1. Thừa Kế sổ tiết kiệm không có di chúc thì chia như thế nào ?

Thưa luật sư, xin hỏi: Mẹ tôi mới mất. Bà đứng trên sổ tiết kiệm ở ngân hàng. Tôi là con trai trưởng trong gia đình. Bố tôi và 2 em gái tôi đồng ý chuyển quyền thừa kế sổ tiết kiệm ngân hàng của bà cho tôi. Tôi có 1 em trai đã mất ( có 1 vợ và 3 đứa con gái). Bố mẹ tôi không còn bố mẹ đẻ, không có bố mẹ nuôi và không có con nuôi.

Vậy tôi phải làm biên bản phân chia tài sản như nào ? Thành phần gồm những ai ? Cần những giấy tờ gì để có thể rút sổ tiét kiệm trong ngân hàng ?

Xin cám ơn.

- Vu Thi Diu

Luật sư trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến Công ty Luật Minh Khuê của chúng tôi, trường hợp của bạn được tư vấn như sau:

Mẹ tôi mới mất. Bà đứng trên sổ tiết kiệm ở ngân hàng. Tôi là con trai trưởng trong gia đình. Bố tôi và 2 em gái tôi đồng ý chuyển quyền thừa kế sổ tiết kiệm ngân hàng của bà cho tôi. Tôi có 1 em trai đã mất (có 1 vợ và 3 đứa con gái). Bố mẹ tôi không còn bố mẹ đẻ, không có bố mẹ nuôi và không có con nuôi.

Theo như bạn nêu thì mẹ bạn không để lại di chúc lên di sản của mẹ bạn để lại sẽ được chia theo pháp luật:

Thứ nhất, chia di sản theo pháp luật ( Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015)

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Như vậy, theo quy định trên những người thừa kế theo pháp luật của mẹ bạn gồm: bố bạn, 2 em gái của bạn, đối với người em trai đã mất của bạn thì có 3 người con gái là thừa kế thế vị theo quy định sau:

- Thừa kế thế vị (Điều 652 BLDS 2015): Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.

- Và bạn phải xét xem cháu bạn đã thành niên chưa nếu chưa thanh niên thì mẹ cháu sẽ thay cháu xác lập và thực hiện giao dịch, nếu đã thành niên cháu sẽ tự thực hiện theo quy định sau:

Điều 136. Đại diện theo pháp luật của cá nhân

1. Cha, mẹ đối với con chưa thành niên.

Điều 21. Người chưa thành niên

1. Người chưa thành niên là người chưa đủ mười tám tuổi.

2. Giao dịch dân sự của người chưa đủ sáu tuổi do người đại diện theo pháp luật của người đó xác lập, thực hiện.

3. Người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười lăm tuổi khi xác lập, thực hiện giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch dân sự phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi.

4. Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự, trừ giao dịch dân sự liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký và giao dịch dân sự khác theo quy định của luật phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.

Thứ hai, thủ tục rút sổ tiết kiệm tại ngân hàng:
- Gia đình bạn có thể viết Văn bản thỏa thuận của các đồng thừa kế: cùng nhau thỏa thuận việc cử một người thay mặt và nhân danh tất cả các đồng thừa kế đến Ngân hàng để rút số tiền trong sổ tiết kiệm. Số tiền được rút ra sẽ do tất cả các đồng thừa kế đinh đoạt theo thỏa thuận, nếu theo thỏa thuận mọi người đều ký vào văn bản này kể cả người thừa kế thế vị thì bạn được toàn quyền định đoạt đối với khối tài sản trên. (Văn bản nên được công chứng hoặc chứng thực)

- Gia đình bạn có thể viết một văn bản khác có giá trị tương đương: Văn bản khai nhận di sản thừa kế: Tất cả những người đồng thừa kế theo hàng thừa kế thứ nhất của người để lại di sản sẽ cùng nhau lập văn bản khai nhận di sản thừa kế để nhận phần di sản đó. Trong văn bản khai nhận, tất cả mọi người sẽ nhận phần di sản được hưởng; đồng thời có thể tặng cho phần di sản của mình cho một trong các đồng thừa kế. Sau khi có văn bản công chứng, chứng thực khai nhận thừa kế thì những người được hưởng toàn bộ di sản của người mất là số tiền trong sổ tiết kiệm sẽ đến Ngân hàng để rút số tiền đó ra và toàn quyền định đoạt số tiền đó.

Thứ ba, Hồ sơ để rút sổ tiết kiệm gồm:

+ Giấy chứng tử, chứng minh nhân dân của mẹ bạn

+ Sổ tiết kiệm ( Giấy tờ chứng minh về tài sản)

+ Giấy khai sinh

+ Chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu

+ Bản khai di sản hoặc biên bản thỏa thuận của các đồng thừa kế

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.6162 để được giải đáp. Trân trọng./.

>> Xem thêm:  Tư vấn soạn thảo di chúc và Dịch vụ làm chứng, chứng thực di chúc

2. Chia di sản thừa kế khi ba mất không có di chúc?

Thưa luật sư! Cha tôi và mẹ tôi có tài sản chung là 1 ngôi nhà. Hai người có chung 2 đứa con là tôi và em trai tôi. Ngoài ra ông còn có 1 đứa con gái riêng. Bố tôi trước khi mất không để lại di chúc. Em trai tôi mất và có 2 đứa con. Hiện nay tôi muốn chia tài sản nhưng không biết những ai được chia và chia như thế nào? Ngôi nhà này chúng tôi đã bán 1 tỉ 3 và muốn chia số tài sản này ?

Xin cám ơn luật sư.

-Trucaca

Trả lời:

Bộ luật Dân sự 2015 quy định như sau:

Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Điều 652. Thừa kế thế vị

Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.

Như vậy, căn cứ theo quy định của pháp luật hiện hành thì do ngôi nhà là tài sản chung của bố mẹ bạn nên phần tài sản được coi là di sản thừa kế của bố bạn trị giá 650 000 000 đồng. Do bố của bạn đã mất mà không để lại di chúc nên phần tài sản của bố bạn sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất bao gồm mẹ bạn, bạn và em trai. Trong trường hợp em trai bạn mất trước bố thì phần di sản đáng lẽ được hưởng của em trai bạn sẽ được trao cho 2 con. Nếu em trai bạn mất sau bố của bạn thì phần di sản của bố bạn sẽ chỉ cần chia đều cho bạn và mẹ bạn.

>> Xem thêm:  Người không biết chữ muốn để lại di chúc thì phải làm thế nào ? Di chúc có phải công chứng ?

3. Lập di chúc để lại di sản cho cháu chưa thành niên ?

Kính chào luật sư! Gia đình cháu có nguyện vọng làm di chúc, bà nội cháu có một căn nhà 60m2, nay bà nội cháu muốn làm di chúc truyền lại căn nhà này cho cháu nội của bà là cháu. Năm nay cháu mới 17 tuổi, xin hỏi luật sư là việc làm di chúc như trên có khả thi không và nếu có thì sẽ phải làm những gì và chịu phí thuế như thế nào ạ?

-

Trả lời:

Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 quy định như sau: Người không được quyền hưởng di sản

1. Những người sau đây không được quyền hưởng di sản:

a) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;

b) Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;

c) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;

d) Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản.

2. Những người quy định tại khoản 1 Điều này vẫn được hưởng di sản, nếu người để lại di sản đã biết hành vi của những người đó, nhưng vẫn cho họ hưởng di sản theo di chúc.

Như vậy, chỉ những đối tượng kể trên mới không có quyền hưởng di sản nên việc bạn mới 17 tuổi không kề ảnh hưởng đến hiệu lực của di chúc. Sau khi lập di chúc, bà của bạn cần đến văn phòng công chứng hoặc ủy ban để thực hiện việc công chứng hoặc chứng thực. Lệ phí công chứng di chúc là 50.000 đồng.

>> Xem thêm:  Thủ tục nhận thừa kế quyền sử dụng đất như thế nào ? Thời hiệu khởi kiện thừa kế là bao lâu ?

4. Vướng mắc trong quá trình viết di chúc?

Thưa luật sư! Em có một vấn đề thắc mắc về việc viết di chúc mong anh (chị) luật sư vui lòng giải đáp giúp em. Ông bà nội em có một phần đất, do ông nội em đứng tên. Hiện tại ông nội em đã qua đời. Bà nội em muốn viết di chúc để lại cho cha em, nhưng khi vào ủy ban hỏi thì người ta nói muốn như vậy thì phải có chữ kí đồng ý của tất cả anh, chị, em của cha em,thì người ta mới kí, nếu không thì không được. Nhưng do anh, chị, em của cha em có ý muốn giành giật nên nội em mới muốn làm di chúc để lại cho cha em. Bây giờ lại bắt phải có chữ kí của những anh, chị, em khác thì thử hỏi người đã có ý muốn giành thì ai lại đi kí đồng ý. Vả lại đó là tài sản của ông bà nội em thì để lại cho ai đó là quyền của ông bà nội em tại sao phải cần có sự đồng ý của người khác. Điều này vô lí quá! Có cách gì khác để nội em có thể viết tờ di chúc này không? Mong anh (chị) luật sư chỉ dẫn giúp em ạ ?

