Sa thải nhân viên ngay lập tức như thế nào thì đúng luật?

1. Sa thải nhân viên được hiểu như thế nào?

Sa thải nhân viên, còn được gọi là chấm dứt hợp đồng lao động, là quá trình mà một tổ chức hoặc doanh nghiệp chấm dứt mối quan hệ lao động với một nhân viên. Thông thường, việc sa thải nhân viên xảy ra khi nhân viên không đáp ứng được yêu cầu công việc, có hành vi không đúng mực, vi phạm quy định nội bộ hoặc không tuân thủ các quy tắc và chính sách của tổ chức.

Có một số lý do phổ biến dẫn đến việc sa thải nhân viên, bao gồm như sau:

• Hiệu suất làm việc kém: Khi nhân viên không đạt được hiệu suất làm việc theo yêu cầu hoặc không đáp ứng được các mục tiêu đã đề ra.
• Vi phạm quy định và nội quy: Nếu nhân viên vi phạm các quy định, nội quy hoặc chính sách nội bộ của tổ chức, điều này có thể dẫn đến việc sa thải.
• Hành vi không đúng mực: Nếu nhân viên có hành vi không đúng mực, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường làm việc hoặc quan hệ lao động, điều này cũng có thể dẫn đến việc sa thải.
• Tái cấu trúc tổ chức: Trong một số trường hợp, tổ chức có thể phải giảm quy mô hoặc thay đổi cấu trúc tổ chức, dẫn đến việc sa thải một số nhân viên để cắt giảm chi phí hoặc tối ưu hóa hiệu suất.

Quá trình sa thải nhân viên thường đi kèm với các quy định pháp lý và thủ tục của quốc gia, bao gồm việc thông báo trước, thỏa thuận bồi thường hoặc trợ cấp, và tuân thủ các quy định về lao động. Các quy định và quy trình này có thể khác nhau tùy thuộc vào địa phương và quốc gia.

2. Khi nào doanh nghiệp được xa thải nhân viên theo quy định của pháp luật lao động Việt Nam?

Sa thải, một quyền cơ bản của người sử dụng lao động trong mối quan hệ lao động, được hiểu như việc chấm dứt hợp đồng lao động một cách đơn phương. Điều này cũng đồng nghĩa với việc thực hiện các biện pháp kỷ luật nghiêm trọng, nhưng quyền này không được sử dụng một cách phi lý hay bừa bãi, mà phải tuân thủ các quy định của pháp luật lao động. Bộ Luật Lao động năm 2019 quy định rõ về việc áp dụng hình thức kỷ luật sa thải ngay lập tức trong 4 trường hợp sau:

• Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích hoặc sử dụng ma túy tại nơi làm việc.
• Người lao động tiết lộ bí mật kinh doanh, công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng đối với tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc, như được quy định trong nội quy lao động.
• Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương hoặc cách chức, nhưng lại tái phạm trong thời gian chưa xóa kỷ luật. Tái phạm được hiểu là việc lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật. Quy định về xóa kỷ luật như sau: người lao động bị khiển trách sẽ được xóa kỷ luật sau 03 tháng, bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương sẽ được xóa sau 06 tháng, và bị xử lý kỷ luật cách chức sẽ được xóa sau 03 năm, kể từ ngày bị xử lý. Nếu không vi phạm kỷ luật lao động trong thời gian này, đương nhiên kỷ luật sẽ bị xóa.
• Người lao động tự ý bỏ việc trong 05 ngày tính liên tục trong thời hạn 30 ngày, hoặc trong 20 ngày tính liên tục trong thời hạn 365 ngày tính từ ngày đầu tiên tự ý bỏ việc mà không có lý do chính đáng. Lý do chính đáng bao gồm thiên tai, hỏa hoạn, bản thân hoặc thân nhân bị ốm có xác nhận từ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền, và các trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động.

Ngoài 4 trường hợp trên, người sử dụng lao động cũng có quyền quy định các trường hợp sa thải trong nội quy lao động của doanh nghiệp và thỏa thuận trong hợp đồng lao động ký kết với người lao động. Việc áp dụng hình thức sa thải ngoài những trường hợp đã quy định (bao gồm cả thỏa thuận trong hợp đồng lao động và nội quy lao động), sẽ vi phạm quy định pháp luật lao động và bị coi là đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật.

