Người dân tộc thiểu số học cử tuyển có được lưu ban?

1. Thế nào là học cử tuyển?

Cử tuyển là một chính sách của Đảng thể hiện sự ưu tiên, khích lệ đối với nguồn nhân lực tại các vùng dân tộc thiểu số có đời sống kinh tế đặc biệt khó khăn. Các vấn đề liên quan về chế độ cử tuyển đối với học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số được pháp luật quy định cụ thể trong Nghị định 141/2020/NĐ-CP. Đối với cử tuyển, cần áp dụng đúng đối tượng, tiêu chuẩn theo quy định. Ngoài ra, đảm bảo tính khách quan, công bằng, công khai, minh bạch khi tiến hành công tác.

Cử tuyển là việc tuyển sinh bằng phương thức xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng, trung cấp đối với người học được quy định theo pháp luật. Cụ thể, những đối tượng được áp dụng phương thức cử tuyển bao gồm:

- Người dân tộc thiểu số rất ít người. Lưu ý, không phải đối tượng nào thuộc dân tộc thiểu số cũng thuộc đối tượng áp dụng chính sách cử tuyển. Dân tộc thiểu số rất ít người được pháp luật quy định bao gồm 16 dân tộc: Cống, Mảng, Pu Péo, Si La, Cờ Lao, Bố Y, La Ha, Ngái, Chứt, Ơ đu, Brâu, Rơ măm, Lô Lô, Lự, Pà Thẻn, La Hủ). Nhưng dân tộc này chiếm tỉ lệ rất nhỏ ở nước ta nhưng lại là nhóm dân tộc có tỉ lệ hộ nghèo cao, đời sống kinh tế và tinh thần của người dân còn nhiều khó khăn và lạc hậu. Chính vì vậy cần những chính sách ưu tiên, khích lệ để góp gần nâng cao đời sống cho những dân tộc này.

- Người dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế và xã hội đặc biệt khó khăn, chưa có hoặc sở hữu rất ít đội ngũ các cán bộ, công chức, viên chức là người dân tộc thiểu số. Đây là những địa phương có tỷ lệ đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức người dân tộc thiểu số rất thấp, không đảm bảo yêu cầu quản lý ở địa phương. Cụ thể được xác định trên những căn cứ sau:

+ Xã có tỷ lệ người dân tộc thiểu số từ 10% đến dưới 30% tổng dân số của xã. Bên cạnh đó, tỷ lệ công chức cấp xã, viên chức là người dân tộc thiểu số chưa đạt tối thiểu 15% tổng số cán bộ công chức cấp xã và viên chức trên địa bàn.

+ Xã có tỷ lệ người dân tộc thiểu số từ 30% đến dưới 50% tổng dân số của xã. Nhưng tỷ lệ cán bộ, công chức cấp xã, viên chức dân tộc thiểu số chưa đạt tối thiểu 30% tổng số cán bộ, công chức cấp xã và viên chức làm việc trên địa bàn xã.

+ Xã có tỷ lệ người dân tộc thiểu số từ 50% đến dưới 70% tổng dân số của xã. Nhưng tỷ lệ cán bộ, công chức cấp xã, viên chức người dân tộc thiểu số chưa đạt tối thiểu 40% tổng số cán bộ, công chức cấp xã và viên chức làm việc trên địa bàn xã.

+ Xã có tỷ lệ người dân tộc thiểu số trên 70% tổng dân số của xã. Nhưng tỷ lệ cán bộ, công chức cấp xã, viên chức là người dân tộc thiểu số chưa đạt tối thiểu 50% tổng số cán bộ, công chức cấp xã và viên chức làm việc trên địa bàn xã.

Đối với những người theo học chế độ cử tuyển sẽ được Nhà nước đảm bảo thực hiện những quyền và lợi ích sau:

- Được nhận thông tin đầy đủ về chế độ cử tuyển

- Được cấp học bổng, miễn học phí và hưởng các chế độ ưu tiên trong thời gian đào tạo theo quy định pháp luật.

- Được tiếp nhận hồ sơ để xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng và trung cấp. 

- Sau khi tốt nghiệp chương trình học thì được bố trí việc làm.

Bên cạnh những quyền và lợi ích  mà người học cử tuyển được hưởng thì cũng phải kèm theo các nghĩa vụ sau:

- Trước khi học cử tuyển, phải cam kết với cơ quan cử đi học về việc sẽ trở lại làm việc tại địa phương sau khi đã hoàn thành chương trình học.

- Sau khi hoàn thành chương trình học, phải thực hiện đúng cam kết về việc trở lại làm việc tại địa phương.

- Trong quá trình theo học tại các cơ sở giáo dục, phải chấp hành các quy định của pháp luật và nội quy, quy chế.

- Phải hoàn thành chương trình đào tạo.