Em thành thật cảm ơn!

-Phương Lâm Nguyên

Trả lời:

Theo như thông tin bạn cung cấp thì mảnh đất trên là tài sản chung của ông bà nội bạn nên theo quy định của pháp luật ông và bà nội mỗi người được hưởng một nửa giá trị của mảnh đất, do đó khi ông nội bạn mất đi mà không để lại di chúc thì theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 thì phần di sản của ông nội được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

Trong trường hợp này, những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: bà nội bạn, bố của bạn và các anh chị em của bố bạn.

Như vậy, theo quy định của pháp luật về thừa kế thì bà nội bạn chỉ có thể viết di chúc để lại cho bố của bạn phần đất thuộc quyền sử dụng của bà. Phần đất còn lại thuộc sở hữu chung, được chia thành các phần có giá trị bằng nhau như đã nêu trê. Vì vậy bà nội bạn không có quyền viết di chúc để lại toàn bộ phần đất cho bố của bạn mà còn cần phải có sự đồng ý của các anh chị em của bố bạn nữa.

>> Xem thêm:  Quyền thừa kế quyền sử dụng đất là gì ? Bản họp gia đình phân chia tài sản thừa kế có ý nghĩa gì ?

5. Tư vấn về luật di chúc ?

Kính chào luật sư! thưa luật sư! Bố tôi năm nay 79 tuổi nhưng rất minh mẩn, sáng suốt, vẩn còn tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt và các hoạt động của Đảng bộ nơi cư trú. Mẹ tôi 78 tuổi ốm đau nhiều năm nên không được bình thường. Nay bố tôi muốn lập di chúc để cho vợ chồng em trai kế út được thừa kế mọi tài sản và đất đai của bố mẹ tôi vì em ấy đã nhận trách nhiệm ở và chăm sóc bố mẹ cho đến khi bố mẹ qua đời. Trước đó, anh chị em chúng tôi đã họp bàn gia đình và thống nhất với ý nguyện của bố tôi, duy nhất chỉ có vợ chồng một em trai không đồng ý mặc dù đã có nhà đất ở riêng (gia đình tôi có 10 anh chị em ruột 8 trai và 2 gái) Tôi muốn hỏi luật sư là: bản di chúc của bố tôi viết cần phải có điều kiện gì để được pháp luật công nhận? có cần chữ ký của mẹ tôi không? (mẹ đã già yếu lú lẩn không ký được)

Rất kính mong luật sư giúp đở để tránh sau này khi bố mẹ qua đời anh chị em chúng tôi khỏi pahir tranh cãi. tôi xin chân thành cảm ơn luật sư, mong sớm nhận được câu trả lời của luật sư

-Nghia Nguyen

Trả lời:

Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

Điều 22. Mất năng lực hành vi dân sự

1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.

Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

2. Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.

Điều 23 Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

1. Người thành niên do tình trạng thể chất hoặc tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của người này, người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ.

2. Khi không còn căn cứ tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Như vậy, trong trường hợp này, bạn hoặc bố của bạn có thể làm đơn gửi lên Tòa án yêu cầu Tòa án tuyên bố mẹ của bạn là người mất năng lực hành vi dân sự hay có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi. Khi đó bố của bạn sẽ là người giám hộ cho mẹ bạn, có thể thay mặt mẹ của bạn thực hiện các giao dịch dân sự. Sau khi hoàn tất các thủ tục, bố của bạn có thể tiến hành lập di chúc để lại di sản thừa kế thuộc sở hữu của bố mẹ cho vợ chồng con trai như ý muốn.

Để bản di chúc có hiệu lực thì di chúc cần phải đảm bảo nội dung và hình thức đúng với quy định của pháp luật như sau:

1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.

3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.

4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.

5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Mọi vướng mắc pháp lý về phân chia tài sản thừa kế, di chúc vui lòng gọi:1900.6162để được luật sư, luật gia, chuyên gia tư vấn pháp luật của Công ty luật Minh Khuê tư vấn và giải đáp trực tuyến.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật thừa kế - Công ty luật Minh KHuê

>> Xem thêm:  Người thừa kế thế vị là gì ? Quy định về người thừa kế thế vị ? Cách chia tài sản theo di chúc ?

>> Xem thêm:  Hướng dẫn thủ tục lập di chúc phân chia tài sản cho con cháu ? Di chúc viết tay có hợp pháp không ?