1. Tổng hợp các Thông tư, Nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu mới nhất?

Ngày 17/7/2023, một bước quan trọng đã được thực hiện khi Văn phòng Chủ tịch nước công bố Lệnh của Chủ tịch nước về việc áp dụng 8 luật mới được thông qua tại kỳ họp thứ 5 của Quốc hội khóa XV. Trong số những luật này, một điểm đáng chú ý là Luật Đấu thầu 2023, đánh dấu sự chuyển biến quan trọng trong pháp luật về đấu thầu tại Việt Nam.

Theo Lệnh của Chủ tịch nước, từ ngày 01 tháng 01 năm 2024, Luật Đấu thầu 2023 chính thức được áp dụng, thay thế cho Luật Đấu thầu 2013. Điều này không chỉ đồng nghĩa với việc hệ thống pháp luật về đấu thầu được cập nhật và điều chỉnh để phản ánh những thực tế mới, mà còn là một bước tiến quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình đấu thầu, nâng cao tính minh bạch, công bằng và hiệu quả của quá trình này.

Hiện nay, cùng với sự công bố của Luật Đấu thầu 2023, cơ quan quản lý cũng đang tích cực thực hiện các biện pháp hướng dẫn và triển khai để đảm bảo sự thực thi hiệu quả của luật này như sau:

Vào ngày 15 tháng 02 năm 2024, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã phát hành Thông tư 01/2024/TT-BKHĐT. Thông tư này có nội dung tập trung vào việc hướng dẫn về cung cấp và đăng tải thông tin liên quan đến việc lựa chọn nhà thầu và mẫu hồ sơ đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Tuy nhiên, đáng lưu ý là hiện chỉ mới có thông tin về việc ban hành Thông tư này mà chưa có thông tin về việc ban hành Nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023. Quá trình triển khai và hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023 vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị và đề xuất. Việc ban hành Nghị định hướng dẫn cụ thể sẽ giúp rõ ràng hóa các quy định trong Luật Đấu thầu 2023, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực thi và tuân thủ của các đơn vị, tổ chức và cá nhân.

Ngày 05/01/2024, Chính phủ đã ra Nghị quyết 01/NQ-CP năm 2024, đưa ra các nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước cho năm 2024. Trong tinh thần của nghị quyết này, Chính phủ đã đề cập đến việc thúc đẩy và cải thiện quy trình đấu thầu, nhất là trong việc lựa chọn nhà thầu cho các dự án đầu tư có sử dụng đất.

Theo Phụ lục IV kèm theo Nghị quyết 01/NQ-CP năm 2024, Chính phủ đã giao nhiệm vụ cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì thực hiện. Điều này đồng nghĩa với việc Bộ này sẽ phải đảm nhận trách nhiệm lớn trong việc hoàn thiện và ban hành Nghị định quy định chi tiết và các biện pháp thi hành Luật Đấu thầu, đặc biệt là về quy trình lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án đầu tư có sử dụng đất. Thể hiện sự quan tâm và cam kết của Chính phủ trong việc tối ưu hóa quy trình đấu thầu, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực đất đai của đất nước. Chính phủ đã đặt một khung thời gian cụ thể cho việc hoàn thành nhiệm vụ này, là trong tháng 6/2024. Điều này cho thấy sự quyết tâm và tinh thần làm việc chặt chẽ từ phía cơ quan chức năng để đưa ra các quy định và biện pháp cụ thể nhằm cải thiện quản lý và thực hiện đấu thầu một cách hiệu quả.

 

2. Phạm vi điều chỉnh của Thông tư 01/2024/TT-BKHĐT

Vào ngày 15/02/2024, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ra Thông tư số 01/2024/TT-BKHĐT, đưa ra các hướng dẫn cụ thể về việc cung cấp và đăng tải thông tin liên quan đến việc lựa chọn nhà thầu và mẫu hồ sơ đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Nhấn mạnh sự quan trọng của việc minh bạch và công bằng trong quá trình đấu thầu, đồng thời giúp tạo điều kiện thuận lợi cho các bên tham gia.

Tại Điều 1 của Thông tư 01/2024/TT-BKHĐT, đã được nêu rõ phạm vi điều chỉnh của thông tư này. Cụ thể, Thông tư 01/2024/TT-BKHĐT hướng dẫn về việc cung cấp, đăng tải thông tin về lựa chọn nhà thầu và các mẫu hồ sơ đấu thầu. Trong đó, các mẫu hồ sơ và tài liệu liên quan bao gồm:

- Mẫu lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu, kế hoạch lựa chọn nhà thầu đối với từng dự án cụ thể, và dự toán mua sắm theo quy định tại Luật Đấu thầu 2023. Đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong quá trình lựa chọn nhà thầu, giúp tăng cường hiệu quả và công bằng.

- Mẫu hồ sơ đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia đối với từng gói thầu. Đảm bảo sự thống nhất và tiện lợi trong việc nộp và xem xét hồ sơ đấu thầu từ các bên tham gia, cũng như tăng cường minh bạch và công bằng trong quá trình này.