- Phải bồi hoàn học bổng, chi phí đào tạo nếu thuộc các trường hợp sau:

+ Tự ý thôi học hoặc bị kỷ luật buộc thôi học. Trừ các trường hợp tự thôi học vì lý do bất khả kháng chứ không vì nguyên nhân chủ quan.

+ Sau khi tốt nghiệp chương trình học, người học theo chế độ cử tuyển không chấp hành việc xét tuyển và bố trí việc làm.

+ Người có thời gian làm việc sau tốt nghiệp theo vị trí được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh điều động ít hơn hai lần thời gian được hưởng học bổng và chi phí đào tạo.

+ Người bị kỷ luật thôi việc trong thời gian chấp hành nghĩa vụ làm việc theo sự điều động.

2. Người dân tộc thiểu số học cử tuyển có được lưu ban?

Đối với người được cử tuyển để đào tạo trình độ đại học, cao đẳng là học sinh phổ thông phải học một năm dự bị tại trường dự bị đại học hoặc tại khoa dự bị đại học của các trường được phép dự bị đại học. Lưu ban được hiểu là việc người học không đủ các điều kiện vào học tại các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng sau khi đã hết một năm học dự bị.

Trên tinh thần Nghị định 141/2020/NĐ-CP, có thể hiểu về quá trình tổ chức giáo dục đào tạo dự bị dành cho người học theo chế độ cử tuyển học lưu ban được thực hiện như sau:

- Trong trường hợp sau một năm học lưu ban, người học cử tuyển vẫn không đạt đủ điều kiện vào học tại các cơ sở giáo dục,trường đại học, cao đẳng thì cơ sở đào tạo dự bị bàn giao lại hồ sơ về cơ quan cử người đi học. Cơ quan sẽ xem xét chuyển các trường hợp này xuống đào tạo cử tuyển trình độ trung cấp hoặc bàn giao hồ sơ về địa phương. Đồng thời, gửi thông báo về cho gia đình người học.

- Sau một năm học lưu ban, người học cử tuyển đạt đủ điều kiện theo yêu cầu thì được chuyển vào học tại cơ sở giáo dục, đại học, cao đẳng. Sau khi hoàn thành xong chương trình học thì sẽ được bố trí việc làm theo quy định của pháp luật.

- Trong quá trình học lưu ban, người học vẫn được hưởng quyền lợi và thực hiện nghĩa vụ như năm học thứ nhất

Quá trình tổ chức đào tạo dự bị và xét tuyển vào học tại các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng phải được tiến hành một cách chặt chẽ trên cơ sở quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động.

Vậy nên, trong trường hợp người dân tộc thiểu số học lưu ban thì không được kéo dài thời gian học quá 1 năm, phải cố gắng đạt đủ điều kiện vào học tại các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng trong vòng một năm đó. Trong trường hợp không thực hiện được, người dân tộc thiểu số sẽ bị bàn giao lại hồ sơ về cơ quan.

3. Ưu điểm và hạn chế của học cử tuyển 

3.1. Ưu điểm của học cử tuyển

-  Đây là chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước góp phần đảm bảo tính nhân văn và công bằng xã hội. Tạo cơ hội và điều kiện học tập bình đẳng cho con em đồng bào dân tộc.

- Góp phần thực hiện và nâng cao đời sống vật chất lẫn tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số. Từng bước xóa đói giảm nghèo, mang nền văn minh hiện đại tới từng thôn bản.

- Xây dựng và đổi phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là điều kiện nâng cao trình độ dân trí, chuyên môn, bổ sung đội ngũ trí thức, cán bộ có trình độ cho vùng dân tộc thiểu số.

- Giúp giải quyết các vấn đề về con người, nhân lực, góp phần phát triển kinh tế, xã hội tại các vùng dân tộc thiểu số cũng như cả nước.

3.2. Hạn chế của học cử tuyển

- Cơ cấu ngành nghề đào tạo cử tuyển chưa phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương,

- Chất lượng sinh viên cử tuyển không được cao, không đủ điều kiện đáp ứng nhu cầu công việc cạnh tranh cao hiện nay, không theo kịp được so với hệ chính quy.

-  Chưa bố trí được việc làm cho các sinh viên sau khi tốt nghiệp do không có chỉ tiêu, Dẫn đến sinh viên hệ cử tuyển vẫn loay hoay trong vấn đề tìm việc làm. Nhiều trường hợp sinh viên cử tuyển thất nghiệp gây rối làm ảnh hưởng trật tự xã hội.

Bài viết liên quan: Mẫu giấy xác nhận đối tượng ưu tiên dân tộc thiểu số để tuyển sinh

Trên đây là bài viết về chủ đề: Người dân tộc thiểu số học cử tuyển có được lưu ban?. Luật Minh Khuê mong rằng đã cung cấp những thông tin hữu ích cho các bạn. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về mặt pháp luật, xin vui lòng liên hệ hotline: 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn.