Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Doanh nghiệp của Công ty luật Minh Khuê

>> Luật sư tư vấn pháp luật Doanh nghiệp, gọi:  1900 6162

1. Cơ cấu tổ chức của cơ sở giáo dục đại học

Cơ cấu tổ chức của trường đại học, theo quy định tại Điều 14 Luật Giáo dục đại học bao gồm:

- Hội đồng trường đại học hoặc hội đồng học viện (được gọi chung là hội đồng trường);

- Hiệu trưởng trường đại học, giám đốc học viện; phó hiệu trưởng trường đại học, phó giám đốc học viện.

- Hội đồng khoa học và đào tạo; hội đồng khác theo quy định cụ thể của trường;

- Khoa, phòng chức năng, thư viện, tổ chức khoa học và công nghệ, tổ chức phục vụ đào tạo khác;

- Trường, phân hiệu, viện nghiên cứu, cơ sở dịch vụ, doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh và đơn vị khác theo nhu cầu phát triển của trường đại học.

Cơ cấu tổ chức của đại học, Điều 15 Luật Giáo dục đại học quy định gồm:

- Hội đồng đại học;

- Giám đốc đại học; phó giám đốc đại học;

- Hội đồng khoa học và đào tạo; hội đồng khác.

- Trường đại học, viện nghiên cứu thành viên; trường, ban chức năng, tổ chức khoa học và công nghệ, thư viện và tổ chức phục vụ đào tạo khác tuỳ theo nhu cầu của đại học;

- Các khoa, phân hiệu, viện nghiên cứu, trung tâm, cơ sở dịch vụ, doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh và đơn vị khác (nếu có) theo nhu cầu phát triển của đại học.

Trong đó, hai khái niệm trường đại học và đại học được giải thích tại Luật Giáo dục đại học như sau:

2. Trường đại học, học viện (sau đây gọi chung là trường đại học) là cơ sở giáo dục đại học đào tạo, nghiên cứu nhiều ngành, được cơ cấu tổ chức theo quy định của Luật này.

3. Đại học là cơ sở giáo dục đại học đào tạo, nghiên cứu nhiều lĩnh vực, được cơ cấu tổ chức theo quy định của Luật này; các đơn vị cấu thành đại học cùng thống nhất thực hiện mục tiêu, sứ mạng, nhiệm vụ chung.

2. Trình bày trách nhiệm, quyền hạn của Hội đồng trường đại học

Trách nhiệm, quyền hạn của Hội đồng trường đại học được quy định tại các Điều 16 và Điều 17 Luật Giáo dục đại học. Trong đó:

Trách nhiệm, quyền hạn của Hội đồng trường đại học công lập được quy định như sau:

- Hội đồng trường có trách nhiệm quyết định về chiến lược, các kế hoạch phát triển, kế hoạch hằng năm của trường đại học và chủ trương phát triển trường đại học thành đại học hoặc việc sáp nhập với trường đại học khác;

- Hội đồng trường thực hiện việc ban hành quy chế tổ chức và hoạt động, quy chế tài chính, quy chế dân chủ ở cơ sở của trường đại học phù hợp với quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan;

- Hội đồng trường được quyết định phương hướng tuyển sinh, mở ngành, đào tạo, liên kết đào tạo, hoạt động khoa học và công nghệ, hợp tác quốc tế; chính sách bảo đảm chất lượng giáo dục đại học, hợp tác giữa trường đại học với doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động;

- Quyết định các vấn về về cơ cấu tổ chức, cơ cấu lao động, tổ chức lại các đơn vị của trường đại học; ban hành danh mục vị trí việc làm, tiêu chuẩn và điều kiện làm việc của từng vị trí; quy định về tuyển dụng, sử dụng, quản lý cán bộ, giảng viên, viên chức và người lao động phù hợp với quy định của pháp luật;

- Hội đồng trường có trách nhiệm quyết định và trình cơ quan quản lý có thẩm quyền ra quyết định về các vấn đề công nhận, bãi nhiệm, miễn nhiệm hiệu trưởng; bổ nhiệm, bãi nhiệm, miễn nhiệm phó hiệu trưởng trên cơ sở đề xuất của hiệu trưởng trường đại học; việc quyết định các chức danh quản lý khác do quy chế tổ chức và hoạt động của trường đại học quy định; tổ chức đánh giá hiệu quả hoạt động hằng năm của chủ tịch hội đồng trường, hiệu trưởng trường đại học; lấy phiếu tín nhiệm đối với chủ tịch hội đồng trường, hiệu trưởng trường đại học vào giữa nhiệm kỳ hoặc đột xuất theo quy chế tổ chức và hoạt động của trường đại học;

- Hội đồng có trách nhiệm quyết định chính sách thu hút các nguồn vốn đầu tư phát triển trường đại học; chính sách học phí, hỗ trợ người học; phê duyệt kế hoạch tài chính; thông qua báo cáo tài chính hàng năm, báo cáo quyết toán kinh phí đối với các nguồn thu hợp pháp của trường đại học;

