1. Giới thiệu tác giả

Sách Bình luận khoa học luật đất đai năm 2013 do TS. Phạm Thị Phương Lan làm chủ biên.

2. Giới thiệu hình ảnh sách

Sách Bình luận khoa học luật đất đai năm 2013 - TS. Phạm Thị Phương Lan (chủ biên)

Bình luận khoa học luật đất đai năm 2013

Tác giả: TS. Phạm Thị Phương Lan (chủ biên)

Nhà xuất bản Lao Động

3. Tổng quan nội dung sách

Luật Đất đai đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XIII, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2013, có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 7 năm 2014. Đây là Luật Đất đai thay thế Luật Đất đai số 13/2003/QH11 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003.
So với Luật Đất đai năm 2003, Luật Đất đai năm 2013 có nhiều quy định mới về quyền và trách nhiệm của Nhà nước đối với đất đai; các quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; quy định về thu hồi, trưng dụng đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; thủ tục hành chính về đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất. Bên cạnh đó việc phân định thẩm quyền hành chính và thẩm quyền tư pháp trong giải quyết tranh chấp đất đai được quy định rõ ràng phù hợp với yêu cầu xã hội đang đặt ra.
Việc hiểu và áp dụng các quy định của Luật Đất đai năm 2013 là một vấn đề rất quan trọng. Với ý nghĩa đó, tập thể tác giả đã biên soạn quyển sách: "BÌNH LUẬN KHOA HỌC LUẬT ĐẤT ĐAI (NĂM 2013)" giải thích một cách khoa học về các quy định của Luật Đất đai, đồng thời cũng nêu ra một số vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật đất đai ở nước ta trong thời gian tới.

Nội dung cuốn sách được biên soạn bám sát cấu trúc chương mục của Luật đất đai năm 2013. Cụ thể như sau:

Chương 1. Những quy định chung

Chương 2. Quyền và trách nhiệm của nhà nước đối với đất đai

Chương 3. Địa giới hành chính và điều tra cơ bản đất đai

Chương 4. Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Chương 5. Giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất

Chương 6. Thu hồi đất, trưng dụng đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Chương 7. Đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất

Chương 8. Tài chính về đất đai, giá đất và đấu giá quyền sử dụng đất

Chương 9. Hệ thống thông tin đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai

Chương 10. Chế độ sử dụng các loại đất

Chương 11. Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất

Chương 12. Thủ tục hành chính về đất đai

Chương 13. Giám sát, thanh tra, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai

Chương 14. Điều khoản thi hành

Dưới đây, Luật Minh Khuê xin phép trích đoạn nội dung bình luận trong cuốn sách để bạn đọc tham khảo:

Điều 52. Căn cứ để giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất

1. Kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

2. Nhu cầu sử dụng đất thể hiện trong dự án đầu tư, đơn xin giao đất, thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất.

Bình luận:

Nhằm bảo đảm quản lý và thúc đẩy việc sử dụng hiệu quả đất đai. Luật đất đai năm 2013 quy định người sử dụng đất muốn có được quyền sử dụng đất dưới hình thức giao đất hay cho thuê đất, hay muốn chuyển mục đích sử dụng đất cần phải dựa trên những căn cứ nhất định, như: một là, phải dựa trên kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; hai là, dựa trên nhu cầu sử dụng đất thể hiện trong dự án đầu tư, đơn xin giao đất, thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Trên cơ sở những căn cứ này tùy theo chủ thể sử dụng đất thì ủy ban nhân dâncấp huyện hoặc ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất. Những căn cứ này góp phần bảo đảm chất đất được giao cho thuê sử dụng đúng mục đích và thực hiện đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Khác so với luật đất đai năm 2003, căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hoặc quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt thi luật đất đai năm 2013 thống nhất căn cứ vào kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện để giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Điều 53. Giao đất, cho thuê đất đối với đất đang có người sử dụng cho người khác

Việc Nhà nước quyết định giao đất, cho thuê đất đối với đất đang có người sử dụng cho người khác chỉ được thực hiện sau khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thu hồi đất theo quy định của Luật này và phải thực hiện xong việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của pháp luật đối với trường hợp phải giải phóng mặt bằng.

Bình luận:

Đối với đất đang có người sử dụng mà nhà nước giao cho người khác hoặc cho người khác thuê thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền trước khi giao, cho thuê phải thực hiện thủ tục thu hồi đất cũng như phải thực hiện xong việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của pháp luật đối với trường hợp phải giải phóng mặt bằng. Đặc biệt lưu ý về việc thu hồi đất không thể tùy tiện vô nguyên tắc mà phải căn cứ theo đúng quy định của luật đất đai về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cũng như các trường hợp nhà nước thu hồi đất. Sau khi thực hiện xong thủ tục thu hồi, buổi thường, hỗ trợ tái định cư thì đất được thu hồi sẽ được chuyển cho tổ chức phát triển quý đất quản lý và khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định giao đất hoặc cho thuê đất cho chủ thể nào thì tổ chức phát triển quý đất sẽ bàn giao đất cho chủ thể đó. Thực tiễn cho thấy có nhiều vụ việc đã xảy ra tranh chấp, phản ứng từ người đó sử dụng đất với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thậm chí gây ra những hậu quả đáng tiếc mà vụ Đoàn Văn Vươn là ví dụ điển hình. Do vậy, việc thu hồi đất đang có người sử dụng đất cần phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật về các trường hợp thu hồi đất và các quy định liên quan.

