1. Đối tượng được mua lại công cụ nợ của Chính phủ theo phương thức đấu thầu

Theo quy định tại Điều 10 của Thông tư 110/2018/TT-BTC, đối tượng được tham gia đấu thầu mua lại công cụ nợ được xác định như sau:

- Đối tượng thứ nhất là nhà tạo lập thị trường công cụ nợ của Chính phủ, theo thông báo hàng năm của Bộ Tài chính. Điều này ám chỉ đến các tổ chức hoặc cá nhân có vai trò quan trọng trong việc tạo lập và duy trì hoạt động của thị trường công cụ nợ, nhằm đảm bảo tính thanh khoản và sự ổn định của thị trường.

- Đối tượng thứ hai là nhà tạo lập thị trường có quyền bán lại công cụ nợ thuộc sở hữu của mình hoặc bán lại công cụ nợ của khách hàng theo ủy quyền của chủ sở hữu công cụ nợ. Điều này cho phép nhà tạo lập thị trường tham gia vào quá trình mua lại công cụ nợ từ người sở hữu ban đầu hoặc từ khách hàng thông qua việc được ủy quyền.

Ngoài ra, theo khoản 1 của Điều 27 Nghị định 95/2018/NĐ-CP, nhà tạo lập thị trường còn được hưởng các quyền lợi sau:

- Là đối tượng duy nhất được tham gia vào các phiên phát hành, mua lại hoán đổi công cụ nợ của Chính phủ theo phương thức đấu thầu;

- Được ưu tiên lựa chọn làm tổ chức bảo lãnh chính đối với các đợt phát hành trái phiếu Chính phủ và công trái xây dựng Tổ quốc theo phương thức bảo lãnh;

- Được tham gia trao đổi định kỳ về công tác phát hành và định hướng chính sách phát triển thị trường trái phiếu trong từng thời kỳ với Bộ Tài chính;

- Được Kho bạc Nhà nước phát hành trái phiếu Chính phủ để đảm bảo thanh khoản theo quy định tại Điều 20 của Nghị định này;

- Được ưu tiên tham gia các phiên thỏa thuận mua lại hoặc thỏa thuận hoán đổi công cụ nợ của Chính phủ theo thông báo của Bộ Tài chính.

Theo quy định được nêu trong Thông tư 110/2018/TT-BTC, hiện tại chỉ có nhà tạo lập thị trường là đối tượng duy nhất được tham gia vào quá trình đấu thầu mua lại công cụ nợ của Chính phủ. Điều này ám chỉ đến các tổ chức hoặc cá nhân có vai trò quan trọng trong việc tạo lập và duy trì hoạt động của thị trường công cụ nợ, nhằm đảm bảo tính thanh khoản và sự ổn định của thị trường.

Như vậy, vai trò của nhà tạo lập thị trường là rất quan trọng trong việc mua lại công cụ nợ từ Chính phủ. Đây là một quyền độc quyền mà chỉ nhà tạo lập thị trường mới được hưởng. Nếu không có sự tham gia của nhà tạo lập thị trường, quá trình mua lại công cụ nợ sẽ không diễn ra một cách hiệu quả và có thể gây ra không ổn định trong thị trường.

Ngoài ra, nhà tạo lập thị trường còn có quyền bán lại công cụ nợ thuộc sở hữu của mình hoặc bán lại công cụ nợ của khách hàng theo ủy quyền từ chủ sở hữu công cụ nợ. Điều này cho phép nhà tạo lập thị trường tham gia vào quá trình mua lại công cụ nợ từ người sở hữu ban đầu hoặc từ khách hàng thông qua việc được ủy quyền. Điều này tạo ra một môi trường linh hoạt và đa dạng cho hoạt động mua lại công cụ nợ.

Công tác mua lại công cụ nợ của Chính phủ thông qua đấu thầu là một phương pháp quan trọng để quản lý và điều tiết thị trường công cụ nợ. Việc chỉ cho phép nhà tạo lập thị trường tham gia vào quá trình này giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình mua lại công cụ nợ. Ngoài ra, việc ưu tiên nhà tạo lập thị trường cũng giúp tăng cường sự chuyên nghiệp và trách nhiệm của các tổ chức hoặc cá nhân này đối với hoạt động mua lại công cụ nợ.

