1. Có được vay ngân hàng để trả nợ khoản vay tiêu dùng trước hạn ở ngân hàng khác hay không?

Trong khoảng thời gian gần đây, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã triển khai một loạt các chính sách nhằm giảm khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân có cơ hội tiếp cận nguồn vốn. Những chính sách này đã đóng góp vào việc đáng kể giảm mức lãi suất huy động trong tám tháng đầu năm 2023, góp phần giảm áp lực về lãi suất cho vay.

Mới đây, NHNN đã ban hành Thông tư 06/2023/TT-NHNN, trong đó nổi bật một điểm quan trọng là cho phép khách hàng có thể vay tiền từ ngân hàng để thanh toán nợ tại các tổ chức tín dụng khác. Thông tư này đang tạo ra tác động mạnh mẽ đối với mặt bằng lãi suất cho vay, cũng như tình cạnh tranh và thị phần giữa các ngân hàng.

Theo quy định hiện tại, theo khoản 6 Điều 8 Thông tư 39/2016/TT-NHNN, khách hàng chỉ được vay để thanh toán nợ tại các tổ chức tín dụng khác đối với khoản vay phục vụ sản xuất kinh doanh, không áp dụng đối với khoản vay phục vụ nhu cầu đời sống.

Tuy nhiên, quy định này đã được sửa đổi theo khoản 2 Điều 1 của Thông tư 06/2023/TT-NHNN như sau: Để thanh toán nợ khoản vay nước ngoài (trừ trường hợp khoản vay nước ngoài dưới hình thức mua bán hàng hóa trả chậm), việc cấp tín dụng từ tổ chức tín dụng khác có thể được thực hiện, trừ khi vay để thanh toán nợ trước hạn vay đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

- Thời hạn vay không vượt quá thời hạn vay còn lại của khoản vay trước đó;

- Là khoản vay chưa trải qua cơ cấu lại thời hạn trả nợ.

Nhờ vào điều chỉnh này, NHNN đã mở rộng phạm vi tổ chức tín dụng có thể xem xét và quyết định về việc cho phép khách hàng vay để thanh toán nợ tại tổ chức tín dụng khác với mục đích thanh toán nhu cầu đời sống thay vì chỉ giới hạn trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh. Quyết định của Nhà điều hành mở rộng phạm vi quy định cho vay để thanh toán nợ tại các ngân hàng khác được hy vọng sẽ tạo cơ hội cho người dân tiếp cận nguồn vốn vay với chi phí thấp hơn.

Quy định mới này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/9/2023.

2. Không dễ để vay ngân hàng này trả nợ ngân hàng khác

Có một số hạn chế khiến không phải tất cả khách hàng đều có thể tiếp cận các gói cho vay ưu đãi này.

Thứ nhất, đó là sự xuất hiện của các khoản phí khiến quá trình trả nợ trước hạn tại ngân hàng hiện tại trở nên phức tạp, bao gồm phí phạt trả nợ trước hạn và phí giải chấp tài sản đảm bảo. Đồng thời, khi chuyển đổi sang ngân hàng mới, khách hàng còn phải đối mặt với các khoản phí như phí thẩm định lại tài sản đảm bảo, phí công chứng mới, và đăng ký thế chấp lại. Những khoản phí này làm giảm hiệu quả của quá trình chuyển đổi, đặc biệt là chỉ phù hợp với các khoản vay có thời gian dài và giá trị lớn.

Thứ hai, tài sản thế chấp của khoản vay hiện tại sẽ bị định giá lại, làm giảm khả năng vay của khách hàng. Sự giảm giá này xuất phát từ sự khác biệt về khẩu vị rủi ro giữa các ngân hàng, đặc biệt là những ngân hàng hàng đầu, mà thường đưa ra tiêu chuẩn cao hơn. Do đó, để có cơ hội tìm kiếm khoản vay mới với điều kiện tốt hơn, khách hàng buộc phải có thêm tài sản thế chấp bổ sung để đáp ứng yêu cầu khắt khe của những ngân hàng lớn.

Thứ ba, ngân hàng lớn ưu tiên việc chọn lựa khách hàng có tình hình tài chính mạnh mẽ và giá trị khoản vay lớn. Điều này bởi vì các ngân hàng này có nhiều sự lựa chọn trong việc cung cấp tín dụng với chi phí cho vay thấp. Họ cũng hạn chế việc cho vay các khoản vay nhỏ với các thủ tục phức tạp.

Mặc dù có những thách thức nêu trên, xu hướng tự nhiên là một số lượng không nhỏ khách hàng sẽ cân nhắc chuyển đổi sang ngân hàng lớn để hưởng lợi từ các ưu đãi lãi suất mà những ngân hàng này đang cung cấp.

