1. Giới thiệu tác giả

Sách "Tìm hiểu các tội phạm về tham nhũng và các tội phạm khác về chức vụ trong Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 với các văn bản mới nhất hướng dẫn thi hành Bộ luật hình sự" do LS. Nguyễn Thị Chi biên soạn.

2. Giới thiệu hình ảnh sách

Sách Tìm hiểu các tội phạm về tham nhũng và các tội phạm khác về chức vụ trong Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 với các văn bản mới nhất hướng dẫn thi hành Bộ luật hình sự

Tìm hiểu các tội phạm về tham nhũng và các tội phạm khác về chức vụ trong Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 với các văn bản mới nhất hướng dẫn thi hành Bộ luật hình sự

Tác giả: LS. Nguyễn Thị Chi

Nhà xuất bản Lao Động

3. Tổng quan nội dung sách

 

Tội phạm về tham nhũng và các tội phạm khác Tham nhũng là một hiện tượng của xã hội - một loại tệ nạn gây ra những hệ quả xấu cho xã hội cả về chính trị, kinh tế và xã hội. Nhận định về tham nhũng, tại Nghị quyết Trung ương 4/NQ-TW ngày 21/8/2006 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã chỉ rõ “ Tội Phạm Tham nhũng, lãng phí vẫn diễn ra nghiêm trọng ở nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều lĩnh vực với phạm vi rộng, tính chất phức tạp, gây hậu quả xấu về nhiều mặt, làm giảm sút lòng tin của nhân dân, là một trong những nguy cơ lớn đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ ta”. Với nhận thức về nguy cơ của tệ nạn tham nhũng như vậy, trong những năm qua Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách và pháp luật về phòng, chống tham nhũng. Về pháp lý, Nhà nước đã thể chế hóa các nghị quyết của Đảng thành pháp luật, trong đó đáng chú ý là đã ban hành Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2005, gần đây nhất là Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018. Đồng thời cũng ban hành về các tội phạm tham nhũng nhằm tăng cường khả năng đấu tranh và phòng ngừa các loại tội phạm về tham nhũng.

Ngày 27-11-2015 tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIII đã thông qua Bộ luật Hình sự mới thay thế cho Bộ luật Hình sự 1999, được sửa đổi bổ sung năm 2009. Gần đây nhất tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XIV đã thông qua Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sau đây viết là Bộ luật Hình sự mới). - Bộ luật Hình sự năm 1999 sau hơn 17 năm thi hành đã có những tác động tích cực đối với công tác phòng, chống tội phạm, bảo vệ và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, bảo vệ tốt hơn quyền con người, quyền công dân.

Đáng chú ý, một bổ sung quan trọng của Bộ luật Hình sự mới là quy định về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại. Việc bổ sung này là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm trong tình hình mới. Đồng thời còn tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý các hành vi phạm tội của pháp nhân thương mại. 

Tuy nhiên, quá trình thi hành Bộ luật Hình sự năm 1999, tình hình tội phạm nhìn chung vẫn diễn biến phức tạp với những phương thức, thủ đoạn tinh vi. Số lượng tội phạm có xu hướng gia tăng nhất là trong các lĩnh vực hoạt động kinh tế, bảo vệ môi trường... điều này đã làm cho Bộ luật Hình sự năm 1999 trở nên bất cập, không đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn. - Bộ luật Hình sự mới đã bổ sung nhiều quy định mới nhằm thể chế hóa các quan điểm lớn của Đảng, quy định của Hiến pháp 2013 về phòng chống tội phạm, về đổi mới và hoàn thiện chính sách hình sự, đáp ứng kịp thời và có hiệu quả của cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm trong tình hình mới.

 

Nhằm giúp bạn đọc nói chung, những người làm công tác pháp luật nói riêng tìm hiểu và nắm vững quy định của Bộ luật Hình sự về các tội phạm chức vụ (bao gồm cả các tội phạm về tham nhũng). Nhà xuất bản Lao Động cho xuất bản cuốn sách "Tìm hiểu các tội phạm về tham nhũng và các tội phạm khác về chức vụ trong Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 với các văn bản mới nhất hướng dẫn thi hành Bộ luật Hành sự” do Luật sư Nguyễn Thị Chi biên soạn dựa theo các văn bản mới nhất và Thủ tục truy cứu trách nhiệm hình sự .

Nội dung sách được biện soạn với cấu trúc chương mục như sau:

Phần I. Tìm hiểu các tội phạm về chức vụ (gồm các tội phạm về tham  nhũng và các tội phạm khác về chức vụ)

I. Khái niệm các tội phạm về chức vụ (Điều 352 BLHS 2015)

II. Khái niệm tham nhũng và các tội phạm về tham nhũng 

Mục 1. Các tội phạm tham nhũng

1. Tội tham ô tài sản (Điều 352 BLHS 2015)

2. Tội nhận hối lộ (Điều 354 BLHS 2015)

3. Tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản (Điều 355 BLHS 2015)

4. Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ (Điều 356 BLHS 2015)

5. Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ (Điều 357 BLHS 2015)

6. Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi (Điều 358 BLHS 2015)

7. Tội giả mạo trong công tác (Điều 359 BLHS 2015)

Mục II. Các tội phạm khác về chức vụ

8. Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng

9. Tội cố ý làm lộ bí mật công tác, tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác 

10. Tội vô ý làm lộ bí mật công  tác, tội làm mất tài liệu bí mật công tác

11. Tội đào nhiệm

12. Tội đưa hối lộ

13. Tội làm môi giới hối lộ

14. Tội lợi dung ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi

Phần II. So sánh các tội phạm về chức vụ và các tội phạm về tham nhũng trong Bộ luật hình sự năm 1999 và Bộ luật hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017

Chương XXIII. Các tội phạm về chức vụ

Điều 352. Khái niệm tội phạm về chức vụ

Mục 1. Các tội phạm tham nhũng

Điều 353. Tội tham ô tài sản

Điều 354. Tội nhận hối lộ

Điều 355. Tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản

Điều 356. Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ

Điều 357. Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ

Điều 358. Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi

Điều 359. Tội giả mạo trong công tác

Mục 2. Các tội phạm khác về chức vụ

Điều 360. Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng

Điều 361. Tội cố ý làm lộ bí mật công tác, tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác 

Điều 362. Tội vô ý làm lộ bí mật công  tác, tội làm mất tài liệu bí mật công tác

Điều 363. Tội đào nhiệm

Điều 364. Tội đưa hối lộ

Điều 365.  Tội làm môi giới hối lộ

Điều 366. Tội lợi dung ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi

Phần III. Các văn bản hướng dẫn thi hành Bộ luật hình sự

Mục I. Nghị quyết của Quốc hội hướng dẫn thi hành Bộ luật hình sự năm 2015 và Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật hình sự năm 2017

Mục II. Các văn bản hướng dẫn thi hành Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017

Trích dẫn quy định tại Điều 3 Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP về áp dụng quy định của Bộ luật Hình sự trong xét xử tội phạm tham nhũng và tội phạm khác về chức vụ để bạn đọc tham khảo:

Điều 3. Về một số tình tiết là dấu hiệu định tội

1. “Đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm” quy định tại điểm a khoản 1 các điều 353, 354, 355 và 358 của Bộ luật Hình sự là trường hợp trước đó người phạm tội đã bị xử lý kỷ luật về hành vi tương ứng nhưng chưa hết thời hạn được coi là chưa bị xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật.

Ví dụ: Nguyễn Văn A đã kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo về hành vi tham ô số tiền 500.000 đồng nhưng 06 tháng sau, A lại thực hiện hành vi tham ô số tiền 1.500.000 đồng.

Trường hợp người có hành vi vi phạm đã bị cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xử lý kỷ luật, sau đó lại bị cơ quan tiến hành tố tụng truy cứu trách nhiệm hình sự về chính hành vi này thì việc bị xử lý kỷ luật trước đó không bị coi là “đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm”.

Ví dụ: Nguyễn Văn A đã bị cơ quan có thẩm quyền xử lý kỷ luật về hành vi tham ô tài sản, sau đó A lại bị xem xét khởi tố về chính hành vi tham ô này thì không được áp dụng tình tiết “đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm” đối với A.

2. “Đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Mục 1 Chương này chưa được xóa án tích mà còn vi phạm” quy định tại khoản 1 các điều 353, 354 và 355 của Bộ luật Hình sự là trước đó người phạm tội đã bị kết án trong 01 lần về một hoặc nhiều tội quy định tại Mục 1 Chương XXIII của Bộ luật Hình sự, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện một trong những hành vi được liệt kê tại khoản 1 của một trong các điều 353, 354 và 355 của Bộ luật Hình sự.

Trường hợp ngoài tiền án nêu trên, người phạm tội còn có tiền án khác thì tiền án này được sử dụng để xác định tái phạm, tái phạm nguy hiểm, trừ trường hợp các tiền án đều đã được sử dụng để xác định dấu hiệu định tội trong các lần kết án trước đó.

Ví dụ: Trước khi thực hiện hành vi phạm tội nhận hối lộ số tiền là 1.500.000 đồng, A đã có 02 tiền án, trong đó tiền án thứ nhất, A bị kết án về tội tham ô tài sản với số tiền chiếm đoạt là 5.000.000 đồng; tiền án thứ hai, A bị kết án về tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản với số tiền chiếm đoạt là 1.000.000 đồng. Trường hợp này, tiền án thứ hai được sử dụng để xác định dấu hiệu định tội đối với tội tham ô tài sản. Đối với tiền án thứ nhất, do trước đó đã được sử dụng để xác định dấu hiệu định tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản (với số tiền chiếm đoạt là 1.000.000 đồng) nên không được tiếp tục sử dụng để xác định tái phạm.

