1. Hiểu thế nào về trường hợp bị hạn chế năng lực hành vi dân sự?

Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự là người bị Tòa án tuyên trong trường hợp do nghiện ma túy, nghiện các chất kích thích khác dẫn đến phả tán tài sản của gia đình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan. Tòa án quyết định người đại diện theo pháp luật của người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và phạm vi đại diện.

Việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự liên quan đến tài sản của người bị Tòa án tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự phải có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật, trừ giao dịch nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày hoặc luật liên quan có quy định khác. Khi không còn căn cứ tuyên bố một người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Điều 24 Bộ luật Dân sự 2015 đã đề cập đến việc hạn chế năng lực hành vi dân sự đối với những người nghiện ma túy hoặc nghiện các chất kích thích khác, những người đã gây phá tán tài sản của gia đình. Theo quy định này, khi có yêu cầu từ người có quyền, lợi ích liên quan, hoặc từ cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án có thể ban hành quyết định tuyên bố rằng người đó bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Tòa án sau khi đưa ra quyết định, sẽ chỉ định một người đại diện theo pháp luật cho người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và xác định phạm vi đại diện. Việc xác lập và thực hiện giao dịch dân sự liên quan đến tài sản của người bị hạn chế cần sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật, trừ những giao dịch phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày hoặc những trường hợp có quy định khác theo luật.

Nếu không còn căn cứ để tiếp tục hạn chế năng lực hành vi dân sự của người đó, Tòa án sẽ hủy bỏ quyết định tuyên bố hạn chế năng lực này theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan, hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan. Điều này nhấn mạnh rằng quyết định hạn chế năng lực hành vi dân sự là có thời hạn và có thể được hủy bỏ khi không còn cơ sở pháp lý để tiếp tục áp dụng.

Như vậy, người nghiện ma túy, nghiện các chất kích thích khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án có thể ra quyết định tuyên bố người này là người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

 

2. Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự có được ghi tên vào danh sách cử tri hay không?

Theo Điều 29 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015, các nguyên tắc quy định về việc lập danh sách cử tri không chỉ là bảo đảm quyền lợi cơ bản của công dân mà còn là một bước quan trọng để xây dựng hệ thống bầu cử công bằng và minh bạch.

- Mọi công dân, không phân biệt địa lý hay đối tượng, đều được ghi tên trong danh sách cử tri và nhận thẻ cử tri, trừ những trường hợp được nêu rõ tại khoản 1 Điều 30 của Luật, tạo ra một nền tảng cho sự đa dạng và tích cực trong việc tham gia quá trình bầu cử.

- Quy định rằng mỗi công dân chỉ có thể ghi tên vào một danh sách cử tri, tại địa phương thường trú hoặc tạm trú, nhằm đảm bảo tính minh bạch và tránh tình trạng lạm dụng quyền lợi bầu cử tại nhiều địa điểm.

- Điều quan trọng là nếu cử tri là những người tạm trú chưa đủ 12 tháng hoặc là quân nhân đóng quân, họ vẫn được coi là một phần quan trọng của cộng đồng địa phương và có quyền tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện tại nơi tạm trú hoặc đóng quân.

- Công dân Việt Nam ở nước ngoài, khi quay về trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ, có thể xuất trình Hộ chiếu để ghi tên vào danh sách cử tri và nhận thẻ cử tri. Quy trình này không chỉ là biện pháp thuận tiện mà còn là cơ hội để những người ở nước ngoài thể hiện quyền công dân và tạo ra một liên kết tích cực với đất nước.

- Đối với nhóm cử tri đặc biệt như người đang bị tạm giam, tạm giữ, hoặc đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc, việc ghi tên vào danh sách cử tri không chỉ đồng nghĩa với việc bảo vệ quyền lợi bầu cử của họ mà còn là một cơ hội để họ có tiếng nói trong quá trình quyết định quốc gia.

Như vậy, quy định về lập danh sách cử tri không chỉ là việc đảm bảo quyền lợi cơ bản mà còn thể hiện cam kết của pháp luật đối với sự tham gia công bằng, minh bạch và đa dạng trong quá trình bầu cử, là bước quan trọng hướng tới một xã hội dân chủ.

Trong Điều 30 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015, các quy định chi tiết về những trường hợp không được ghi tên, xóa tên, hoặc bổ sung tên vào danh sách cử tri đã được đặc biệt chú ý để đảm bảo quá trình bầu cử diễn ra một cách minh bạch và công bằng.

Theo đó, Khoản 1 của Điều 30 rõ ràng quy định những trường hợp cụ thể không được phép ghi tên vào danh sách cử tri, bao gồm:

- Người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật;

- Người bị kết án tử hình và đang trong thời gian chờ thi hành án;

- Người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo;

- Người mất năng lực hành vi dân sự.

Điều quan trọng là, trong bối cảnh này, pháp luật không áp đặt quy định cấm người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự tham gia quá trình bầu cử. Do đó, những người này vẫn được đặt tên vào danh sách cử tri và giữ quyền thực hiện bầu cử, thể hiện cam kết của pháp luật đối với tính công bằng và bảo vệ quyền lợi của tất cả người dân.

Ngoài ra, Người thuộc các trường hợp này nếu đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ được khôi phục lại quyền bầu cử, được trả lại tự do hoặc được cơ quan có thẩm quyền xác nhận không còn trong tình trạng mất năng lực hành vi dân sự thì được bổ sung vào danh sách cử tri và được phát thẻ cử tri theo quy định.

 

3. Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự có được ứng cử đại biểu Quốc hội không?

Căn cứ Điều 37 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015, nguyên tắc lập danh sách cử tri và những trường hợp không được ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân được quy định một cách cụ thể và minh bạch nhằm đảm bảo tính chính xác và công bằng trong quá trình bầu cử.

Những trường hợp không được ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân:

- Người đang bị tước quyền ứng cử theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, người đang chấp hành hình phạt tù, người bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự.

- Người đang bị khởi tố bị can.

- Người đang chấp hành bản án, quyết định hình sự của Tòa án.

- Người đã chấp hành xong bản án, quyết định hình sự của Tòa án nhưng chưa được xóa án tích.

- Người đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc giáo dục tại xã, phường, thị trấn."

Theo quy định tại khoản 1 Điều 37, rõ ràng những người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự sẽ nằm trong nhóm trường hợp không được ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân. Điều này nhấn mạnh cam kết của pháp luật đối với việc bảo vệ tính chính trực và trách nhiệm của các ứng cử viên, đồng thời giữ cho quá trình bầu cử diễn ra trong bối cảnh an toàn và minh bạch.

Trên đây là toàn bộ thông tin mà chúng tôi đưa ra về vấn đề này, quý khách có thể tham khảo thêm bài viết liên quan cùng chủ đề của Luật Minh Khuê như: Kỳ họp Quốc Hội là gì ? Quy định pháp luật về kỳ họp Quốc Hội. Nếu quý khách có nhu cầu cần tư vấn pháp luật liên quan thì hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 19006162 hoặc email lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng./.