Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn Luật hình sự của công ty Luật Minh Khuê.

>> Luật sư tư vấn Luật hình sự gọi: 1900.6162

Trả lời:

1. Cơ sở pháp lý:

2. Trả lời câu hỏi

2.1 Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi được cấu thành như thế nào?

Tội này được quy định tại Điều 145 Bộ Luật hình sự 2015 sửa đổi 2017
Khái niệm: Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà giáo cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 144 của Bộ luật này (Bộ luật đã dự liệu thêm những trường hợp giao cấu quan hệ khác với trẻ em đó là những hành vi không khép được vào tội hiếp dâm hay cưỡng dâm trẻ em). Lưu ý nếu giao cấu thuận tình với người chưa đủ 13 tuổi thì sẽ phạm tội Hiếp dâm trẻ em theo Điều 142 Bộ luật hình sự. Nếu giao cấu hoặc quan hệ tình dục khác với người đủ 13 tuổi đến chưa đủ 16 tuổi mà dùng vũ lực thủ đọan khác thì cấu thành tội Hiếp dâm trẻ em.
Mặt khách quan: Mặt khách quan của tội này thể hiện qua dấu hiệu sau đây
Có hành vi giao cấu theo sự thỏa thuận đồng ý giữa người đã thành niên (từ đủ mười tám tuổi trở lên) với trẻ em từ đủ mười ba tuổi đến dưới 16 tuổi. Sự thỏa thuận đó được hiểu là cả hai bên đều có mong muốn được giao cấu với nhau nhưng không vì bất kì mục đích có tính chất nào khác (tức là cho giao cấu nhưng không có sự thỏa thuận điều kiện như cho giao cấu rồi nhận tiền bạc…). Nếu là sự thỏa thuận có kèm theo điều kiện trao đổi tiền bạc, vật chất thì sẽ cấu thành tội mua dâm người chưa thành niên.
Mặt khách thể: Hành vi phạm tội đã xâm phạm đến quyền được bảo vệ về nhân phẩm, danh dự của trẻ em, xâm phạm đến sức khỏe và sự phát triển bình thường của trẻ em.
Mặt chủ quan: Người phạm tội thực hiện tội phạm nãy với lỗi cố ý.
Mặt chủ thể: Chủ thể của tội này có độ tuổi cao hơn so với nhiều tội khác, là người đã thành niên (từ đủ 18 tuổi trở lên) và có năng lực trách nhiệm hình sự.

2.2 Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi được cấu thành như thế nào?

Hiếp dâm người dưới 16 tuổi được hiểu là hành vi dùng vũ lực đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi trái ý muốn của nạn nhân hoặc sau cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi.
Mặt khách quan: Mặt khách quan của tội này có các dấu hiệu sau đây:
- Có hành vi dùng vũ lực được hiểu là dùng sức mạnh vật chất như chói, gây thương tích, vật ngã, xé quần áo, bóp cổ, khóa chân tay,… nhằm đè bẹp sự kháng cự của người dưới 16 tuổi người bị hại để giao cấu với nạn nhân đó.
- Có hành vi đe dọa dùng vũ lực như đe dọa gây thương tích, đe dọa giết người thân của nạn nhân, đe dọa trả thù, đốt nhà hoặc sẽ giết nạn nhân… nhằm uy hiếp tinh thần làm cho nạn nhân khiếp sợ bị tê liệt ý chí phản kháng. Cũng có thể người phạm tội lợi dụng vào tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân để hiếp dâm (như người bị hại đang bị mê man, bất tỉnh, bị ngất xỉu vì bệnh lý bị, tật động kinh…
- Có hành vi dùng thủ đoạn khác để giao cấu với người dưới 16 tuổi (xem giải thích ở tội hiếp dâm).
- Có hành vi quan hệ tình dục khác (xem giải thích ở tội hiếp dâm)
Cần lưu ý: Giao cấu trái ý muốn của người bị hại dưới 16 tuổi được hiểu là không có sự đồng ý giao cấu của người dưới 16 tuổi. Để xác định việc có hay không có sự đồng ý cho giao cấu của trẻ em cần phải xem xét các yếu tố sau:
Thái độ phản kháng trước, trong và sau khi bị hiếp dâm như có biểu hiện chửi mắng, kêu khóc, gào thét vật lộ, cấu xé, đánh lại… được biểu hiện như thế nào?
Mọi trường hợp giao cấu với người dưới 13 tuổi (có dùng vũ lực, thủ đoạn khác hay không, trái ý muốn hay được sự đồng ý của nạn nhân) đều là phạm tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
Trong trường hợp người phạm tội do không thể tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội mà phải từ bỏ việc phạm tội như bị chống trả quyết liệt, có nguy cơ bị phát hiện,… thì vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (thuộc trường hợp phạm tội chưa đạt).
Trong trường hợp người phạm tội tự ý nửa chừng chấm dứt hành vi phạm tội hiếp dâm thì người phạm tội chỉ phải chịu trách nhiệm về những hành vi thực tế đã gây ra (như làm nhục người khác, cố ý gây thương tích…).
Đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi nếu việc giao cấu mà có sự thỏa thuận của người đó thì phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giao cấu với người dưới 16 tuổi.
Khách thể: Hành vi phạm tội đã xâm phạm đến quyền được bảo vệ thân thể, nhân phẩm, danh dự của người dưới 16 tuổi. Hành vi hiếp dâm lưu trên xâm phạm đến sức khỏe, tính mạng của nạn nhân là người dưới 16 tuổi, làm ảnh hưởng xấu đến trật tự an toàn xã hội, ảnh hưởng tiêu cực đến thuần phong mỹ tục, đồng thời gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển bình thường về tâm, sinh lý của người dưới 16 tuổi.
Mặt chủ quan: Người phạm tội thực hiện tội phạm này với lỗi cố ý.
Chủ thể: Chủ thể của tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự có thể là Nam nhưng cũng có thể là nữ. Thông thường người phạm tội là nam, tuy nhiên phụ nữ cũng có thể đồng phạm hiếp dâm với vai trò tổ chức, giúp sức hoặc xúi giục.

2.3 Mức bồi thường thiệt hại cho bên bị hại là bao nhiêu?

Mức bồi thường theo bộ luật dân sự 2015 thì nó bao gồm bồi thường về vật chất và bồi thường về tinh thần:
Về bồi thường vật chất, thì thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm: Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại; Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại; Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;…
Về bồi thường về tinh thần thì phải bồi thường một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định. Mức lương cơ sở do Nhà Nước quy định hiện tại là 1.490.000 đồng.
Rất mong nhận được sự hợp tác!
Trân trọng./.
Bộ phận Luật sư Tư vấn Pháp luật hình sự.