1. Giá bồi thường đất có thể tăng không?

Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất, theo quy định của pháp luật đất đai, trách nhiệm được đặt ra khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng-an ninh hay phát triển kinh tế- xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Việc thu hồi đất này không phải do lỗi của người sử dụng đất. Khi thu hồi đất, người sử dụng đất bị ảnh hưởng trực tiếp tới quyền và lợi ích hợp pháp. Với tư cách đại diện chủ sở hữu đối với đất đai, Nhà nước phải có trách nhiệm bù đắp những thiệt hại cho người sử dụng đất với phạm vi bồi thường đó là: bồi thường về đất, bồi thường thiệt hại về tài sản trên đất. Có thể hiểu, bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là bồi thường về đất và tài sản trên đất do thu hồi đất gây ra cho người sử dụng đất theo quy định của pháp luật. 

Giá bồi thường đất có thể tăng - Đây là một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm của người dân sau khi dự thảo sửa đổi Luật Đất đai mới nhất được đưa ra lấy ý kiến lần đầu vào hồi đầu tháng 01/2023. Quan điểm này được đưa ra xuất phát từ quy định bỏ khung giá đất cũng được nêu tại dự thảo. Cụ thể, việc dự thảo bỏ khung giá đất và cho phép các địa phương được quyền tự quyết định bảng giá đất mỗi năm mỗi lần được cho là sẽ khiến bảng giá đất tăng cao, tiệm cận với giá thị trường.  Khi đó, giá đất trong bảng giá đất tăng sẽ ảnh hưởng đến giá đất thực tế để tính tiền bồi thường thu hồi đất. Bởi vậy, người dân có thể sẽ được nhận mức tiền bồi thường cao hơn so với hiện nay. Đây được xem là một tín hiệu vui đối với người dân khi bị thu hồi đất.

 

2. Được đảm bảo chỗ ở mới bằng hoặc tốt hơn chỗ ở cũ

- Đây là một trong những nội dung được bổ sung mới tại dự thảo sửa Luật Đất đai, giúp đảm bảo tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân có đất bị thu hồi. Cụ thể, khoản 2 Điều 89 Dự thảo này nêu rõ:Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm người có đất bị thu hồi có chỗ ở, đảm bảo thu nhập và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

=> Theo đó, để làm rõ hơn về nguyên tắc này, dự thảo cũng quy định các tiêu chí mà khu tái định cư khi bố trí cho người dân cần đạt được, gồm:

+ Hạ tầng kỹ thuật: Đường giao thông phải kết nối giao thông giao thông liên kết với khu vực lân cận, điện chiếu sáng và điện sinh hoạt, hệ thống cấp, thoát nước, thông tin liên lạc, xử lý môi trường.

+ Hạ tầng xã hội: Đảm bảo trường học, dịch vụ y tế, nhà văn hóa, khu thể thao, chợ, khu thương mại - dịch vụ.

+ Phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán của từng vùng, miền.

=> Theo đó, có thể thấy rằng, nếu Điều luật này được thông qua, người dân bị thu hồi đất sẽ không còn phải lo lắng về chất lượng chỗ ở, nhà ở tái định cư như trước đây.

 

3. Thêm hình thức bồi thường khi thu hồi đất

- Hiện hành, khoản 2 Điều 74 Luật Đất đai 2013 quy định về Nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất thì :  việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất.

- Đồng thời, theo đó, Tại khoản 3 Điều 89 dự thảo sửa đổi Luật Đất đai không chỉ tiếp tục kế thừa hình thức bồi thường khi thu hồi đất nêu trên mà còn bổ sung thêm quy định trường hợp hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi nếu có nhu cầu và địa phương có điều kiện về quỹ đất, quỹ nhà ở thì được xem xét bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng với loại đất bị thu hồi hoặc nhà ở.

=> Như vậy, có nghĩa là, dự thảo đã bổ sung nguyên tắc bồi thường theo hướng đa dạng các hình thức bồi thường về đất, theo đó có thể bồi thường bằng đất cùng mục đích với đất bị thu hồi hoặc bằng tiền, bằng đất khác hoặc bằng nhà ở...

 

4. Chỉ thu hồi đất ở sau khi đã bố trí tái định cư

- Tại khoản 6 Điều 85 của dự thảo Luật Đất đai quy định thì: Việc thu hồi đất ở chỉ được thực hiện sau khi hoàn thành bố trí tái định cư, trừ trường hợp tái định cư tại chỗ hoặc người có đất bị thu hồi đồng ý nhận tiền bồi thường để tự lo chỗ ở hoặc người có đất bị thu hồi đồng ý.

