định rõ ràng về cơ quan và điều kiện bổ nhiệm kiểm toán viên nhà nước

Việc quy định rõ ràng về cơ quan và điều kiện bổ nhiệm kiểm toán viên nhà nước có ý nghĩa quan trọng như sau:

- Đảm bảo tính khách quan, công bằng, minh bạch: Quy định rõ ràng về cơ quan và điều kiện bổ nhiệm giúp đảm bảo quá trình tuyển dụng và bổ nhiệm kiểm toán viên nhà nước diễn ra một cách khách quan, công bằng và minh bạch. Điều này giúp loại bỏ hoặc giảm thiểu các yếu tố tiềm ẩn về thiên vị, tham nhũng và tùy tiện trong quá trình chọn lựa nhân sự.

- Nâng cao chất lượng đội ngũ kiểm toán viên nhà nước: Quy định rõ ràng về điều kiện bổ nhiệm đảm bảo rằng chỉ những cá nhân có đủ kiến thức, kỹ năng và phẩm chất mới được bổ nhiệm vào vị trí kiểm toán viên nhà nước. Điều này giúp tăng cường chất lượng và chuyên môn của đội ngũ kiểm toán viên, từ đó nâng cao khả năng thực hiện nhiệm vụ kiểm toán. Bên cạnh đó, quy định rõ ràng về điều kiện bổ nhiệm cũng thúc đẩy việc tăng cường đào tạo và phát triển nghề nghiệp cho các kiểm toán viên nhà nước. Điều này có thể bao gồm việc cung cấp các chương trình đào tạo và huấn luyện liên tục để cập nhật kiến thức và kỹ năng mới cho nhân viên.

- Tăng cường hiệu quả hoạt động kiểm toán nhà nước: Bằng cách chọn lựa và bổ nhiệm những cá nhân có trình độ và phẩm chất phù hợp, quá trình kiểm toán sẽ trở nên hiệu quả hơn. Điều này giúp bảo vệ tài chính nhà nước, đảm bảo tính minh bạch, chính xác và hiệu quả trong quản lý tài chính công cộng, từ đó đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Tóm lại, bằng cách chọn lựa và bổ nhiệm những cá nhân có trình độ và phẩm chất phù hợp, hoạt động kiểm toán nhà nước không chỉ tăng cường hiệu quả mà còn đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước thông qua việc bảo vệ tài chính và tăng cường minh bạch, chính xác trong quản lý tài chính công cộng.

 

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Tiêu chuẩn bổ nhiệm vào các ngạch Kiểm toán viên nhà nước. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!