1. Quy định pháp luật về bầu chủ tịch Quốc hội

Dựa theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 8 Luật Tổ chức Quốc hội 2014 quy định về quy trình bầu cử các vị trí quan trọng trong hệ thống nhà nước được mô tả như sau: 

Quốc hội có trách nhiệm bầu cử Chủ tịch Quốc hội, các Phó chủ tịch Quốc hội và các Ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội từ danh sách đề cử chức vụ của mỗi đại biểu Quốc hội theo đề xuất của ỦY ban thường vụ Quốc hội. Trong kỳ họp đầu tiên của mỗi nhiệm kỳ thì Quốc hội sẽ tiến hành bầu cử Chủ tịch QUốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội và Ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội theo đề nghị của Ủy ban thường vụ Quốc hội của kỳ họp trước.

- Quy trình bầu Chủ tịch Quốc hội quy định chi tiết tại Khoản 3 Điều 32 Nội quy kỳ họp Quốc hội ban hành kèm theo Nghị quyết 71 năm 2022 của QUốc hội 15 quy định quy trình Chủ tịch QUốc hội như sau

Bước 1 Ủy ban Thường vụ Quốc hội của kỳ họp trước trình danh sách đề cử cho Chủ tịch Quốc hội tuy nhiên thì điều đáng chú ý là các đại biểu quốc hội có quyền phản đối giới thiệu thêm hoặc tự ứng cử vào vị trí này. Điều này nhằm tạo điều kiện cho sự đa dạng và sự tham gia của nhiều cá nhân có khả năng và ý thức trách nhiệm

Bước 2: Đại biểu Quốc hội thảo luận tại Đoàn đại biểu Quốc hội; Chủ tịch Quốc hội khóa trước có thể họp với các Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội để trao đổi về các vấn đề có liên quan

BƯớc 3: Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa trước báo cáo Quốc hội về việc giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu QUốc hội thảo luận tại Đoàn đại biểu Quốc hội trình QUốc hội quyết định danh sách người ứng cử do đại biểu Quốc hội giới thiệu thêm hoặc tự ứng cử (nếu có) 

Bước 4: Quốc hội thảo luận, biểu quyết thông qua danh sách để bầu cử Chủ tịch Quốc hội

Bước 5: Quốc hội thành lập Ban kiểm phiếu

Bước 6: Quốc hội bầu Chủ tịch Quốc hội bằng hình thức bỏ phiếu kín

Bước 7: Ban kiểm phiếu báo cáo kết quả kiểm phiếu, kết quả biểu quyết

Bước 8 Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa trước trình Quốc hội dự thảo nghị quyết bầu Chủ tịch quốc hội

Bước 9: Quốc hội thảo luận

Bước 10: Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa trước báo cáo Quốc hội về việc giải trình tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và chỉnh lý dự thảo nghị quyết

Bước 11: Quốc hội biểu quyết thông qua dự thảo nghị quyết

Bước 12 Sau khi Quốc hội đã thông qua nghị quyết Chủ tịch Quốc hội thì Chủ tịch Quốc hội được tuyên thệ và chính thức nhậm chức. Toàn bộ quy trình này không chỉ đảm bảo tính pháp lý mà còn thể hiện sự cam kết của Quốc hội đối với quyền dân chủ và nguyên tắc trách nhiệm

 

2. Danh sách đề cử Chủ tịch Quốc hội

Theo quy định tại KHoản 1 Điều 8 Luật Tổ chức Quốc hội 2014 quy định  thì Bầu các chức danh trong bộ máy nhà nước thì Quốc hội như cơ quan lập pháp cao nhất được ủy quyền bầu cử những danh sách này từ các đại biểu Quốc hội. Quy trình này đề cao sự đồng thuận và sự đại diện khi các ứng viên được đề cử từ danh sách do Ủy ban thường vụ Quốc hội lập ra. Điều này đảm bảo tính chuyên nghiệp và kỷ luật trong quá trình bầu cử. Đồng thời thể hiện sự tôn trọng đối với quy định và quy trình của pháp luật. 

Trong đó thì Quốc hội bầu các chức danh như Chủ tịch Quốc hội, các Phó chủ tịch quốc hội và các ỦY viên ỦY ban thường vụ quốc hội 

Như vậy, danh sách đề cử nhân sự bổ nhiệm Chủ tịch Quốc hội mới sẽ do Ủy ban thường vụ Quốc hội trình cho Quốc hội. Quốc hội sẽ dựa theo danh sách đề cử để chọn một trong số các đại biểu Quốc hội để bầu và bổ nhiệm Chủ tịch QUốc hội mới

- Tiêu chuẩn, điều kiện để trở thành Chủ tịch Quốc hội:

Theo quy định tại MỤc I khoản 1 Quy định 214- QĐ của TW năm 2020 quy định về tiêu chuẩn cơ bản để đáp ứng bổ nhiệm vào vị trí Chủ tịch quốc hội được mô tả cụ thể như sau.