=> Như vậy, có thể thấy rằng dự thảo mới đã có sự khác biệt so với luật hiện hành là việc tái định cư phải thực hiện trước rồi mới thu hồi đất. Đây là quy trình “ngược” so với luật hiện hành nhưng có thể xem là thay đổi tất yếu để phù hợp với thực tiễn.

=> Việc quy định như vậy sẽ giúp người dân sớm ổn định chỗ ở, nhanh chóng hòa nhập với nơi ở mới cũng như sắp xếp lại công việc, sinh hoạt.

 

5. Người bị thu hồi đất được chọn nơi tái định cư

- Theo khoản 3 Điều 106 của dự thảo, người dân bị thu hồi đất được chọn nơi tái định cư theo thứ tự ưu tiên, trước hết tại cùng xã, phường, thị trấn.Khi xã, phường, thị trấn không có địa điểm bố trí tái định cư, người dân có đất bị thu hồi được chọn nơi ở mới cùng quận, huyện, thị xã, thành phố.Nếu cùng quận, huyện không có nơi tái định cư, người dân được chọn sống ở địa bàn khác có điều kiện tương đương.Quy định này nhằm tạo điều kiện cho người dân lựa chọn nơi tái định cư sao cho thuận tiện và phù hợp nhất với công việc và sinh hoạt hàng ngày.

- Người dân bị thu hồi đất được chọn nơi tái định cư theo thứ tự ưu tiên, trước hết tại cùng xã, phường, thị trấn, theo dự thảo Luật Đất đai sửa đổi.Theo Dự luật nêu thì khi xã không có địa điểm bố trí tái định cư, người dân có đất bị thu hồi được chọn nơi ở mới cùng quận, huyện, thị xã, thành phố. Nếu cùng quận, huyện không có nơi tái định cư, người dân được chọn sống ở địa bàn khác có điều kiện tương đương. Đây là điểm mới trong dự thảo lần bốn Luật Đất đai sửa đổi, so với các dự thảo trước đây. Với phương án này, đơn vị làm nhiệm vụ bố trí tái định cư phải thông báo cho người dân về việc chuyển chỗ ở ít nhất 15 ngày, niêm yết tại trụ sở ủy ban xã, điểm sinh hoạt chung của cư dân, nơi tái định cư trước khi cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án tái định cư. Nội dung gồm: địa điểm, quy mô quỹ đất, quỹ nhà, thiết kế, diện tích từng lô đất, căn hộ, giá đất, giá nhà.

- Người có đất ở bị thu hồi để làm dự án xây dựng, chỉnh trang đô thị, dự án nhà ở thì được bố trí tái định cư tại chỗ. Trường hợp thu hồi đất làm dự án khác, người dân được tái định cư tại chỗ nếu có quỹ đất, quỹ nhà; ưu tiên vị trí thuận lợi để họ kết hợp kinh doanh dịch vụ. Nếu người có đất ở bị thu hồi mà tiền bồi thường không đủ mua một suất tái định cư tối thiểu thì Nhà nước hỗ trợ đủ tiền để mua. Chính phủ sẽ quy định suất tái định cư tối thiểu phù hợp với điều kiện từng địa phương.

- Dự thảo mới này cũng giải thích nguyên tắc Nhà nước thu hồi đất phải đảm bảo người dân có chỗ ở, thu nhập, điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Cụ thể, các khu tái định cư phải đảm bảo về hạ tầng kỹ thuật; đường kết nối với khu vực lân cận; điện chiếu sáng và sinh hoạt; hệ thống cấp thoát nước; thông tin liên lạc; xử lý môi trường. Khu tái định cư phải có trường học, cơ sở y tế, nhà văn hóa, địa điểm chơi thể thao, chợ, khu thương mại dịch vụ. Nơi ở mới cần phù hợp với phong tục, tập quán từng vùng miền.

- Một trong những nội dung lớn của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) như: bồi thường thu hồi đất, hỗ trợ tái định cư, giải quyết tranh chấp đất đai… được các đại biểu quốc hội đóng góp ý kiến.

Xem thêm: Phân tích các điểm mới dự thảo Luật đất đai sửa đổi?

Trình Chính phủ Luật Đất đai (sửa đổi)

Nội dung nổi bật của dự thảo Luật Đất đai sửa đổi

Trên đây là nội dung tư vấn về: "Sắp tới, người bị thu hồi đất, tái định cư hưởng lợi lớn?"  trường hợp còn điều gì thắc mắc vui lòng gọi 19006162 hoặc gửi qua email lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ giải đáp thắc mắc