1. Cơ quan, tổ chức nào là bên mời thầu trong hoạt động đấu thầu?

Dựa vào khoản 1 Điều 4 của Luật Đấu thầu 2023, quy định rằng bên mời thầu là cơ quan hoặc tổ chức thực hiện các hoạt động đấu thầu bao gồm:

- Chủ đầu tư hoặc tổ chức được thành lập hoặc chọn lựa bởi chủ đầu tư: Chủ đầu tư có thể là một cá nhân, công ty, tổ chức phi lợi nhuận hoặc tổ chức công cộng như chính phủ hoặc cơ quan quản lý công cộng. Quá trình lựa chọn chủ đầu tư thường liên quan đến việc xác định người hoặc tổ chức có khả năng tài chính và quản lý tốt để thực hiện dự án đầu tư một cách hiệu quả và có lợi ích cho các bên liên quan. Có thể bao gồm việc tiến hành phân tích tài chính, kiểm tra bảo đảm, và xem xét kinh nghiệm và khả năng của chủ đầu tư trong lĩnh vực tương ứng.

- Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt quyết định đầu tư hoặc cơ quan có thẩm quyền quyết định tổ chức đấu thầu để lựa chọn nhà đầu tư: Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt quyết định đầu tư là cơ quan hoặc tổ chức có thẩm quyền chịu trách nhiệm xem xét và phê duyệt các quyết định đầu tư. Trách nhiệm của họ có thể bao gồm đánh giá các đề xuất đầu tư, đảm bảo rằng chúng tuân thủ các quy định và chính sách liên quan, và quyết định xem liệu các đề xuất đó nên được phê duyệt hay không.

Các cơ quan này thường được tạo ra và được quản lý bởi các tổ chức chính phủ hoặc các cơ quan quản lý công cộng. Trong một số trường hợp, để lựa chọn nhà đầu tư cho một dự án đầu tư, một quá trình đấu thầu có thể được tổ chức. Cơ quan này, thường là một cơ quan công cộng hoặc tổ chức quản lý dự án, có trách nhiệm quản lý quá trình đấu thầu từ việc phát hành thông báo, thu thập các đề xuất từ các nhà đầu tư tiềm năng, đến việc xem xét và chọn lựa đề xuất phù hợp nhất. 

- Đơn vị được cơ quan có thẩm quyền giao nhiệm vụ tổ chức việc lựa chọn nhà đầu tư. Đây là một tổ chức hoặc đơn vị chuyên nghiệp được chọn bởi cơ quan có thẩm quyền để tiến hành các công việc liên quan đến quá trình lựa chọn nhà đầu tư. Đơn vị này thường có thể là một bên thứ ba hoặc một tổ chức chuyên nghiệp có kinh nghiệm trong việc quản lý dự án và đấu thầu.

 

2. Cá nhân thuộc bên mời thầu trực tiếp tham gia quá trình lựa chọn nhà thầu được không?

Dựa trên điểm d của Điều 16 Luật Đấu thầu 2023, các hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu không đảm bảo công bằng và minh bạch bao gồm:

- Tham dự thầu với tư cách là nhà thầu hoặc nhà đầu tư đối với gói thầu, dự án mà mình là bên mời thầu, chủ đầu tư hoặc thực hiện nhiệm vụ của bên mời thầu, chủ đầu tư mà không tuân thủ quy định của Luật này. Đây là vi phạm nguyên tắc công bằng và minh bạch trong quá trình đấu thầu. Khi một nhà thầu hoặc nhà đầu tư tham gia vào quá trình đấu thầu mà họ có mâu thuẫn lợi ích, họ có thể tận dụng sự ảnh hưởng của mình để làm ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng của quá trình đấu thầu.

- Tham gia vào việc lập, cùng tham gia thẩm định hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu đối với cùng một gói thầu, dự án. Đây cũng là một hành vi không công bằng và không minh bạch vì nó có thể tạo ra một tình trạng độc quyền hoặc gian lận trong quá trình xem xét và chọn lựa nhà thầu.

- Tham gia vào việc đánh giá hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất cùng tham gia thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư cho cùng một gói thầu, dự án. Khi các bên có mâu thuẫn lợi ích tham gia vào việc đánh giá và thẩm định kết quả đấu thầu, có thể xảy ra sự thiên vị và làm suy giảm tính minh bạch của quy trình.

