Di chúc được soạn và lưu trên máy tính có hợp pháp không?

1. Có nên lập di chúc không?

Rất nhiều người nghĩ đơn giản rằng sau khi mất đi, theo quy định pháp luật thì tài sản của họ sẽ tự động được chuyển cho người thừa kế mà không cần di chúc. Nhưng trên thực tế, để những người thừa kế nhận được di sản là cả một quá trình phức tạp. Nếu người mất không để lại di chúc, các rắc rối khi phân chia di sản có thể xảy ra liên quan tới việc thống kê số lượng tài sản hoặc xác định những người được hưởng thừa kế theo pháp luật. Quá trình phân chia di sản có thể kéo dài hàng tháng thậm chí hàng năm và có khả năng xảy ra tranh chấp giữa những người thừa kế với nhau.

Việc lập di chúc ngay khi còn khỏe mạnh, minh mẫn ở các quốc gia khác là rất phổ biến. Tuy nhiên, ở Việt Nam việc lập di chúc chưa thực sự được chú trọng bởi lẽ người ta thường né tránh, kiêng kị nói đến cái chết, chỉ nghĩ đến việc lập di chúc khi đã lớn tuổi, khi bệnh nặng; có thói quen phân chia tài sản cho con cháu theo cách nói miệng; soạn thảo di chúc không đúng quy định của pháp luật… điều này dẫn đến các hậu quả pháp lý không mong muốn cho những người thừa kế và trái với ý chí của người đã mất.

Để lý giải tại sao bạn nên lập di chúc thì có rất nhiều lý do mà chủ tài sản phải cân nhắc và lưu ý, cụ thể:

- Một bản di chúc giúp hạn chế tranh cãi trong gia đình:

Khi tài sản để lại không được thể hiện bằng một bản di chúc có giá trị pháp lý thì khả năng xảy ra tranh chấp giữa những người hưởng thừa kế rất lớn, đó có thể là tranh chấp quyền hưởng thừa kế của cùng hàng thừa kế hoặc các hàng thừa kế theo pháp luật với nhau, hoặc tranh chấp trong việc phân chia di sản thừa kế không thống nhất được cách thức phân chia.

Khi đó một hoặc những người thừa kế sẽ phải nhờ đến cơ quan Tòa án tiến hành phân chia thừa kế, dẫn tới sự tốn kém chi phí, thời gian, công sức và sứt mẻ tình cảm gia đình, ruột thịt. Đây là điều mà những người để lại tài sản không hề mong muốn và hoàn toàn có thể hạn chế việc tranh cãi này bằng việc lập di chức định đoạt tài sản của mình trước khi qua đời.

- Một bản di chúc có thể thể hiện chính xác nhất mong muốn của cá nhân:

Nội dung bản di chúc, người để lại di chúc có quyền tự do phân chia tài sản này thuộc về người nào, thậm chí bản di chúc còn cho biết bạn muốn của cải của mình được sử dụng như thế nào trong tương lai. 

- Di chúc giúp xác định và phân chia tài sản dễ dàng hơn:

Một bản di chúc được phân chia rõ ràng, cụ thể sẽ giúp cho việc phân chia di sản trở nên dễ dàng hơn. Pháp luật luôn tôn trọng quyền của chủ tài sản trong việc định đoạt tài sản của mình và tôn trọng ý chí, mong muốn của người để lại di sản được thể hiện trong di chúc. Do đó di chúc có hiệu lực pháp luật sẽ được phân chia và thực hiện theo đúng nội dung mà người có tài sản để phân chia thừa kế.

Lập di chúc là cách hiệu quả để hạn chế tranh chấp tài sản thừa kế. Pháp luật cho phép bất kì ai có tài sản hợp pháp đều có quyền lập di chúc để chỉ định người thừa kế, phân định di sản cho từng người thừa kế…. Kể cả những người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi cũng có thể lập di chúc nếu được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

2. Di chúc được soạn và lưu trên máy tính có hợp pháp không?

Căn cứ theo Điều 627 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về hình thức của di chúc như sau:

- Di chúc phải được lập thành văn bản; nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng

Như vậy thì di chúc chỉ có 2 hình thức là văn bản hoặc di chúc miệng.

Theo Điều 628 Bộ luật Dân sự 2015 di chúc bằng văn bản sẽ gồm:

- Di chúc bằng văn bản có người làm chứng.

- Di chúc bằng văn bản có công chứng.

- Di chúc bằng văn bản có chứng thực.

Và theo Điều 629 Bộ luật Dân sự 2015 thì di chúc miệng được lập trong trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản. Và sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.

Ngoài ra, di chúc hợp pháp có hiệu lực theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015: Cá nhân khi thực hiện quyền định đoạt tài sản của mình sau khi chết thì tại thời điểm lập di chúc tinh thần phải minh mẫn, sáng suốt; có thể độc lập đưa ra quyết định của mình mà không bị bất kỳ cá nhân nào can thiệp, hoặc đưa ra quyết định vì bị người khác lừa dối đe dọa, cưỡng ép. Trong trường hợp xuất hiện một trong các yếu tố liên quan đến chủ thể lập di chúc không đảm bảo theo đúng quy định nêu trên thì bản di chúc sẽ bị coi là bất hợp pháp;

Cá nhân là người thành niên hoặc người chưa thành niên vẫn có quyền được để lại di chúc. Đối với người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi khi lập di chúc phải được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc này;

Như vậy, di chúc được soạn và lưu trên máy tính không thuộc 2 hình thức di chúc đúng pháp luật trên do đó nó không có giá trị pháp lý.

3. Tại sao có di chúc rồi vẫn phải xác định hàng thừa kế?

Di chúc không hợp pháp:

- Di chúc không hợp pháp sẽ không có hiệu lực pháp luật. Khi di chúc không đáp ứng được đầy đủ các điều kiện theo quy định tại Điều 630 Bộ luật dân sự năm 2015 và những điều kiện chung của một giao dịch dân sự sẽ bị coi là di chúc không hợp pháp. Di chúc không hợp pháp sẽ không có hiệu lực pháp luật, do vậy sẽ không làm phát sinh quan hệ thừa kế theo di chúc. Tùy theo phạm vi vi phạm của di chúc để xác định di chúc đó vô hiệu một phần hay toàn bộ.

- Trong trường hợp di chúc bị vô hiệu thì di sản thừa kế sẽ được chia theo pháp luật.

Toàn bộ những người thừa kế đã chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc:

- Một người có thể vừa được hưởng di sản thừa kế theo pháp luật vừa được hưởng thừa kế theo di chúc nếu như người đó tồn tại vào thời điểm mở thừa kế thì toàn bộ di sản thừa kế của người lập di chúc được dịch chuyển cho những người thừa kế theo pháp luật của họ.

- Trong trường hợp chỉ có một hoặc một số người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc thì chỉ phần di sản liên quan đến họ mới được áp dụng thừa kế theo pháp luật để giải quyết.

Người thừa kế theo di chúc không có quyền hưởng di sản:

Những người đáng lẽ được hưởng di sản thừa kế theo di chúc nhưng lại thực hiện những hành vi đã quy định tại khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 sẽ không được hưởng di sản, trừ trường hợp người để lại di sản đã biết hành vi của những người đó nhưng vẫn cho họ hưởng di sản theo di chúc.

Trường hợp toàn bộ những người thừa kế theo di chúc đều không có quyền hưởng di sản thì áp dụng thừa kế theo pháp luật đối với toàn bộ di sản mà người lập di chúc để lại.

Người thừa kế theo di chúc từ chối hưởng di sản:

Người thừa kế có quyền nhận, có quyền từ chối hưởng di sản của người chết để lại. Phần di sản liên quan đến người đã từ chối sẽ được áp dụng chia theo pháp luật cho những người thừa kế khác. Vì thế, khi người này từ chối hưởng di sản theo di chúc họ vẫn có thể hưởng thừa kế theo pháp luật. Trong trường hợp họ đã từ chối toàn bộ quyền hưởng di sản cả phần theo di chúc và cả phần theo pháp luật thì toàn bộ phần di sản này sẽ chia theo pháp luật cho những người thừa kế khác.

Trong trường hợp chỉ có một hoặc một số người thừa kế theo di chúc từ chối quyền hưởng di sản thì chỉ phần di sản liên quan đến người này được áp dụng chia theo pháp luật cho những người thừa kế khác.

Phần di sản không được định đoạt trong di chúc:

Nếu người để lại di sản chỉ định đoạt một phần di sản thì phần còn lại sẽ được áp dụng chia cho những người nằm trong hàng thừa kế.

Những người được hưởng di sản thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc.

Con chưa thành niên, con đã thành niên không có khả năng lao động, cha, mẹ, vợ chồng vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó.

Xem thêm: Như thế nào là di chúc hợp pháp? Di chúc viết tay, đánh máy thì có giá trị pháp lý không?

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Di chúc được soạn và lưu trên máy tính có hợp pháp không? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc. 

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!