Qua đó, nhà tạo lập thị trường không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc mua lại công cụ nợ của Chính phủ mà còn góp phần thúc đẩy tính thanh khoản và sự phát triển của thị trường công cụ nợ. Chính vì vậy, vai trò của nhà tạo lập thị trường là không thể thiếu trong việc duy trì sự ổn định và phát triển bền vững của thị trường công cụ nợ tại Việt Nam.

 

2. Điều kiện để trở thành nhà tạo lập thị trường hiện nay

Theo quy định tại Điều 26 Nghị định 95/2018/NĐ-CP, để đăng ký làm nhà tạo lập thị trường, cần tuân thủ các điều kiện sau đây:

Điều kiện đăng ký nhà tạo lập thị trường:

- Là một ngân hàng thương mại hoặc công ty chứng khoán được thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam. Điều này đảm bảo rằng chỉ có các tổ chức có đủ năng lực và pháp lý mới được phép tham gia vào việc tạo lập và duy trì hoạt động của thị trường.

- Có vốn chủ sở hữu thực không thấp hơn mức vốn điều lệ tối thiểu được quy định trong báo cáo tài chính đã được kiểm toán của ba năm liên tiếp trước năm đăng ký. Điều này nhằm đảm bảo rằng nhà tạo lập thị trường có đủ tài chính để thực hiện các giao dịch và cam kết trên thị trường.

- Có thời gian hoạt động tối thiểu là 03 năm. Trong trường hợp tổ chức được thành lập thông qua sáp nhập hoặc hình thành sau khi chia, tách hoặc hợp nhất, thì thời gian hoạt động sẽ được tính từ trước khi có sự sáp nhập, chia tách hoặc hợp nhất. Điều này đảm bảo rằng chỉ những tổ chức có kinh nghiệm và ổn định mới được phép tham gia vào việc tạo lập thị trường.

- Tham gia mua lại công cụ nợ của Chính phủ trên thị trường sơ cấp và thực hiện giao dịch trên thị trường thứ cấp với khối lượng tối thiểu được quy định bởi Bộ Tài chính trong từng giai đoạn. Điều này đảm bảo rằng nhà tạo lập thị trường có khả năng và trách nhiệm tham gia vào việc mua lại công cụ nợ từ Chính phủ và đảm bảo tính thanh khoản và ổn định của thị trường công cụ nợ.

Tóm lại, để trở thành một nhà tạo lập thị trường trong giao dịch công cụ nợ của Chính phủ, các tổ chức cần tuân thủ các điều kiện về pháp lý, tài chính, kinh nghiệm và tham gia vào việc mua lại công cụ nợ. Điều này nhằm đảm bảo rằng những tổ chức tham gia vào việc tạo lập thị trường là đáng tin cậy, có đủ npháp lực và đáp ứng được yêu cầu của thị trường công cụ nợ tại Việt Nam. Việc đáp ứng các điều kiện này sẽ đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong hoạt động tạo lập thị trường công cụ nợ của Chính phủ.

Quy trình đăng ký làm nhà tạo lập thị trường bắt đầu bằng việc xác định tổ chức muốn tham gia và đảm bảo rằng nó đáp ứng các tiêu chí pháp lý cơ bản. Sau đó, tổ chức cần nộp đơn đăng ký kèm theo các thông tin liên quan và tài liệu chứng minh đáp ứng các yêu cầu về vốn chủ sở hữu, thời gian hoạt động và kinh nghiệm.

Sau khi nhận được đơn đăng ký, cơ quan quản lý sẽ tiến hành xem xét và đánh giá các thông tin và tài liệu được cung cấp. Trong quá trình này, có thể có yêu cầu bổ sung thông tin hoặc tài liệu nếu cần thiết. Đối với các tổ chức đáp ứng đầy đủ các yêu cầu, cơ quan quản lý sẽ xem xét đơn đăng ký và ban hành quyết định cho phép tổ chức trở thành nhà tạo lập thị trường.

Sau khi được chấp thuận, tổ chức sẽ chịu trách nhiệm tham gia vào việc mua lại công cụ nợ của Chính phủ trên thị trường sơ cấp và thực hiện giao dịch trên thị trường thứ cấp theo quy định. Tổ chức sẽ phải tuân thủ các quy tắc và quy định của thị trường, thực hiện các cam kết và đảm bảo tính thanh khoản và ổn định của thị trường công cụ nợ.