- Quyết định chủ trương đầu tư và sử dụng tài sản có giá trị lớn thuộc thẩm quyền của trường đại học theo quy chế tổ chức và hoạt động của trường đại học; quyết định chính sách tiền lương, thưởng, quyền lợi khác của chức danh lãnh đạo, quản lý trường đại học theo kết quả, hiệu quả công việc và vấn đề khác theo quy định tổ chức và hoạt động của trường đại học;

- Hội đồng trường có quyền giám sát việc thực hiện các quyết định của hội đồng trường, việc tuân thủ pháp luật, thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của trường đại học và trách nhiệm giải trình của hiệu trưởng trường đại học; giám sát việc quản lý và sử dụng tài chính, tài sản của trường đại học; báo cáo hằng năm trước hội nghị toàn thể của trường đại học về kết quả giám sát và kết quả hoạt động của hội đồng trường;

- Hội đồng trường có trách nhiệm tuân thủ và chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước cơ quan quản lý có thẩm quyền và các bên liên quan về các quyết định của hội đồng trường; thực hiện công khai, minh bạch thông tin, chế độ báo cáo; chịu sự thanh tra, kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền; thực hiện trách nhiệm giải trình trong phạm vi trách nhiệm, quyền hạn của hội đồng trường; chịu sự giám sát của xã hội, cá nhân và tổ chức trong trường đại học;

- Các trách nhiệm và quyền hạn khác được quy định trong quy chế tổ chức và hoạt động của trường đại học.

Trách nhiệm của Hội đồng trường đại học tư thục bao gồm cả trường đại học tư thục hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận.

- Hội đồng trường đại học tư thục có các quyền hạn và trách nhiệm như trách nhiệm của Hội đồng trường đại học công lập nêu trên.

- Được trực tiếp bổ nhiệm, miễn nhiệm, bãi nhiệm hiệu trưởng trường đại học theo quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học

3. Cơ cấu thành viên, tiêu chuẩn bầu chủ tịch Hội đồng trường đại học

Cơ cấu thành viên và tiêu chuẩn bầu chức danh chủ tịch Hội đồng trường đại học được quy định tại Điều 16 và Điều 17 Luật Giáo dục đại học:

  Hội đồng trường đại học công lập Hội đồng trường đại học tư thục
Cơ cấu tổ chức

- Thành viên trong HĐ trường bao gồm: Thành viên đương nhiên và Thành viên được bầu bởi hội nghị toàn thể hoặc hội nghị đại biểu của trường đại học.

Trong đó, thành viên đương nhiên bao gồm bí thư cấp ủy, hiệu trưởng trường đại học, chủ tịch công đoàn và đại diện Ban chấp hành Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là người học của trường đại học.

- Số lượng thành viên: phải là số lẻ, tổi thiểu 15 người. Trong đó, thành viên bầu bao gồm đại diện giảng viên chiếm tỷ lệ tối thiểu là 25% tổng số thành viên của hội đồng trường và Thành viên ngoài trường đại học chiếm tỷ lệ tối thiểu là 30% tổng số thành viên của hội đồng trường.

- Thành viên HĐ trường ĐH tư thục gồm đại diện nhà đầu tư, thành viên trong và ngoài trường đại học do hội nghị nhà đầu tư bầu, quyết định theo tỷ lệ vốn góp;

Thành viên HĐ trường của trường ĐH tư thục hoạt động không vì lợi nhuận bao gồm đại diện nhà đầu tư do các nhà đầu tư bầu, quyết định theo tỷ lệ vốn góp; thành viên trong và ngoài trường đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận.

- Thành viên trong trường đại học bao gồm:

Thành viên đương nhiên: gồm bí thư cấp ủy, hiệu trưởng trường đại học, chủ tịch công đoàn, đại diện Ban chấp hành Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là người học của trường đại học.

Thành viên bầu: gồm đại diện giảng viên và người lao động của trường đại học.

Tiêu chuẩn bầu chức danh Chủ tịch Hội đồng trường - Chủ tịch hội đồng trường là người có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, có uy tín, có kinh nghiệm quản lý giáo dục đại học, có đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ; độ tuổi đảm nhiệm chức vụ chủ tịch hội đồng trường theo quy định của pháp luật;

- Chủ tịch hội đồng trường là cán bộ cơ hữu hoặc cán bộ kiêm nhiệm của trường đại học theo quy định tại quy chế tổ chức và hoạt động của trường đại học, do hội đồng trường bầu và được hội nghị nhà đầu tư hoặc chủ sở hữu trường đại học công nhận; 

- Đáp ứng các tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, kinh nghiệm và sức khoẻ như tiêu chuẩn bầu chủ tịch HĐ trường ĐH công lập.

4. Quy định về nhà đầu tư thành lập cơ sở giáo dục đại học

Nhà đầu tư thành lập cơ sở giáo dục đại học tư thục, cơ sở giáo dục đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận bằng nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước có thể là nhà tổ chức, cá nhân trong nước hoặc tổ chức cá nhân nước ngoài có nguyện vọng đầu tư vào thành lập các cơ sở giáo dục đại học tại Việt Nam.

Các hình thức đầu tư thành lập cơ sở giáo dục đại học:

Thứ nhất là hình thức đầu tư gián tiếp. Theo hình thức này, nhà đầu tư sẽ thành lập tổ chức kinh tế theo quy định của Luật đầu tư, Luật doanh nghiệp sau đó để tổ chức kinh tế thành lập cơ sở giáo dục đại học tư thục theo quy định của Luật này;

Thứ hai là hình thức đầu tư trực tiếp. Nhà đầu tư đầu tư theo hình thức này sẽ trực tiếp thành lập cơ sở giáo dục đại học tư thục theo quy định của Luật Giáo dục đại học mà không thông qua bất kỳ một tổ chức kinh tế trung gian nào. Trong trường hợp này, quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học phải quy định cụ thể về hội nghị nhà đầu tư và các phương thức hoạt động của nhà đầu tư; việc lựa chọn áp dụng quy định của pháp luật liên quan về công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc quỹ xã hội để giải quyết những vấn đề trong cơ sở giáo dục đại học mà Luật Giáo dục đại học chưa quy định; trách nhiệm và quyền hạn của nhà đầu tư, ban kiểm soát phù hợp với quy định về công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc quỹ xã hội được lựa chọn.

Trách nhiệm và quyền hạn của Nhà đầu tư:

Trách nhiệm và quyền hạn của nhà đầu tư được quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 16a Luật Giáo dục đại học như sau:

2. Nhà đầu tư có trách nhiệm và quyền hạn sau đây:

a) Thông qua chiến lược, kế hoạch phát triển cơ sở giáo dục đại học, kế hoạch phát triển trường đại học thành đại học hoặc việc sáp nhập với trường đại học khác theo đề xuất của hội đồng trường, hội đồng đại học;

b) Quyết định tổng vốn góp cho nhà đầu tư, dự án đầu tư phát triển cơ sở giáo dục đại học, việc huy động vốn đầu tư (nếu có); phương án sử dụng phần chênh lệch thu chi hằng năm hoặc phương án xử lý lỗ của cơ sở giáo dục đại học; thông qua báo cáo tài chính hằng năm của cơ sở giáo dục đại học;

....

m) Nhà đầu tư thành lập cơ sở giáo dục đại học hoạt động không vì lợi nhuận được vinh danh về công lao góp vốn đầu tư thành lập, xây dựng và phát triển cơ sở giáo dục đại học.

5. Quy định về Hội đồng Đại học

Hội đồng đại học cũng phải có số lượng thành viên là số lẻ, đảm bảo các thành phần sau:

- Thành viên trong đại học gồm: Bí thư cấp ủy, giám đốc đại học, chủ tịch công đoàn đại học, đại diện Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là người học của đại học; chủ tịch hội đồng trường của đơn vị thành viên (nếu có) hoặc người đứng đầu đơn vị thành viên trong trường hợp đơn vị không có hội đồng trường; đại diện giảng viên, viên chức và người lao động của đại học do hội nghị đại biểu của đại học bầu.

- Thành viên ngoài đại học gồm: đại diện của cơ quan quản lý có thẩm quyền; đại diện thành viên ngoài đại học do hội nghị đại biểu của đại học bầu bao gồm nhà lãnh đạo, nhà quản lý, nhà giáo dục, nhà văn hóa, nhà khoa học, doanh nhân, cựu sinh viên, đại diện đơn vị sử dụng lao động và chiếm tỷ lệ tối thiểu là 30% tổng số thành viên của hội đồng đại học.

- Đối với HĐ đại học tư thục, thành viên hội đồng gồm đại diện nhà đầu tư, thành viên trong và ngoài đại học do hội nghị nhà đầu tư bầu, quyết định theo tỷ lệ vốn góp;

- Đối với HĐ đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, thành viên gồm đại diện nhà đầu tư do các nhà đầu tư bầu, quyết định theo tỷ lệ vốn góp, thành viên trong và ngoài đại học.

Trách nhiệm và quyền hạn của HĐ Đại học được quy định tại khoản 2 Điều 18 Luật Giáo dục đại học gồm:

Điều 18. Hội đồng đại học

1. Hội đồng đại học công lập có trách nhiệm và quyền hạn sau đây:

a) Quyết định về chiến lược, kế hoạch phát triển, kế hoạch hằng năm của đại học, việc kết hợp thành viên mới, tổ chức lại đại học theo quy định của pháp luật;

b) Ban hành quy chế tổ chức và hoạt động, quy chế tài chính, quy chế dân chủ ở cơ sở của đại học, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 29 của Luật này, phù hợp với quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan;

...

h) Thực hiện trách nhiệm và quyền hạn khác được quy định trong quy chế tổ chức và hoạt động của đại học; nhiệm vụ, quyền hạn khác đối với đơn vị thuộc, trực thuộc quy định tại khoản 2 Điều 16 của Luật này.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi.  Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900 6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Doanh nghiệp - Công ty luật Minh Khuê