Những trường hợp nghỉ hưu sớm không bị trừ lương hưu

1. Những trường hợp nghỉ hưu sớm không bị trừ lương hưu

Căn cứ tại Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (được sửa đổi bởi Điều 219 của Bộ luật Lao động 2019), có các trường hợp nghỉ hưu sớm mà không bị trừ lương hưu gồm:

- Người lao động có đủ 15 năm làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021.

- Người lao động đủ tuổi theo quy định tại khoản 3 Điều 169 của Bộ luật Lao động 2019 và có đủ 15 năm làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành, hoặc có đủ 15 năm làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021.

- Người bị nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao.

Bên cạnh đó, căn cứ tại Điều 5 của Nghị định 29/2023/NĐ-CP cũng quy định những trường hợp nghỉ hưu sớm không bị trừ hưởng lương hưu với các cán bộ, công chức, viên chức như sau:

- Đối tượng tinh giản biên chế có tuổi thấp hơn so với tuổi nghỉ hưu từ 2 - 5 tuổi và có đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên, trong đó có đủ 15 năm làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc có đủ 15 năm trở lên làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, ngoài hưởng chế độ hưu trí còn được hưởng các chế độ khác.

- Đối tượng tinh giản biên chế có tuổi thấp hơn so với tuổi nghỉ hưu từ 2 - 5 tuổi và có đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên thì được hưởng lương hưu theo quy định và được trợ cấp 3 tháng tiền lương bình quân cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi.

- Đối tượng tinh giản biên chế có tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu 2 tuổi và có đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên, trong đó có đủ 15 năm làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc có đủ 15 năm làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thì được hưởng chế độ hưu trí theo quy định và không bị trừ tỷ lệ lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi.

- Đối tượng tinh giản biên chế có tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu tối thiểu 2 tuổi và có đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên thì được hưởng chế độ hưu trí theo quy định và không bị trừ tỷ lệ lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi.

- Đối tượng tinh giản biên chế là nữ cán bộ, công chức cấp xã có tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu từ 2 - 5 tuổi mà có đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng BHXH bắt buộc, ngoài hưởng chế độ hưu trí còn được hưởng thêm các chế độ khác.

Những trường hợp này không bị trừ tỷ lệ lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi và được hưởng các khoản trợ cấp như quy định

2. Các lý do nghỉ hưu sớm thường gặp là gì?

Lý do nghỉ hưu sớm thường gặp:

- Sức khỏe yếu, không đảm bảo làm việc: Người lao động có sức khỏe không còn đủ để tiếp tục công việc một cách hiệu quả và an toàn, do đó quyết định nghỉ hưu sớm để bảo vệ sức khỏe cá nhân.

- Muốn dành thời gian cho gia đình: Có những người muốn dành thời gian cho gia đình, chăm sóc con cái, hoặc dành thời gian cho bản thân sau khi đã làm việc nhiều năm.

- Có điều kiện kinh tế ổn định: Có người có điều kiện kinh tế ổn định đủ để có thể nghỉ hưu sớm mà không gặp phải vấn đề tài chính.

- Các lý do khác: Bao gồm tinh giản biên chế (do cơ quan, đơn vị có chính sách giảm bớt biên chế), chuyển đổi nghề nghiệp (do thay đổi nhu cầu công việc hoặc môi trường làm việc).

Bên cạnh đó có các lý do chính là:

- Thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ: Người nghỉ hưu sớm thường không có đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định để có thể nhận được mức lương hưu đầy đủ.

- Mức đóng bảo hiểm chưa cao: Nếu mức đóng bảo hiểm của người lao động không đủ cao, thì mức lương hưu nhận được cũng sẽ bị giảm đi tương ứng.-

Việc nghỉ hưu sớm là quyền lợi của người lao động khi có những lý do cá nhân, sức khỏe hay tài chính. Tuy nhiên, để đảm bảo an sinh sau khi về hưu, người lao động cần lưu ý và tính toán kỹ trước khi quyết định nghỉ hưu sớm để tránh tình trạng thiếu hụt tài chính sau này vì việc nghỉ hưu sớm sẽ ảnh hưởng đến lương hưu: Thông thường, việc nghỉ hưu sớm sẽ dẫn đến giảm tỷ lệ hưởng lương hưu so với tuổi nghỉ hưu quy định.

3. Điều kiện để hưởng chế độ nghỉ hưu sớm không bị trừ lương 

Điều kiện để hưởng chế độ nghỉ hưu sớm khi bị suy giảm khả năng lao động như sau:

Căn cứ tại Điều 55 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (đã được sửa đổi bởi điểm b khoản 1 Điều 219 Bộ luật Lao động 2019), các điều kiện cho việc nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng lao động được quy định cụ thể, đồng thời chỉ ra ảnh hưởng đến lợi ích lương hưu như sau:

Theo quy định, những người thuộc các điểm a, b, c, d, g, h và i Khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, đã đóng bảo hiểm xã hội ít nhất 20 năm, sẽ được hưởng lương hưu. Tuy nhiên, mức lương hưu này sẽ thấp hơn so với những người đủ điều kiện nhận lương hưu theo các điểm a, b và c Khoản 1 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

- Có tuổi thấp hơn tối đa 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại Khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động 2019 khi bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%;

- Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại Khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động 2019 khi bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

- Có đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.

Những người thuộc điểm đ và điểm e Khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, đã đóng bảo hiểm xã hội ít nhất 20 năm và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên, cũng có quyền hưởng lương hưu. Tuy nhiên, mức lương hưu này sẽ thấp hơn so với những người đủ điều kiện hưởng lương hưu theo các điểm a và b Khoản 2 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

- Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại Khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động 2019;

- Có đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành.

Do đó, theo các quy định đã nêu, người lao động có thể nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng lao động và đáp ứng các điều kiện đã nêu trên

4. Quy trình thực hiện thủ tục nghỉ hưu sớm 

Về hồ sơ: Căn cứ tại Điều 108 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, quy trình và hồ sơ để hưởng lương hưu được phân chia rõ ràng theo đối tượng người lao động và hình thức bảo hiểm xã hội. Dưới đây là mô tả chi tiết về các yêu cầu hồ sơ hưởng lương hưu:

Hồ sơ hưởng lương hưu cho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc