Mục lục bài viết

Việc tham gia phiên tòa là quyền và đồng thời là nghĩa vụ quan trọng của các đương sự (nguyên đơn, bị đơn), bị cáo, và những người tham gia tố tụng khác để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Tuy nhiên, trong thực tiễn, do các lý do cá nhân, công tác đột xuất, hoặc gặp phải "sự kiện bất khả kháng" hay "trở ngại khách quan", việc vắng mặt tại phiên tòa là điều không thể tránh khỏi.

Chúng tôi hiểu rằng bạn đọc đang có nhu cầu gấp về biểu mẫu và lo lắng về việc nếu nộp đơn không đúng hoặc vắng mặt không hợp lệ có thể dẫn đến các hậu quả pháp lý bất lợi. Các rủi ro này là có thật, ví dụ như Tòa án đình chỉ giải quyết vụ án (nếu bạn là nguyên đơn vắng mặt lần thứ hai) , hoặc Tòa án vẫn tiến hành xét xử và ra phán quyết vắng mặt bạn (nếu bạn là bị đơn).

1. Mẫu đơn xin xét xử vắng mặt mới nhất 

1.1. Mẫu 01: Đơn xin xét xử vắng mặt 

Mẫu đơn này được sử dụng phổ biến cho các đương sự là nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong các vụ án Dân sự hoặc Hành chính.

 

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

 

......, ngày.... tháng.... năm 2025

ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÉT XỬ VẮNG MẶT

(Hoặc: ĐƠN XIN HOÃN PHIÊN TÒA)

Kính gửi: TÒA ÁN NHÂN DÂN.....................................................

(Ghi rõ Tòa án nhân dân khu vực/tỉnh đang thụ lý vụ án)

Tôi tên là:.................................................................. Sinh năm:........................

Số CCCD/CMND/Hộ chiếu:.................... Cấp ngày:.................... Nơi cấp:.............

Địa chỉ thường trú:..........................................................................................

Chỗ ở hiện tại:............................................................................................

Số điện thoại liên hệ:....................................................................................

Hiện nay, tôi là..................................................... (Ghi rõ tư cách tố tụng: Nguyên đơn / Bị đơn / Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan) trong vụ án................................... (Ghi rõ loại vụ án: Dân sự / Hành chính / Hôn nhân gia đình...) về việc..................................................... (Ghi rõ tranh chấp gì).

Theo Thông báo thụ lý vụ án số:....../TB-TLVA ngày..../..../.... (Nếu có)

Và Giấy triệu tập (Quyết định đưa vụ án ra xét xử) số:....../2025/GTT-TA (Nếu có)

Ngày..../..../2025, Tòa án nhân dân............................. có mở phiên tòa (hoặc phiên họp hòa giải/kiểm tra chứng cứ) vụ án nêu trên.

Tuy nhiên, do lý do:...........................................................................................................................................................................................................

(Trình bày lý do một cách cụ thể, rõ ràng, ví dụ: ốm đau phải nhập viện điều trị, đi công tác đột xuất, v.v.)

(Có tài liệu, chứng cứ chứng minh lý do kèm theo đơn này).

Căn cứ quy định tại Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 (hoặc Luật Tố tụng Hành chính 2015), tôi làm đơn này kính đề nghị Quý Tòa án xem xét:

(CHỌN MỘT TRONG HAI TRƯỜNG HỢP DƯỚI ĐÂY)

1. Cho tôi được vắng mặt tại phiên tòa (phiên họp) ngày..../..../.... và ĐỀ NGHỊ TÒA ÁN HOÃN PHIÊN TÒA (phiên họp).

2. Cho tôi được vắng mặt tại phiên tòa (phiên họp) ngày..../..../.... và ĐỀ NGHỊ TÒA ÁN TIẾN HÀNH XÉT XỬ (giải quyết) VẮNG MẶT TÔI.

(Nếu chọn phương án 2, cần nêu rõ): Mọi ý kiến, yêu cầu, quan điểm của tôi đã được trình bày đầy đủ trong Đơn khởi kiện (đối với nguyên đơn), Bản tự khai, Biên bản lấy lời khai (đối với bị đơn/người liên quan) nộp tại Tòa án. Tôi xin bảo lưu (hoặc rút/thay đổi) các yêu cầu đó và cam kết chấp hành mọi phán quyết của Tòa án.

Tôi xin cam đoan những nội dung trình bày trên là đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Kính mong Quý Tòa án xem xét, chấp thuận.

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Tài liệu kèm theo:

1..................................................... (Ví dụ: Giấy xác nhận nhập viện)

2.....................................................

NGƯỜI LÀM ĐƠN

(Ký và ghi rõ họ tên)

 

1.2. Mẫu 02: Đơn xin vắng mặt của Bị cáo 

 

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

 

......, ngày.... tháng.... năm 2025

ĐƠN XIN XÉT XỬ VẮNG MẶT

Kính gửi: TÒA ÁN NHÂN DÂN.....................................................

(Ghi rõ Tòa án nhân dân khu vực/tỉnh đang thụ lý vụ án)

Tôi tên là:.................................................................. Sinh năm:........................

Số CCCD/CMND/Hộ chiếu:.................... Cấp ngày:.................... Nơi cấp:.............

Địa chỉ thường trú:..........................................................................................

Chỗ ở hiện tại:............................................................................................

Số điện thoại liên hệ:....................................................................................

Hiện nay, tôi là bị cáo trong vụ án Hình sự..................................................... (Ghi rõ tên vụ án) bị Viện kiểm sát nhân dân............................. truy tố về tội:..................................................... theo quy định tại Khoản... Điều... Bộ luật Hình sự.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số:....../2025/QĐXXST-HS ngày..../..../...., phiên tòa sẽ được mở vào ngày..../..../2025.

Tuy nhiên, do lý do (bất khả kháng/trở ngại khách quan):.......................................................................................................................................................

(Trình bày lý do hết sức cụ thể, ví dụ: đang điều trị bệnh hiểm nghèo tại Bệnh viện X, không thể di chuyển được).

(Có tài liệu, chứng cứ xác thực của cơ quan có thẩm quyền kèm theo).

Căn cứ quy định tại Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, tôi làm đơn này kính đề nghị Quý Tòa án (Hội đồng xét xử) xem xét cho phép tôi được vắng mặt tại phiên tòa.

(Lựa chọn nếu phù hợp):

Tôi đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt tôi (chỉ áp dụng nếu được pháp luật cho phép - xem cảnh báo dưới đây).

Tôi đề nghị Tòa án hoãn phiên tòa để tôi có thể tham gia vào một ngày khác phù hợp.

Tôi xin cam đoan những nội dung trình bày trên là đúng sự thật.

Kính mong Quý Tòa án xem xét, chấp thuận.

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Tài liệu kèm theo:

1..................................................... (Ví dụ: Hồ sơ bệnh án có xác nhận)

2.....................................................

NGƯỜI LÀM ĐƠN

(Ký và ghi rõ họ tên)

Việc sử dụng mẫu đơn này cho Bị cáo trong vụ án Hình sự phải hết sức thận trọng. Theo Điều 290 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2021 và 2025 (BLTTHS 2015), Bị cáo bắt buộc phải có mặt tại phiên tòa theo giấy triệu tập.

Việc Tòa án chấp nhận đơn này là rất hãn hữu và là quyền quyết định tuyệt đối của Hội đồng xét xử (HĐXX), thường chỉ trong các trường hợp ngoại lệ (ví dụ, bị cáo đề nghị xét xử vắng mặt và được Tòa chấp thuận đối với tội ít nghiêm trọng, hoặc đang ở nước ngoài và không thể triệu tập).

Nếu Bị cáo vắng mặt không có lý do chính đáng hoặc lý do không được HĐXX chấp nhận, HĐXX sẽ ra quyết định ÁP GIẢI để đảm bảo sự có mặt của bị cáo.

2. Hướng dẫn cách viết đơn xin xét xử vắng mặt chuẩn pháp lý

Để lá đơn của bạn có giá trị pháp lý và được Tòa án chấp thuận, việc trình bày nội dung phải rõ ràng và đầy đủ các mục sau :

Phần Kính gửi: Ghi chính xác, đầy đủ tên Tòa án nhân dân (ví dụ: Tòa án nhân dân quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội; hoặc Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh). Đây phải là Tòa án đang thụ lý, giải quyết vụ án của bạn.

Thông tin người làm đơn: Ghi rõ họ tên, ngày sinh, số CCCD, địa chỉ. Mục quan trọng nhất là Tư cách tố tụng, bạn phải ghi chính xác mình là: Nguyên đơn, Bị đơn, Bị cáo, Bị hại, hay Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Nội dung vụ án: Ghi tóm tắt thông tin vụ án (ví dụ: "vụ án dân sự về việc tranh chấp hợp đồng vay tài sản") và viện dẫn số hiệu Giấy triệu tập hoặc Quyết định đưa vụ án ra xét xử mà bạn đã nhận được.

Lý do xin vắng mặt: Đây là phần quyết định lá đơn có được chấp nhận hay không. Lý do phải là lý do chính đáng, cụ thể và rõ ràng.

  • Các lý do chung chung như "bận việc gia đình", "bận công tác" mà không giải thích thêm sẽ có nguy cơ không được chấp nhận.
  • Lý do nên thuộc nhóm "sự kiện bất khả kháng" hoặc "trở ngại khách quan" (sẽ được phân tích ở mục sau). Ví dụ: "bị ốm nặng, phải nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện A từ ngày... đến ngày...", hoặc "trên đường đến tòa thì bị tai nạn giao thông".

Tài liệu, chứng cứ đính kèm: Một lý do chính đáng phải đi kèm với bằng chứng xác thực. Tòa án sẽ không xem xét một lý do "bị ốm" nếu không có giấy tờ của bệnh viện. Bạn bắt buộc phải nộp kèm theo đơn các tài liệu như: Giấy xác nhận nhập viện, Giấy chứng nhận nghỉ ốm (phải của cơ sở y tế cấp huyện trở lên), Quyết định cử đi công tác, Vé máy bay (nếu ở xa), Giấy xác nhận của chính quyền địa phương về thiên tai, dịch bệnh tại nơi cư trú....

Đề nghị cụ thể với Tòa án:

  • Lựa chọn 1: Đề nghị Tòa án hoãn phiên tòa. Bạn nên chọn phương án này nếu bạn vẫn muốn trực tiếp tham gia tranh luận, bảo vệ quyền lợi của mình tại phiên tòa sau.
  • Lựa chọn 2: Đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt. Bạn chọn phương án này nếu bạn không thể tham gia và đồng ý để Tòa án giải quyết vụ án dựa trên các tài liệu, chứng cứ đã có trong hồ sơ. Nếu là nguyên đơn, bạn phải chắc chắn đã cung cấp đủ chứng cứ. Nếu là bị đơn, việc này có thể đồng nghĩa với việc bạn từ bỏ quyền phản bác trực tiếp tại tòa.

3. Khi nào người tham gia tố tụng được phép xin xét xử vắng mặt

Pháp luật tố tụng không định nghĩa cụ thể "lý do chính đáng" là gì, nhưng trong thực tiễn xét xử, Tòa án thường chấp nhận các lý do vắng mặt nếu thuộc một trong hai trường hợp được quy định tại Điều 156 Bộ luật Dân sự 2015:

Sự kiện bất khả kháng: Theo Điều 156, đây là "sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép". Ví dụ thực tiễn: Thiên tai nghiêm trọng (bão, lũ lụt) làm chia cắt giao thông; dịch bệnh bùng phát và bạn đang ở trong khu vực bị phong tỏa, cách ly y tế ; chiến tranh, tổng động viên.

Trở ngại khách quan: Theo Điều 156, đây là "những trở ngại do hoàn cảnh khách quan tác động làm cho người có quyền, nghĩa vụ dân sự không thể... thực hiện được quyền, nghĩa vụ dân sự của mình". Ví dụ thực tiễn: Ốm đau, tai nạn đột ngột phải nhập viện điều trị (đây là lý do phổ biến và được chấp nhận nếu có hồ sơ bệnh án hợp lệ); người thân ruột thịt (cha, mẹ, vợ, chồng, con) mất đột ngột (phải có giấy chứng tử).

Quan trọng nhất, người xin vắng mặt có nghĩa vụ chứng minh mình thuộc các trường hợp trên bằng cách cung cấp tài liệu, chứng cứ hợp lệ cho Tòa án. Quy định về việc vắng mặt và xử lý vắng mặt có sự khác biệt rõ rệt giữa ba lĩnh vực tố tụng. Bạn cần xác định rõ mình đang tham gia vụ án nào để biết được quyền và nghĩa vụ của mình.

3.1. Quy định vắng mặt trong tố tụng dân sự

Pháp luật Tố tụng Dân sự phân biệt rõ hậu quả của việc vắng mặt tại lần triệu tập thứ nhất và lần thứ hai. Theo Điều 227 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (Sự có mặt của đương sự):

Triệu tập hợp lệ lần thứ nhất: Nếu đương sự (nguyên đơn, bị đơn, người liên quan) vắng mặt (dù có đơn hay không), Hội đồng xét xử (HĐXX) phải hoãn phiên tòa. Trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt (Lựa chọn 2 trong Mẫu 01).

Triệu tập hợp lệ lần thứ hai:

  • Nguyên đơn: Nếu vắng mặt mà không có lý do chính đáng (hoặc không có đơn xin xử vắng mặt), thì bị coi là từ bỏ việc khởi kiện. Tòa án sẽ ra quyết định Đình chỉ giải quyết vụ án.
  • Bị đơn: Nếu vắng mặt mà không có lý do chính đáng, Tòa án sẽ tiến hành xét xử vắng mặt họ.
  • Theo Điều 228 BLTTDS 2015 (Xét xử trong trường hợp đương sự vắng mặt): Tòa án vẫn tiến hành xét xử nếu đương sự có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, hoặc bị đơn đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt.

3.2. Quy định vắng mặt trong tố tụng hình sự

Bản chất của vụ án hình sự là khác biệt, liên quan đến tự do và danh dự con người, do đó quyền bào chữa và sự có mặt của bị cáo được quy định rất nghiêm ngặt.

Theo Điều 290 BLTTHS 2015, "Bị cáo phải có mặt tại phiên tòa". Nếu bị cáo vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, bị cáo sẽ bị áp giải. Nếu bị cáo bỏ trốn, bị cáo sẽ bị truy nã và Tòa án có thể xét xử vắng mặt.

Tòa án chỉ có thể xét xử vắng mặt Bị cáo trong các trường hợp:

  • Bị cáo trốn và việc truy nã không có kết quả;
  • Bị cáo đang ở nước ngoài và không thể triệu tập đến phiên tòa;
  • Bị cáo đề nghị xét xử vắng mặt và được HĐXX chấp nhận (thường chỉ áp dụng cho tội ít nghiêm trọng, rõ ràng);
  • Bị cáo vắng mặt vì lý do bất khả kháng, trở ngại khách quan (nhưng Tòa cũng có thể hoãn).

Đối với bị hại, người liên quan (Theo Điều 292, 293 BLTTHS 2015): Nếu họ vắng mặt, Tòa án sẽ cân nhắc tùy trường hợp. Nếu sự vắng mặt của họ không cản trở việc xét xử, Tòa có thể vẫn tiến hành; nếu lời khai của họ là mấu chốt, Tòa sẽ hoãn.

3.3. Quy định vắng mặt trong tố tụng hành chính

Quy định trong Tố tụng Hành chính về cơ bản tương tự như Tố tụng Dân sự. Theo Điều 157, 158 Luật tố tụng hành chính năm 2015 (LTTHC):

Triệu tập hợp lệ lần thứ nhất: Nếu có đương sự vắng mặt (người khởi kiện, người bị kiện...), Tòa án hoãn phiên tòa.

Triệu tập hợp lệ lần thứ hai:

  • Người khởi kiện (Người dân/Tổ chức đi kiện): Nếu vắng mặt không có lý do chính đáng (hoặc không có đơn xin xử vắng mặt), bị coi là từ bỏ việc khởi kiện. Tòa án ra quyết định Đình chỉ giải quyết vụ án.
  • Người bị kiện (Cơ quan nhà nước/Cán bộ): Nếu vắng mặt, Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt họ.

Để bạn đọc dễ hình dung, chúng tôi tóm tắt các quy định cốt lõi trong bảng sau:

Lĩnh vực Tố tụng Đối tượng Xử lý khi vắng mặt lần 1 (Triệu tập hợp lệ) Xử lý khi vắng mặt lần 2 (Triệu tập hợp lệ)
Dân sự (BLTTDS 2015) Nguyên đơn Hoãn phiên tòa (Điều 227)

Đình chỉ vụ án (Coi là từ bỏ khởi kiện) 
Dân sự (BLTTDS 2015) Bị đơn Hoãn phiên tòa (Điều 227)

Xét xử vắng mặt 
Hành chính (LTTHC 2015) Người khởi kiện Hoãn phiên tòa (Điều 157) Đình chỉ vụ án (Coi là từ bỏ khởi kiện)
Hành chính (LTTHC 2015) Người bị kiện Hoãn phiên tòa (Điều 157)

Xét xử vắng mặt (Điều 158) 
Hình sự (BLTTHS 2015) Bị cáo

Bị áp giải (nếu không có lý do chính đáng) 

 Tòa vẫn có thể áp giải hoặc xét xử vắng mặt (nếu thuộc Điều 290)

4. Hậu quả pháp lý nếu vắng mặt không có lý do hoặc đơn không hợp lệ

Đây là phần nội dung quan trọng nhất, trực tiếp giải quyết "nỗi sợ hậu quả pháp lý" mà bạn có thể gặp phải nếu vắng mặt không đúng quy định.

4.1. Đối với vụ án Dân sự/Hành chính

Rủi ro cho Nguyên đơn (Người khởi kiện): Nếu bạn vắng mặt lần thứ hai (sau khi đã được Tòa triệu tập hợp lệ lần 2) mà không có lý do chính đáng, hoặc đơn xin vắng mặt không hợp lệ (không có chứng cứ, lý do không chính đáng), bạn sẽ bị coi là từ bỏ việc khởi kiện. Tòa án sẽ ra Quyết định Đình chỉ giải quyết vụ án. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ công sức theo kiện của bạn bị chấm dứt. Nghiêm trọng hơn, bạn có thể mất quyền khởi kiện lại vụ án này nếu thời hiệu khởi kiện đã hết.

Rủi ro cho Bị đơn (Người bị kiện): Nếu bạn vắng mặt (lần 1 hoặc lần 2) mà không có lý do chính đáng, Tòa án sẽ tiến hành xét xử vắng mặt bạn theo quy định tại Điều 228 BLTTDS 2015. Tòa án sẽ xét xử dựa trên các tài liệu, chứng cứ do Nguyên đơn cung cấp. Bạn sẽ mất đi cơ hội vàng để tranh luận, phản bác các yêu cầu của nguyên đơn và tự bảo vệ quyền lợi của mình tại phiên tòa. Phán quyết của Tòa án (thường là bất lợi cho bạn) vẫn sẽ được ban hành.

4.2. Đối với vụ án Hình sự

Rủi ro cho Bị cáo: Nếu Bị cáo vắng mặt không có lý do chính đáng, HĐXX sẽ ra Quyết định ÁP GIẢI (bị công an cưỡng chế đưa đến tòa) theo Điều 290 BLTTHS 2015. Nếu Bị cáo bỏ trốn, Tòa án sẽ ra quyết định truy nã và có thể xét xử vắng mặt. Việc vắng mặt không lý do thể hiện sự coi thường pháp luật và có thể bị HĐXX xem là một tình tiết tăng nặng khi lượng hình.

Rủi ro cho Bị hại, Người liên quan: Việc vắng mặt của bạn có thể làm Tòa phải hoãn phiên tòa (nếu sự vắng mặt cản trở việc xét xử). Nếu Tòa thấy không cần thiết, Tòa vẫn xét xử.  Bạn mất quyền trình bày quan điểm buộc tội, giảm nhẹ (nếu có) và mất quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại của mình một cách trực tiếp tại tòa.

Kết luận

Việc nộp đơn xin vắng mặt tại phiên tòa là một thủ tục pháp lý đòi hỏi sự cẩn trọng và nghiêm túc. Một lá đơn hợp lệ, được Tòa án chấp thuận, phải dựa trên lý do chính đáng (sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan), được trình bày rõ ràng, và quan trọng nhất là phải có tài liệu, chứng cứ xác thực đính kèm.

Chúng tôi một lần nữa nhấn mạnh, việc vắng mặt không có lý do hoặc không đúng thủ tục có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng, từ việc bị đình chỉ vụ án (mất quyền khởi kiện) đến việc bị xét xử vắng mặt (mất quyền tự bảo vệ) hoặc thậm chí bị áp giải (trong vụ án hình sự).

Mọi vướng mắc pháp lý vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến qua điện thoại gọi: 1900.6162 để được đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty luật Minh Khuê tư vấn, giải đáp chi tiết.Chúng tôi rất hân hạnh khi nhận được sự hợp tác của quý khách hàng. Xin chân thành cảm ơn!