Tiền xây nhà do vợ chồng chúng tôi bỏ ra nhưng hợp đồng thuê công ty xây dựng lại chỉ đứng tên chồng tôi, việc thanh toán tiền cũng do chồng tôi chuyển khoản. Nay chúng tôi gặp chút trục trặc, có khả năng sẽ ly hôn. Về con chung thì chúng tôi không tranh chấp nhưng về tài sản, nhà và đất đều do vợ chồng chúng tôi làm ra thì liệu tôi sẽ được phân chia nhưng thế nào?

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Hôn nhân của Công ty luật Minh Khuê

>> Luật sư tư vấn pháp luật Hôn nhân, gọi: 1900 6162

Trả lời:

Cơ sở pháp lý:

Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014;

Nội dung trả lời:

1. Tài sản chung của vợ chồng là gì?

Theo quy định tại Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, tài sản chung của vợ chồng bao gồm tài sản do vợ chồng tạo lập trong thời kỳ hôn nhân hoặc tài sản riêng của mỗi người tự nguyện nhập vào khối tài sản chung, cụ thể:

- Thu nhập từ tiền công, tiền lương, thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời kỳ hôn nhân;

- Hoa lợi, lợi tức (từ tài sản riêng) phát sinh trong thời kỳ hôn nhân;

- Thu nhập hợp pháp khác của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân như: tiền thưởng, tiền trúng thưởng từ xổ số, tiền trợ cấp; tài sản được xác lập quyền sở hữu theo quy định đối với vật vô chủ, vật bị chìm đắm,...;

- Tài sản được tặng cho, được thừa kế chung;

- Tài sản mà vợ chồng thỏa thuận nhập vào tài sản chung;

- Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn (Trừ trường hợp được tặng cho, thừa kế riêng hoặc có được từ giao dịch bằng tài sản riêng).

Như vậy, để được coi là tài sản chung của vợ chồng cần đảm bảo các điều kiện sau:

- Tài sản do vợ chồng tạo lập (mua bán, nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho,..)

- Thời gian hình thành tài sản: trong thời kỳ hôn nhân.

2. Phân chia tài sản khi ly hôn

Theo quy định tại Điều 59 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014, việc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn, trước tiên được xác định theo thỏa thuận của hai vợ chồng. Nếu không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án phân chia. Việc phân chia tài sản được Tòa án giải quyết theo nguyên tắc: Tài sản chung của vợ chồng thông thường được chia đôi, tuy nhiên khi tính đến các yếu tố như:

- Hoàn cảnh gia đình và của vợ, chồng;

- Công sức đóng góp vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung.

- Vợ chồng ở nhà lao động (ví dụ chăm sóc con cái, làm nội trợ,...) cũng được coi như lao động có thu nhập;

- Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

- Lỗi của mỗi bên trong phạm vi quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

- Tài sản chung được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị;

- Bên nào nhận hiện vật có giá trị lớn hơn thì thanh toán phần chênh lệch cho bên kia.

3. Nhà và đất có phải tài sản chung của hai vợ chồng?

Theo thông tin chị cung cấp, mảnh đất và nhà trên đất đều do hai vợ chồng chị tạo lập trong thời kỳ hôn nhân. Tuy nhiên, vấn đề ở đây là mảnh đất không đứng tên vợ chồng chị mà đứng tên bố mẹ chồng. Điều này xảy ra hai trường hợp như sau:

Trường hợp 1: Chị không chứng minh được số tiền bỏ ra mua đất là của vợ chồng chị
Hiện trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang đứng tên bố mẹ chồng chị. Như vậy, bố mẹ chồng chị sẽ là chủ sử dụng đất hợp pháp của mảnh đất nêu trên. Tài sản không do vợ chồng tạo lập theo mục 1 thì không phải tài sản chung vợ chồng và chị sẽ không được chia khi ly hôn.

Trường hợp 2: Chị chứng minh được số tiền mua đất là của vợ chồng chị và bố mẹ chồng chỉ đứng tên "hộ" trên bìa đỏ

Trường hợp này chị có thể yêu cầu chia hiện vật là mảnh đất hoặc yêu cầu được chồng thanh toán một phần tiền tương ứng với giá trị tài sản theo quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.

Còn về căn nhà xây trên đất, theo thông tin chị cung cấp, vợ chồng chị tự thuê thầu xây dựng căn nhà - có hợp đồng thuê thầu đứng tên chồng chị đồng thời chồng chị cũng thanh toán tiền thuê thầu thông qua phương thức chuyển khoản. Về việc phân chia căn nhà trên đất cũng có hai khả năng xảy ra:

Trường hợp 1: Số tiền anh dùng để thanh toán tiền thuê thầu là do bố mẹ chồng chuyển khoản cho riêng anh (tức là anh chồng chị chứng minh được số tiền đó không phải là tài sản chung của vợ chồng chị) thì trường hợp này chị cũng không được chia căn nhà đó khi ly hôn.

Trường hợp 2: Anh không chứng minh được đấy là tài sản riêng. Sẽ coi như tiền anh thanh toán thầu xây dựng là tài sản chung của vợ và chồng. Chị sẽ được yêu cầu phân chia hiện vật là nhà hoặc nhận giá trị tương đương nếu không lấy hiện vật.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900 6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Hôn nhân - Công ty luật Minh Khuê