3. Các ngân hàng chạy đua tung các gói tài trợ vốn với lãi suất thấp

Thông tư 06/2023/TT-NHNN (Thông tư 06) về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ có hiệu lực từ ngày 1-9-2023. Theo Thông tư này, khách hàng được phép vay để thanh toán nợ tại tổ chức tín dụng khác với mục đích vay phục vụ nhu cầu đời sống. Điều này đồng nghĩa với việc họ có quyền lựa chọn ngân hàng khác có lãi suất vay thấp hơn để thanh toán nợ trước hạn cho khoản vay hiện tại.

Cuộc đua giảm lãi suất ngân hàng đã bắt đầu, và những ngân hàng thương mại nhà nước đầu tiên tham gia. Vietcombank, ví dụ, đã ra mắt gói cho vay với lãi suất ưu đãi chỉ từ 6,9%/năm trong sáu tháng đầu, hoặc 7,5%/năm trong 12 tháng đầu, hoặc 8%/năm trong hai năm đầu. Sau giai đoạn ưu đãi, lãi suất của Vietcombank sẽ chuyển sang mức lãi suất thả nổi, dao động khoảng 10,5%.

BIDV cũng tham gia với gói cho vay tương tự, cung cấp lãi suất 6%/năm cho khoản vay ngắn hạn và từ 6,8%/năm cho khoản vay trung và dài hạn. VietinBank, với mức lãi suất chỉ từ 5,6%/năm, tập trung vào việc phục vụ khách hàng muốn vay vốn trả nợ trước hạn tại các ngân hàng khác, đặc biệt là cho các khoản vay phục vụ sản xuất kinh doanh và tiêu dùng có tài sản đảm bảo.

Sau đó, cuộc đua đã mở rộng với sự tham gia của các ngân hàng thương mại tư nhân khác. MBBank triển khai chương trình chuyển khoản vay bất động sản từ ngân hàng khác với lãi suất cố định chỉ 8%/năm trong 12 tháng. Techcombank cung cấp lãi suất từ 7,3%/năm cho chương trình chuyển khoản vay bất động sản từ ngân hàng khác. ACB công bố cho vay với mức lãi suất khoảng 8%/năm trong 12 tháng đối với khách hàng cá nhân muốn thanh toán nợ trước hạn tại ngân hàng khác.

4. Tác động của chính sách mới tới tăng trưởng tín dụng, nợ xấu và sự cạnh tranh ngành ngân hàng

Thông tư 06 giải quyết thành công vấn đề giảm lãi suất thông qua sự cạnh tranh giữa các ngân hàng, tuy nhiên, vẫn chưa giải quyết được thách thức về tăng trưởng tín dụng. Dù có sự chuyển động của tín dụng giữa các ngân hàng, nhưng tổng cộng tín dụng của toàn hệ thống không tăng lên.

Theo đó, sự tăng trưởng tín dụng của nhóm ngân hàng lớn sẽ được thúc đẩy, một phần nhờ vào lượng khách hàng chuyển từ các ngân hàng nhỏ với chi phí cao. Trong khi đó, để đạt được tăng trưởng, các ngân hàng nhỏ cần tiếp tục mở rộng hoạt động tín dụng mới.

Ngân hàng có chi phí vốn hiệu quả sẽ ngày càng mạnh mẽ do nắm giữ tệp khách hàng chất lượng từ các ngân hàng khác. Sự chênh lệch lãi suất cho vay giữa nhóm ngân hàng hàng đầu và nhóm ngân hàng thấp nhất có thể lên đến 2-5%/năm. Tuy nhiên, điều này cũng đặt áp lực lớn lên các ngân hàng nhỏ với chi phí vốn cao, dẫn đến việc mất khách hàng, thị phần và rơi vào tình trạng vòng luẩn quẩn giữa nợ xấu và khả năng tăng trưởng.

Để đối mặt với thách thức này, các ngân hàng cần giảm chi phí vốn (COF) và chi phí hoạt động (CIR). Giải pháp giảm chi phí vốn chỉ có thể đạt được thông qua việc cải thiện chất lượng dịch vụ, từ đó tăng hệ số tiền gửi không kỳ hạn (CASA). Đối với việc giảm chi phí hoạt động nói chung, bao gồm cả chi phí vốn và các chi phí khác, đòi hỏi sự đơn giản hóa quy trình, thủ tục và áp dụng công nghệ trong hoạt động ngân hàng.

Trong tương lai, Thông tư 06 có thể làm cho ngành ngân hàng trở nên ngày càng phân hóa, và các ngân hàng nhỏ không theo kịp có thể phải đối mặt với nguy cơ bị loại bỏ và khó khăn trong việc thoát khỏi vòng luẩn quẩn giữa tăng trưởng và rủi ro nợ xấu.

Bài viết liên quan: Trả nợ trước hạn các ngân hàng thì phí phạt được tính thế nào?

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về vấn đề được vay ngân hàng để trả nợ khoản vay tiêu dùng trước hạn ở ngân hàng khác? Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!