Đầu tiên là về mặt chính trị và tư tưởng thì cá nhân phải thể hiện tuyệt đối trung thành với lợi ích của Đảng, quốc gia và nhân dân. Đồng thời, họ cần phải có lập trường vững vàng vàng và tư tưởng sâu sắc không chỉ kiên định với lý luận chính trị mà còn phải áp dụng chúng vào thực tiễn. Sự chấp hành nghiêm ngặt các quy định và nguyên tắc của Đảng cũng là yếu tố quan trọng

Tiếp theo là về mặt đạo đức và lối sống thì ứng viên là mẫu mực về phẩm chất và đạo đức. 

Đối với năng lực và uy tín thì cá nhân phải có khả năng lãnh đạo và tổ chức công việc một cách hiệu quả đồng thời phải là người có tầm nhìn chiến lược và sáng tạo. 

Cuối cùng về mặt sức khỏe, độ tuổi và kinh nghiệm thì cá nhân phải đảm bảo đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ và đã có kinh nghiệm trong các vị trí lãnh đạo trước đó. Điều này đảm bảo tính ổn định và kinh nghiệm cho vị trí Chủ tịch Quốc hội.

 

3. Quy trình bầu cử Chủ tịch Quốc hội

Tại Kỳ họp thứ nhất của mỗi khóa Quốc hội thì QUốc hội bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo trình tự sau đây:

Bước 1: Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa trước trình danh sách đề cử để Quốc hội bầu Chủ tịch Quốc hội

Bước 2 Ngoài danh sách do ỦY ban Thường vụ Quốc hội khóa trước đề nghị thì đại biểu Quốc hội có quyền giới thiệu thêm hoặc tự ứng cử vào các chức danh chủ tịch quốc hội; người được giới thiệu ứng cử có quyền rút khỏi danh sách người ứng cử

Bước 3 Đại biểu Quốc hội thảo luận tại Đoàn đại biểu Quốc hội; Chủ tịch Quốc hội khóa trước có thể họp với các trưởng đoàn đại biểu Quốc hội để trao đổi về các vấn đề có liên quan

Bước 4: Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa trước báo cáo Quốc hội kết quả thảo luận tại Đoàn đại biểu Quốc hội và giải trình tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội trình Quốc hội quyết định danh sách người ứng cử do đại biểu Quốc hội giới thiệu hoặc tự ứng cử

Bước 5 : Quốc hội thảo luận biểu quyết thông qua danh sách để bầu Chủ tịch Quốc hội

BƯớc 6: Quốc hội thành lập Ban kiểm phiếu

Bước 7: Quốc hội bầu Chủ tịch Quốc hội bằng hình thức bỏ phiếu kín

Bước 8: Ban kiểm phiếu công bố kết quả kiểm phiếu, biểu quyết

Bước 9: Quốc hội thảo luận, biểu quyết thông qua nghị quyết bầu Chủ tịch Quốc hội

Bước 10: Chủ tịch Quốc hội tuyên thệ

Tại các kỳ họp sau kỳ họp thứ nhất, trong trường hợp cần thiết thì Quốc hội bầu Chủ Tịch QUốc hội theo đề nghị của Ủy ban thường vụ Quốc hội theo trình tự quy định.

 

4. Thông tin về Chủ tịch Quốc hội khóa XIV

Theo quy định tại Điều 72 Hiến pháp 2013 quy định thì Chủ tịch Quốc hội chủ tọa các phiên họp của Quốc hội, ký chứng thực Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội; lãnh đạo công tác của ỦY ban thường vụ Quốc hội,...

Ngày 31 tháng 3 năm 2021 thì Quốc hội đã họp phiên toàn thể tại hội trường biểu quyết thông qua danh sách và tiến hành bầu chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia bằng hình thức bỏ phiếu kín. Căn cứ kết quả bầu Chủ tịch Quốc hội với tỷ lệ tán thành tuyệt đối, Quốc hội quyết nghị bầu ông VƯơng Đình Huệ - Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII Bó thư Thành ủy Hà Nội vào chức vụ Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử Quốc gia.

Như vậy, Chủ tịch Quốc hội sẽ giữ vị trí người đứng đầu Quốc hội Việt Nam, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Vương Đình HUệ chính thức trở thành Chủ tịch Quốc hội Việt Nam khóa XIV, nhiệm kỳ 2016 - 2021 là nhiệm kỳ thứ 14 của Quốc hội Việt Nam.

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau:Kỳ họp Quốc hội là gì. QUy định về kỳ họp quốc hội.

Bài viết trên luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề: Quốc hội bầu Chủ tịch Quốc hội theo danh sách nào. Bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn cụ thể