Nếu tổ chức không tuân thủ các quy định và yêu cầu, cơ quan quản lý có thể áp dụng các biện pháp xử lý, bao gồm cả việc rút lại quyền đăng ký làm nhà tạo lập thị trường.

Qua đó, việc đáp ứng các điều kiện và quy định để trở thành nhà tạo lập thị trường trong giao dịch công cụ nợ của Chính phủ không chỉ đảm bảo tính minh bạch và công bằng, mà còn góp phần tạo nền tảng cho hoạt động tài chính ổn định và phát triển bền vững tại Việt Nam.

 

3. Có những hình thức đấu thầu mua lại công cụ nợ nào?

Căn cứ vào Điều 9 của Thông tư 110/2018/TT-BTC, một tài liệu quy định về nguyên tắc đấu thầu, hình thức đấu thầu và phương thức xác định kết quả trúng thầu mua lại công cụ nợ của Chính phủ, chúng ta có các quy định chi tiết sau đây:

- Nguyên tắc đấu thầu:

+ Bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ giữa các nhà tạo lập thị trường, tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

+ Bảo mật mọi thông tin dự thầu của nhà tạo lập thị trường.

- Hình thức đấu thầu:

Quy trình đấu thầu mua lại công cụ nợ được thực hiện thông qua một trong hai hình thức sau:

+ Đấu thầu cạnh tranh lãi suất;

+ Đấu thầu kết hợp cạnh tranh lãi suất và không cạnh tranh lãi suất.

Trong trường hợp đợt đấu thầu được tổ chức theo hình thức kết hợp cạnh tranh lãi suất và không cạnh tranh lãi suất, tổng khối lượng công cụ nợ mua lại từ các nhà đầu tư không cạnh tranh lãi suất không được vượt quá 30% tổng khối lượng công cụ nợ được gọi thầu mua lại trong phiên đấu thầu.

- Phương thức xác định kết quả trúng thầu:

Kết quả trúng thầu mua lại công cụ nợ được xác định thông qua một trong hai phương thức sau:

+ Xác định theo đơn giá;

+ Xác định theo đa giá.

- Chủ thể tổ chức phát hành công cụ nợ có trách nhiệm thông báo cụ thể về hình thức đấu thầu và phương thức xác định kết quả trúng thầu đối với mỗi đợt đấu thầu mua lại công cụ nợ.

Theo quy định, việc đấu thầu mua lại công cụ nợ có thể được thực hiện theo hai hình thức sau:

+ Đấu thầu cạnh tranh lãi suất: Đây là hình thức đấu thầu trong đó các bên tham gia cạnh tranh với nhau để đạt được lãi suất tốt nhất. Các nhà đầu tư dự thầu sẽ nộp các đề xuất về lãi suất mà họ sẵn lòng cung cấp cho công cụ nợ trong quá trình mua lại. Qua quá trình đấu thầu, nhà tạo lập thị trường có thể chọn ra đơn vị nhà đầu tư cung cấp lãi suất tốt nhất và trúng thầu.

+ Đấu thầu kết hợp cạnh tranh lãi suất và không cạnh tranh lãi suất: Đây là hình thức đấu thầu kết hợp giữa việc cạnh tranh lãi suất và không cạnh tranh lãi suất. Trong trường hợp này, tổ chức đấu thầu sẽ xác định một phần khối lượng công cụ nợ mua lại mà nhà đầu tư không cạnh tranh lãi suất có thể tham gia. Tổng khối lượng công cụ nợ mua lại từ nhà đầu tư không cạnh tranh lãi suất không được vượt quá 30% tổng khối lượng công cụ nợ được gọi thầu mua lại trong phiên đấu thầu. Phần còn lại của khối lượng công cụ nợ sẽ được đấu thầu cạnh tranh lãi suất giữa các nhà đầu tư.

Với hai hình thức đấu thầu mua lại công cụ nợ này, cung cấp quyền lợi và nghĩa vụ bình đẳng cho các nhà tạo lập thị trường và đảm bảo tính minh bạch trong quá trình đấu thầu. Điều này giúp tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh và khuyến khích sự tham gia của nhiều bên để đảm bảo lợi ích tốt nhất cho Chính phủ và các nhà đầu tư.

Xem thêm >> Khi nào áp dụng phương thức đấu thầu một giai đoạn một túi hồ sơ cho gói thầu mua sắm hàng hóa?

Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn