1. Tranh chấp thừa kế là gì?

Tranh chấp thừa kế là tình huống khi có sự không đồng ý tranh cãi hoặc xung đột giữa các bên liên quan đến việc chia tài sản của người đã qua đời . Tranh chấp thừa kế có thể xảy ra khi người thừa kế không đồng ý với di chúc, không đồng ý với quy định phân chia tài sản theo di chúc hoặc khi không có di chúc.

Trong trường hợp tranh chấp thừa kế các bên có thể thực hiện thủ tục kiện để giải quyết tranh chấp tòa án sẽ xem xét và ra phán quyết để giải quyết tranh chấp và quyết định về việc chia tài sản thừa kế . Tranh chấp thừa kế là một vấn đề pháp lý phức tạp và trong nhiều trường hợp các bên tranh chấp có thể được khuyến khích thương lượng, đàm phán hoặc sử dụng các phương pháp giải quyết tranh chấp hòa bình khác như trọng tài trung gian hoặc giải quyết tại tòa. Tuy nhiên nếu không thể đạt được thỏa thuận việc đưa đơn kiện tới cơ quan tư pháp là cách để giải quyết tranh chấp thực tế mà các bên thường lựa chọn.

 

2. Các đặc điểm của tranh chấp thừa kế

Các đặc điểm của tranh chấp thừa kế bao gồm: 

- Liên quan đến tài sản thừa kế: tranh chấp thừa kế liên quan đến việc chia tài sản của người đã qua đời. Tài sản này có thể bao gồm bất động sản, tiền mặt, tài sản vật chất và tài sản vô hình

- Xảy ra sau khi có người qua đời: tranh chấp thừa kế thì xảy ra sau khi người để lại di sản qua đời và tiến hành quy trình chia tài sản của họ. Điều này có thể xảy ra khi không có di chúc hoặc khi có di chúc không được thể hiện hoặc không được chấp nhận bởi các bên liên quan.

- Tham gia của các bên liên quan: tranh chấp thừa kế thường có sự tham gia của các bên liên quan. Bao gồm những người thừa kế,những người có quyền lợi và tài sản Liên quan

- Tranh chấp pháp lý: tranh chấp thừa kế là một tranh chấp pháp lý và có thể được giải quyết thông qua hệ thống pháp luật, các bên liên quan có thể đưa đơn kiện tới cơ quan tư pháp để giải quyết tranh chấp và đưa ra phán quyết cuối cùng . Tranh chấp thừa kế thường phức tạp và kéo dài thời gian ,quy trình giải quyết tranh chấp có thể yêu cầu thu thập chứng cứ lắng nghe, lập luận từ các bên liên quan và tiến hành phiên xét xử. Thời gian giải quyết tranh chấp có thể kéo dài từ vài tháng đến nhiều năm

- Khả năng giải quyết của tòa: mặc dù việc đưa đơn kiện tới cơ quan tư pháp là phương pháp chính thức để giải quyết tranh chấp thừa kế nhưng các bên cũng có thể thương lượng đàm phán hoặc sử dụng các phương pháp giải quyết tranh chấp hòa bình khác như trọng tài trung gian.

 

3. Tòa án nào có quyền hạn giải quyết tranh chấp về thừa kế mà tranh chấp là bất động sản?

Căn cứ khoản 5 Điều 26 bộ Luật tố tụng dân sự 2015 quy định tranh chấp thừa kế là một trong những tranh chấp dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án. Cụ thể tại điểm a khoản 1 Điều 39 bộ Luật tố tụng dân sự 2015 quy định toà án nơi bị đơn cư trú, làm việc nếu bị đơn là cá nhân hoặc bị đơn có trụ sở nếu bị đơn là cơ quan tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động.

Tại điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết. Việc quy định tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án nơi có bất động sản dựa trên những lý do:

- Nguyên tắc quốc gia đó là đất đai và pháp luật liên quan đến bất động sản thường được quy định tại cấp quốc gia. Vì vậy để đảm bảo tính nhất quán và đồng nhất trong việc áp dụng luật đất đai, tranh chấp đất đai thường được giải quyết tại tòa nơi có bất động sản để tuân thủ nguyên tắc quốc gia và áp dụng đúng luật đất đai quy định

- Liên quan trực tiếp đến tài sản tranh chấp: đất đai thường liên quan đến quyền sở hữu quyền sử dụng và quyền quản lý bất động sản. Do đó để giải quyết tranh chấp này một cách công bằng và hiệu quả, tòa án nơi có bất động sản được coi là có thẩm quyền để đánh giá và xử lý vấn đề liên quan đến quyền sở hữu và sử dụng tài sản.

- Kiến thức về địa phương: Tòa Án nơi có bất động sản thường có kiến thức và hiểu biết sâu về địa phương. Bao gồm quy định địa phương và đất đai. Điều này giúp toà án có khả năng rõ hơn về bất động sản cụ thể và áp dụng pháp luật một cách chính xác trong quyết định tranh chấp

- Sự thuận tiện và hiệu quả: giải quyết tranh chấp đất đai tại tòa án nơi có bất động sản giúp đảm bảo sự thuận tiện và hiệu quả. Các bên tranh chấp và những người liên quan thường gần khu vực tranh chấp và dễ dàng tiếp cận tòa án tại địa phương để tham gia vào quá trình giải quyết tranh chấp. Điều này cũng giúp thực hiện thời gian và chi phí cho các bên liên quan.

 Tuy nhiên trong vụ án dân sự tranh chấp về thừa kế có tranh chấp về bất động sản với tính chất đặc thù khác với tranh chấp bất động sản thông thường khác. Bởi vì trong vụ án tranh chấp thừa kế có thể tranh chấp nhiều nội dung như tranh chấp di sản thừa kế. Trong đó tranh chấp về bất động sản chỉ là một trong những nội dung cần phải giải quyết trong vụ án tranh chấp về thừa kế. Để giải quyết vụ án dân sự tranh chấp về thừa kế bên cạnh việc chứng minh của đương sự thì tòa án phải tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ để xác định tính chính xác hàng thừa kế, di sản thừa kế để chia theo quy định của pháp luật hoặc theo di chúc. Với những yêu cầu trong giải quyết vụ án tranh chấp thừa kế thì tòa án nơi bị đơn cư trú làm việc sẽ là nơi có điều kiện tốt nhất để giải quyết tranh chấp.

Đồng thời trên thực tế tài khoản 4 Điều 8 Nghị quyết số 03/2012/NQ-HĐTP đã hướng dẫn: đối với vụ án tranh chấp về thừa kế nếu có tranh chấp về bất động sản thì thẩm quyền giải quyết của tòa án nơi cư trú làm việc của bị đơn sẽ có thẩm quyền giải quyết. Vì vậy trong vụ án tranh cấp về thừa kế mà có tranh chấp về bất động sản thì tòa án có thẩm quyền giải quyết là tòa án đưa bị đơn cư trú, làm việc theo quy định của pháp luật.

Việc quy định trên có một số lý do sau:

- Liên quan trực tiếp đến nguyên nhân tranh chấp: trong một số trường hợp tranh chấp về thừa kế có thể xuất phát từ việc tranh chấp về quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng bất động sản. Khi đó tòa án nơi bị đơn nơi bất động sản nằm tại đó có thể có thẩm quyền giải quyết cả hai tranh chấp liên quan đến Thừa kế và bất động sản.

- Thuận tiện và hiệu quả trong việc giải quyết: khi tranh chấp về thừa kế có liên quan đến bất động sản và Tòa án nơi  bị đơn có thẩm quyền giải quyết cả hai tranh chấp. Việc tập trung giải quyết tại một tòa án duy nhất có thể đem lại sự thuận tiện và hiệu quả cho các bên liên quan. Điều này giúp giảm thiểu thời gian công sức và chi phí phát sinh trong việc xử lý tranh chấp

 Để tìm hiểu thêm về vấn đề trên bạn đọc có thể tham khảo bài viết Động sản là gì? Bất động sản là gì? bao gồm những gì của luật Minh Khuê

 Trên đây là bài viết thẩm quyền xét xử của tòa án trong vụ án tranh chấp thừa kế có liên quan đến tranh chấp đất đai luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc nào xin vui lòng liên hệ tổng đài 19006162 để được tư vấn và giải đáp trực tiếp hoặc gửi yêu cầu về địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.