Việc ban hành Thông tư 01/2024/TT-BKHĐT không chỉ là một bước tiến quan trọng trong việc cải thiện quy trình đấu thầu, mà còn là sự cam kết của cơ quan chức năng trong việc đảm bảo sự minh bạch, công bằng và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực công và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tham gia thị trường đấu thầu. Thông tư 01/2024/TT-BKHĐT đã đưa ra các hướng dẫn cụ thể và quan trọng về việc cung cấp và đăng tải thông tin về lựa chọn nhà thầu và mẫu hồ sơ đấu thầu. Góp phần tạo ra một môi trường đấu thầu minh bạch, công bằng và hiệu quả, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội của đất nước.

 

3. Luật đấu thầu 2023 có những sửa đổi đáng chú ý nào?

Luật Đấu thầu 2023, với việc bổ sung và điều chỉnh những điểm quan trọng, đã tạo ra những cơ chế mới, đồng thời đưa ra các quy định cụ thể về đối tượng áp dụng và các hành vi bị cấm trong quá trình đấu thầu. Điều này thể hiện sự quan tâm và nỗ lực của nhà lập pháp trong việc tối ưu hóa quy trình đấu thầu, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực công.

Theo điều 2 khoản 2 của Luật Đấu thầu 2023, đối tượng áp dụng của luật này đã được mở rộng bổ sung, bao gồm các gói thầu thuộc dự án đầu tư của doanh nghiệp nhà nước theo quy định của Luật Doanh nghiệp và doanh nghiệp do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Mở cửa và phát triển của thị trường đấu thầu, tạo điều kiện cho nhiều bên tham gia hơn trong quá trình cạnh tranh và tối ưu hóa nguồn lực đầu tư công.

Luật Đấu thầu 2023 cũng đã quy định 9 nhóm hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu tại Điều 16, bổ sung thêm mục đích của hành vi trong quy định cấm hành vi thông thầu. Cụ thể, các hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu bao gồm: đưa, nhận, môi giới hối lộ; lợi dụng chức vụ, quyền hạn để gây ảnh hưởng, can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu dưới mọi hình thức. Nhấn mạnh sự nghiêm túc và quyết liệt trong việc chống lại hành vi gian lận, tham nhũng trong quá trình đấu thầu, giúp tăng cường sự minh bạch và tin cậy của quá trình này.

Một trong những điểm mới của Luật Đấu thầu 2023 là việc bổ sung các quy định cụ thể về hành vi của nhà thầu và nhà đầu tư. Theo đó, nhà thầu, nhà đầu tư có năng lực và kinh nghiệm tham dự thầu và đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu, nhưng cố ý không cung cấp tài liệu để chứng minh năng lực, kinh nghiệm khi được yêu cầu làm rõ hoặc đối chiếu tài liệu, cũng sẽ bị cấm. 

Luật Đấu thầu 2023 cũng đã điều chỉnh và bổ sung về các trường hợp lựa chọn nhà thầu trong các tình huống đặc biệt, áp dụng hình thức chỉ định thầu. Thể hiện sự linh hoạt và phản ánh đúng nhu cầu cụ thể của từng dự án và tình hình thị trường cụ thể.

Hơn nữa, Luật mới cũng đã điều chỉnh về hình thức chào hàng cạnh tranh, bổ sung quy định về áp dụng chào hàng cạnh tranh đối với các gói thầu hỗn hợp cung cấp hàng hóa và xây lắp, đáp ứng các điều kiện quy định tại Điều 24 Luật Đấu thầu 2023. Mở rộng phạm vi áp dụng của hình thức chào hàng cạnh tranh, tạo điều kiện cho sự cạnh tranh sôi động và tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực công. 

Trong quá trình quản lý và thực hiện các dự án xây lắp, việc xác định tính chất đơn giản hay phức tạp của công trình là một phần quan trọng thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư và những người có thẩm quyền. Điều này nhấn mạnh sự quan trọng của việc hiểu rõ và đánh giá chính xác mức độ phức tạp của công trình, từ đó đưa ra các quyết định phù hợp về lựa chọn nhà thầu và quản lý dự án.

Theo quy định của Luật Đấu thầu 2023, khi xây dựng kế hoạch lựa chọn nhà thầu, chủ đầu tư và những người có thẩm quyền sẽ căn cứ vào các quy định của pháp luật xây dựng về phân loại, phân cấp công trình và giá gói thầu để áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu phù hợp. Trong đó, hình thức chào hàng cạnh tranh được xem xét và áp dụng một cách rộng rãi, đảm bảo sự minh bạch và cạnh tranh trong quá trình lựa chọn nhà thầu.

Luật Đấu thầu 2023 cũng đã bổ sung các quy định mới về hoạt động thanh tra, kiểm tra và giám sát trong quá trình đấu thầu. Điều này nhấn mạnh sự quan trọng của việc có cơ chế và biện pháp hiệu quả để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và tuân thủ luật pháp trong quá trình thực hiện các hoạt động đấu thầu. Các hoạt động này không chỉ giúp phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm một cách nhanh chóng mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của thị trường đấu thầu.

Xem thêm >>> Điều kiện phát hành hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu theo luật đấu thầu mới ? Quy định về chi phí trong đấu thầu ?

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn và báo giá dịch vụ từ quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!