3. Trình tự, thủ tục áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải lao động

Trình tự thủ tục xử lý kỷ luật sa thải đối với người lao động được quy định tại Điều 70 của Nghị định 145 bao gồm một số bước cơ bản sau đây:

Bước 1: Phát hiện và lập biên bản hành vi vi phạm kỷ luật

Khi phát hiện người lao động có hành vi vi phạm kỷ luật lao động, người sử dụng lao động lập biên bản tại thời điểm xảy ra vi phạm. Biên bản này ghi lại thông tin về vi phạm và được thông báo cho tổ chức đại diện cho người lao động tại cơ sở mà người lao động là thành viên, trừ khi người đại diện của người lao động chưa đủ 15 tuổi theo quy định pháp luật. Nếu người sử dụng lao động phát hiện vi phạm sau khi đã xảy ra, họ thu thập chứng cứ để chứng minh vi phạm của người lao động.

Bước 2: Tiến hành gửi thông báo mở phiên họp xử lý kỷ luật

Trong thời hạn xử lý kỷ luật lao động quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 của Điều 123 trong Bộ luật Lao động, người sử dụng lao động tổ chức phiên họp xử lý kỷ luật lao động. Trước ít nhất 5 ngày làm việc trước ngày họp, người sử dụng lao động thông báo về nội dung, thời gian, địa điểm của cuộc họp xử lý kỷ luật lao động, bao gồm tên người bị xử lý kỷ luật lao động và hành vi vi phạm. Các thành phần tham dự cuộc họp bao gồm đại diện tổ chức đại diện cho người lao động tại cơ sở mà người bị xử lý kỷ luật là thành viên, người lao động hoặc người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp, hoặc đại diện của người lao động trong trường hợp người lao động chưa đủ 15 tuổi. Nếu có thành viên vắng mặt, người sử dụng lao động và các bên liên quan sẽ thỏa thuận về thời gian và địa điểm họp. Trường hợp một trong các bên vẫn vắng mặt sau khi đã thỏa thuận, cuộc họp kỷ luật vẫn diễn ra bình thường.

Bước 3: Mở phiên họp xét kỷ luật

Người sử dụng lao động mở phiên họp xét kỷ luật và áp dụng biện pháp kỷ luật sa thải đối với người lao động. Nội dung cuộc họp xử lý kỷ luật lao động được lập thành biên bản và phải được thông qua trước khi kết thúc cuộc họp. Biên bản này được ký bởi các người tham dự cuộc họp. Trong trường hợp có người không ký vào biên bản, người ghi biên bản sẽ ghi rõ họ tên và lý do không ký (nếu có) vào nội dung biên bản.

Bước 4: Ra quyết định kỷ luật

Trong thời hạn xử lý kỷ luật lao động, người sử dụng lao động ra quyết định áp dụng biện pháp kỷ luật đối với người lao động và phải gửi các quyết định này cho các bên liên quan.

4. Sa thải nhân viên ngay lập tức như thế nào cho đúng luật? 

Công ty Luật Minh Khuê xin gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn pháp lý hữu ích và muốn chia sẻ thêm thông tin để đảm bảo tính pháp lý và tăng tính thú vị của nội dung. Chúng tôi hiểu rằng quý khách có thể đang gặp phải những vấn đề pháp lý phức tạp hoặc có những câu hỏi cần được giải đáp. Vì vậy, chúng tôi muốn khuyến khích quý khách hàng liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật lao động trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 để nhận được sự hỗ trợ và giải đáp nhanh chóng.

Ngoài ra, nếu quý khách hàng có yêu cầu chi tiết hoặc cần sự hỗ trợ khác, xin vui lòng gửi email đến địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết sẽ phản hồi và giải đáp các thắc mắc của quý khách hàng một cách nhanh chóng và chính xác. Công ty Luật Minh Khuê xin chân thành cảm ơn sự hợp tác và tin tưởng của quý khách hàng. Chúng tôi luôn sẵn lòng đồng hành và cung cấp sự tư vấn pháp luật chất lượng, nhằm đảm bảo quyền lợi và lợi ích của quý khách hàng.