Tôi xin chân thành cảm ơn!

Người gửi: MH

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn pháp luật hình sự của Công ty Luật Minh Khuê

Luật sư tư vấn pháp luật hình sự gọi: 1900.6162

Trả lời:

Chào anh, cảm ơn anh đã gửi thắc mắc của mình đến Công ty Luật Minh Khuê, căn cứ vào những thông tin mà anh cung cấp xin được tư vấn cho anh như sau:

CƠ SỞ PHÁP LÝ

- Bộ luật hình sự 1999 sửa đổi, bổ sung 2009;

- Bộ luật tố tụng hình sự 2003.

NỘI DUNG PHÂN TÍCH

1. Về thời hiệu khởi kiện và khung hình phạt

Điều 111 Bộ luật hình sự sửa đổi, bổ sung 2009 quy định về tội hiếp dâm như sau:

"1. Người nào dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu với nạn nhân trái với ý muốn của họ, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.

4. Phạm tội hiếp dâm người chưa thành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, thì bị phạt tù từ năm năm đến mười năm."

Xét trường hợp của anh: anh chỉ nêu rằng thiếu nữ 17 tuổi bị một thanh niên cưỡng bức thì thiếu nữ bất khả kháng, không thể chống cự, chỉ biết nằm yên chịu đựng. Căn cứ Điều 111 BLHS, nếu người thanh niên này có dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của người thiếu nữ hoặc thủ đoạn khác giao cấu với nạn nhân trái với ý muốn của người thiếu nữ thì sẽ thuộc khoản 4 nêu trên. Khung hình phạt tại Khoản 4 Điều 111 BLHS là bị phạt tù từ năm năm đến mười năm. Theo quy định tại Khoản 3 Điều 8 BLHS thì trường hợp phạm tội theo khoản 4 Điều 111 BLHS thuộc rất nghiêm trọngtội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại rất lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến mười lăm năm tù”.

Sự việc đã xảy ra được 2 năm, anh đang băn khoăn rằng có thể khởi kiện nữa hay không? Căn cứ vào Điều 23 BLHS về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được xác định như sau:

Điều 23. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự

1. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là thời hạn do Bộ luật này quy định mà khi hết thời hạn đó thì người phạm tội không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

2. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được quy định như sau:

a) Năm năm đối với các tội phạm ít nghiêm trọng;

b) Mười năm đối với các tội phạm nghiêm trọng;

c) Mười lăm năm đối với các tội phạm rất nghiêm trọng;

d)  Hai mươi năm đối với các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.”

Như phân tích ở trên, việc người thanh niên thực hiện hành vi vi phạm pháp luật là thuộc tội rất nghiêm trọng, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội rất nghiêm trọng là mười lăm năm. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được tính từ ngày tội phạm được thực hiện. Nếu trong thời hạn quy định tại khoản 2 Điều này người phạm tội lại phạm tội mới mà Bộ luật quy định mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy trên một năm tù, thì thời gian đã qua không được tính và thời hiệu đối với tội cũ được tính lại kể từ ngày phạm tội mới.

Nếu trong thời hạn nói trên, người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có lệnh truy nã, thì thời gian trốn tránh không được tính và thời hiệu tính lại kể từ khi người đó ra tự thú hoặc bị bắt giữ.

Như vậy, do vẫn còn thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự nên người bị hại vẫn có quyền khởi kiện để yêu cầu bảo vệ quyền lợi cho mình.

2. Cách thức khởi kiện

Theo quy định tại Điều 100 Bộ luật tố tụng hình sự 2003 về căn cứ khởi tố vụ án hình sự:

"Điều 100.Căn cứ khởi tố vụ án hình sự:

Chỉ được khởi tố vụ án hình sự khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những cơ sở sau đây:

1. Tố giác của công dân;

2. Tin báo của cơ quan, tổ chức;

3. Tin báo trên các phương tiện thông tin đại chúng;

4. Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án, Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển và các cơ quan khác của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra trực tiếp phát hiện dấu hiệu của tội phạm;

5. Người phạm tội tự thú.”

Trường hợp này, người bị hại có thể làm đơn tố giác tội phạm với Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc với các cơ quan khác, tổ chức. Trong thời hạn hai mươi ngày, kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra trong phạm vi trách nhiệm của mình phải kiểm tra, xác minh nguồn tin và quyết định việc khởi tố hoặc quyết định không khởi tố vụ án hình sự.

Trong trường hợp sự việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn để giải quyết tố giác và tin báo có thể dài hơn, nhưng không quá hai tháng (Điều 103 BLTTHS).

Trên đây là những tư vấn của chúng tôi về vấn đề của anh, cảm ơn anh đã tin tưởng công ty Luật Minh Khuê

Trân trọng./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN PHÁP LUẬT - CÔNG TY LUẬT MINH KHUÊ