3. “Lợi ích vật chất khác” quy định tại các điều 354, 358, 364 và 366 của Bộ luật Hình sự là lợi ích vật chất không phải là tài sản quy định tại Điều 105 của Bộ luật Dân sự.

Ví dụ: Hối lộ bằng cách tài trợ kinh phí đi du học, đi du lịch, ...

4. “Lợi ích phi vật chất” quy định tại điểm b khoản 1 các điều 354, 358, 364, 365 và 366 của Bộ luật Hình sự là những lợi ích không phải lợi ích vật chất.

Ví dụ: Hối lộ bằng cách tặng thưởng, đề xuất tặng thưởng các danh hiệu, giải thưởng; bầu, cử, bổ nhiệm chức vụ; nâng điểm thi; hứa hẹn cho tốt nghiệp, cho đi học, đi thi đấu, đi biểu diễn ở nước ngoài; hối lộ tình dục,...

5. “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn” quy định tại khoản 1 Điều 355 của Bộ luật Hình sự là sử dụng vượt quá quyền hạn, chức trách, nhiệm vụ được giao hoặc tuy không được giao, không được phân công nhiệm vụ, quyền hạn trong lĩnh vực đó nhưng vẫn thực hiện.

Ví dụ: Nguyễn Văn A là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh. A chỉ được phân công phụ trách lĩnh vực văn hóa - xã hội, không được phân công phụ trách lĩnh vực quản lý đất đai nhưng A vần ra quyết định thu hồi đất của Công ty X để giao cho Công ty Y (là Công ty của gia đình A). Trường hợp này hành vi của A đã vượt quá chức trách, nhiệm vụ được giao.

6. “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn” quy định tại khoản 1 Điều 356 của Bộ luật Hình sự là dựa vào chức vụ, quyền hạn được giao để làm trái, không làm hoặc làm không đúng quy định của pháp luật.

Ví dụ: Nguyễn Văn A là Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện B đã thực hiện hành vi trái công vụ, trình lãnh đạo Ủy ban nhân dân huyện B ký quyết định cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đối với thửa đất không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai.

7. “Vụ lợi” quy định tại khoản 1 các điều 356, 357 và 359 của Bộ luật Hình sự là trường hợp người phạm tội đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lạm quyền nhằm đạt được lợi ích vật chất hoặc lợi ích phi vật chất không chính đáng cho mình hoặc cho cơ quan, tổ chức, cá nhân khác.

8. “Động cơ cá nhân khác” quy định tại khoản 1 các điều 356, 357 và 359 của Bộ luật Hình sự là trường hợp người phạm tội đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lạm quyền nhằm khẳng định, củng cố, nâng cao địa vị, uy tín, quyền lực của mình một cách không chính đáng.

9. Thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra quy định tại các điều 353, 354, 355 và 358 của Bộ luật Hình sự là thiệt hại thực tế xảy ra và có mối quan hệ nhân quả với hành vi phạm tội, không bao gồm tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác mà người phạm tội đã hoặc sẽ chiếm đoạt.

Ví dụ: Nguyễn Văn A là Thủ kho của Công ty B có hành vi tham ô số tiền thuốc phòng dịch trị giá 200.000.000 đồng. Do không có thuốc phòng dịch nên dẫn đến hậu quả là toàn bộ số gia cầm trị giá 10.000.000.000 đồng của Công ty B bị chết. Trong trường hợp này, phải xác định số tiền A chiếm đoạt là 200.000.000 đồng và thiệt hại thực tế do hành vi phạm tội của A là 10.000. 000.000 đồng.

10. “Bí mật công tác” quy định tại Điều 361 và Điều 362 của Bộ luật Hình sự là thông tin công tác được thể hiện dưới bất kỳ hình thức nào (ví dụ: văn bản, dự thảo văn bản, bài phát biểu, hình ảnh...) mà cơ quan, tổ chức quy định không được để lộ cho người khác biết và các thông tin này không thuộc danh mục bí mật nhà nước.

4. Đánh giá bạn đọc 

Với phương pháp viết súc tích, ngắn gọn, có sử dụng, dẫn chiếu nhiều thuật ngữ mới nhất trong lĩnh vực hình sự và các lĩnh vực liên quan, cuốn sách không chỉ cung cấp cho bạn đọc những thông tin thiết thực mà còn có giá trị ứng dụng để phục vụ công tác, nghiên cứu, học tập và áp dụng trong thực tiễn. Ngoài ra cuốn sách còn in các văn bản hướng dẫn thi hành Bộ luật Hình sự mới nhất để bạn đọc thuận tiện tra cứu khi cần thiết.

5. Kết luận

Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé!

Nếu bạn có khó khăn trong việc tra cứu hiệu lực văn bản hay quy định pháp luật trong lĩnh vực nào đó, hãy liên hệ tổng đài 1900.6162 của Luật Minh Khuê, chúng tôi sẽ hỗ trợ giải đáp chính xác và nhanh chóng nhất giúp bạn!