- Cá nhân thuộc bên mời thầu, chủ đầu tư trực tiếp tham gia vào quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư hoặc tham gia vào các tổ chuyên gia, tổ thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư hoặc là người có thẩm quyền, người đứng đầu chủ đầu tư, bên mời thầu đối với các gói thầu, dự án do người có mối quan hệ gia đình theo quy định của Luật Doanh nghiệp đứng tên dự thầu hoặc là người đại diện hợp pháp của nhà thầu, nhà đầu tư tham dự thầu;

- Nhà thầu tham dự thầu gói thầu mua sắm hàng hóa, xây dựng, phi tư vấn do chính nhà thầu đó cung cấp dịch vụ tư vấn: lập, thẩm tra, thẩm định dự toán, thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, thiết kế kỹ thuật tổng thể (thiết kế FEED); lập, thẩm định hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu; đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu; kiểm định hàng hóa; thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu; giám sát thực hiện hợp đồng;

- Đại diện tham dự thầu gói thầu thuộc dự án, dự án đầu tư kinh doanh do chủ đầu tư, bên mời thầu là cơ quan, tổ chức mà mình đã làm việc và giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý trong thời gian 12 tháng kể từ ngày rời khỏi cơ quan, tổ chức đó;

- Nhà thầu tư vấn giám sát đồng thời thực hiện tư vấn kiểm định cho gói thầu mà chính nhà thầu đó giám sát. Tạo ra một tình huống xung đột lợi ích, khi một đơn vị có thể kiểm soát cả quá trình giám sát và kiểm định, dẫn đến nguy cơ thiên vị hoặc gian lận trong quy trình đấu thầu. Nó cũng không đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc đánh giá và chọn lựa nhà thầu.

- Áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư không phải là hình thức đấu thầu rộng rãi khi không đủ điều kiện theo quy định của Luật này. Có thể là vi phạm pháp luật về quản lý đấu thầu và đầu tư. Quy trình lựa chọn nhà thầu cần phải tuân thủ các quy định pháp luật để đảm bảo tính công bằng, minh bạch và cạnh tranh. Nếu một hình thức lựa chọn nhà thầu được áp dụng mà không tuân thủ các quy định của pháp luật, có thể gây ra nghi ngờ về tính công bằng và minh bạch của quy trình.

Do đó, cá nhân thuộc bên mời thầu không được tham gia trực tiếp vào quá trình lựa chọn nhà thầu.

 

3. Trách nhiệm của bên mời thầu trong lựa chọn nhà thầu

Dựa trên Điều 79 của Luật Đấu thầu 2023, bên mời thầu phải chịu trách nhiệm sau đây đối với việc lựa chọn nhà thầu:

- Chuẩn bị và tổ chức quá trình lựa chọn nhà thầu, bao gồm tổ chức đánh giá các hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu và hồ sơ đề xuất;

- Quyết định việc thành lập tổ chuyên gia trong trường hợp bên mời thầu là đơn vị tư vấn được chủ đầu tư chọn;

- Yêu cầu nhà thầu làm rõ các hồ sơ quan tâm, dự sơ tuyển, dự thầu và hồ sơ đề xuất trong quá trình đánh giá hồ sơ;

- Trình duyệt các hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ yêu cầu, hồ sơ mời thầu, kết quả lựa chọn danh sách ngắn và kết quả lựa chọn nhà thầu;

- Thương thảo (nếu cần) và hoàn thiện hợp đồng với nhà thầu, quản lý thực hiện hợp đồng (nếu có);

- Thương thảo (nếu cần) và hoàn thiện thỏa thuận khung với nhà thầu, quản lý thực hiện thỏa thuận khung (nếu có) đối với mua sắm tập trung áp dụng thỏa thuận khung;

- Bảo mật thông tin và tài liệu liên quan trong quá trình lựa chọn nhà thầu;

- Cung cấp thông tin trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, cũng như cung cấp thông tin và tài liệu liên quan, và giải trình việc thực hiện trách nhiệm quy định tại khoản này theo yêu cầu của người có thẩm quyền, chủ đầu tư, cơ quan thanh tra, kiểm tra hoặc cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu;

- Chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư trong phạm vi công việc được giao theo quy định tại điều này.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Phương thức lựa chọn nhà thầu nào được áp dụng đối với gói thầu mua sắm trang thiết bị truyền hình tiêu chuẩn HD. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!