Điều 54. Giao đất không thu tiền sử dụng đất

Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất trong các trường hợp sau đây:

1. Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối được giao đất nông nghiệp trong hạn mức quy định tại Điều 129 của Luật này;

2. Người sử dụng đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng, đất rừng sản xuất là rừng tự nhiên, đất xây dựng trụ sở cơ quan, đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh; đất sử dụng vào mục đích công cộng không nhằm mục đích kinh doanh; đất làm nghĩa trang, nghĩa địa không thuộc trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 55 của Luật này;

3. Tổ chức sự nghiệp công lập chưa tự chủ tài chính sử dụng đất xây dựng công trình sự nghiệp;

4. Tổ chức sử dụng đất để xây dựng nhà ở phục vụ tái định cư theo dự án của Nhà nước;

5. Cộng đồng dân cư sử dụng đất nông nghiệp; cơ sở tôn giáo sử dụng đất phi nông nghiệp quy định tại khoản 1 Điều 159 của Luật này.

Bình luận:

Để tạo điều kiện thuận lợi cho người sử dụng đất trong việc tham gia vào quan hệ sử dụng đất, pháp luật quy định có hình thức giao đất là giao đất không thu tiền sử dụng đất và giao đất có thu tiền sử dụng đất. Theo đó nhà nước thường giao đất không thu tiền sử dụng đất với trường hợp sử dụng đất được giao vì mục đích phi lợi nhuận hoặc vì lợi ích công cộng, lợi ích xã hội. Cụ thể là thích đai năm 2013 quy định nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất trong các trường hợp: hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, là muối Được giao đất nông nghiệp trong hạn mức (tức là đối với đất trồng cây hằng năm, đất trồng lúa, là muối trong hạn mức là từ 03 ha trở xuống với đất ở vùng đồng bằng Sông cửu long và Đông Nam bộ, từ 02 ha trở xuống với vùng khác. Đối với đất trồng cây lâu năm là từ đủ 12 ha trở xuống đối với đồng bằng, từ đủ 30 ha trở xuống đối với trung du và miền núi); trường hợp người sử dụng đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng, đất dừng sản xuất là rừng tự nhiên, đất xây dựng trụ sở cơ quan, đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh; đất sử dụng vào mục đích công cộng không nhầm mục đích kinh doanh; đất làm nghĩa trang, nghĩa địa không thuộc trường hợp đất đầu tư cơ sở hạ tầng công viên nghĩa trang. Tổ chức sự nghiệp công lập chưa tự chủ tài chính sử dụng đất xây dựng công trình sự nghiệp và tổ chức sử dụng đất để xây nhà ở phục vụ tái định cư theo dự án của nhà nước; cộng đồng dân cư sử dụng đất nông nghiệp; cơ sở tôn giáo sử dụng đất phi nông nghiệp vì mục đích tôn giáo cũng được xem xét giao đất không thu tiền sử dụng đất. Mặc dù pháp luật quy định khá chặt chẽ về trường hợp này, nhưng thực tế người sử dụng đất vẫn có thể lợi dụng những sơ hở của luật để được giao không thu tiền.

Ví dụ: một hộ gia đình có bốn người theo lịch thì chỉ được giao không thu tiền trong hạn mức, nhưng họ có thể xin tách thành bốn hộ vào mỗi hộ sẽ được giao diện tích đất trong hạn mức mà nhà nước không thu tiền sử dụng đất. Hơn nữa, pháp luật hiện trước cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia vào quan hệ sử dụng đất dưới hình thức giao đất không thu tiền sử dụng đất.

4. Đánh giá bạn đọc

Cuốn sách được tác giả trình bày, phân tích và bình giải cụ thể từng điều luật trong Luật đất đai năm 2013, điều này giúp bạn đọc hiểu rõ tinh thần điều luật, bên cạnh nắm được  những điểm mới, điểm tiến bộ của Luật đất đai 2013 so với Luật đất đai năm 2003.

Nội dung cuốn sách không chỉ có giá trị về mặt khoa học pháp lý mà còn có giá trị thực tiễn đối với bạn đọc.

5. Kết luận

Cũng như những cuốn sách Bình luận khoa học Bộ luật, Luật khác, cuốn sách này được các tác giả là những chuyên gia có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy và công tác thực tiễn trong lĩnh vực đất đai biên soạn. Những nội dung phân tích ngắn gọn, đơn giản rất dễ tiếp cận đối với người đọc.

Cuốn sách là tài liệu tham khảo hữu ích, phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và công tác đối với sinh viên, giảng viên và người làm công tác quản lý về đất đai cũng như người làm công tác tư vấn pháp lý trong lĩnh vực này. Bên cạnh đó, cuốn sách cũng là nguồn tài liệu tham khảo đối với bạn đọc nói chung có nhu cầu tìm hiểu về pháp luật đất đai.

Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé!