Người chết có phải chịu trách nhiệm hình sự ? Tội làm chết người trong khi thi hành công vụ

>> Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến qua điện thoại gọi: 1900.6162

Luật sư tư vấn:

Trường hợp của bạn như bạn có trình bày thì con bạn bị chết đuối vì cháu còn nhỏ và không biết bơi, tại ao mà con bạn bị chết đuối thì trước lúc mất thì có rất nhiều người đứng ở đó, có rất nhiều người đến xem nhưng không ai cứu giúp cháu cả, như bạn có trình bày ở trên thì có công an phường, và cũng có những người làm trong ngành y tế nhưng cũng đều không ai đến cứu con bạn. Khiến cháu bị mất do chết đuối.

Về hành vi này, tại Điều 132 Bộ Luật hình sự năm 2015 (Luật hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017) cũng có quy định như sau:

Điều 132. Tội không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng

1. Người nào thấy người khác đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, tuy có điều kiện mà không cứu giúp dẫn đến hậu quả người đó chết, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Người không cứu giúp là người đã vô ý gây ra tình trạng nguy hiểm;

b) Người không cứu giúp là người mà theo pháp luật hay nghề nghiệp có nghĩa vụ phải cứu giúp.

3. Phạm tội dẫn đến hậu quả 02 người trở lên chết, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Tội không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng được quy định tại Điều 132 Bộ Luật hình sự 2015 sửa đổi 2017. Tội này có hình phạt thấp nhất là phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm, tùy theo mức độ, tính chất của hành vi. Không cứu giúp người khác bị nạn là hành vi cần phải lên án.

Tuy nhiên, để xem xét trách nhiệm hình sự của người này thì cần rất thận trọng xem xét nhiều yếu tố cần thiết. Trước hết hành vi này phải là cố ý không cứu người. Theo quy định tại Điều 132 Bộ Luật hình sự 2015 sửa đổi 2017, cố ý không cứu người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng là hành vi thấy người đang ở trong tình trạng sắp chết, tuy có điều kiện cứu mà không cứu dẫn đến người đó bị chết.

Ở đây cũng cần lưu ý "có điều kiện cứu" không chỉ là có khả năng mà phải là có điều kiện hoàn toàn có thể cứu người được. Ngoài ra, phải xảy ra hậu quả chết người và hậu quả chết người là do bị bỏ mặc không cứu giúp thì "người có điều kiện mà không cứu giúp" đó mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc không cứu giúp người bị nạn là rất đáng phê phán, tuy nhiên để xem xét họ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không thì phải căn cứ vào từng trường hợp cụ thể và cơ bản là phải đáp ứng những yếu tố cấu thành nêu trên.

Trường hợp này, hành vi của những người như trên rất khó để có thể xác định được yếu tố cấu thành tội phạm bởi hành vi của họ, việc bạn muốn tố cáo những người này bạn cần phải có đủ những căn cứ để có thể làm hồ sơ gửi lên cơ quan công an điều tra hình sự, cụ thể, bạn phải có những căn cứ nổi bật lên việc họ có đủ điều kiện cứu nhưng không cứu, cụ thể bạn phải có những căn cứ chứng minh là họ biết bơi, họ có đủ điều kiện về thể chất và tinh thần, họ không bị hạn chế năng lực hành vi dân sự......a những mất m.sau khi có đầy đủ những căn cứ để chứng minh, bạn hoàn toàn có thể làm đơn trình báo lên cơ quan công an điều tra hình sự cấp quận/ huyện nơi bạn đang cư trú để cơ quan công an điều tra có thể điều tra và làm rõ vấn đề này cho bạn, buộc họ phải chịu trách nhiệm hình sự nếu như họ có đủ điều kiện mà không cứu giúp con bạn để xáy ra những mất mát không nhỏ cho gia đình.

Điều 127 luật hình sự năm 2015 quy định:

Điều 127. Tội làm chết người trong khi thi hành công vụ

1. Người nào trong khi thi hành công vụ mà làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 08 năm đến 15 năm:

a) Làm chết 02 người trở lên;

b) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai.

3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

PHÂN TÍCH TỘI DANH LÀM CHẾT NGƯỜI KHI THI HÀNH CÔNG VỤ:

Điều 127 Bộ luật hình sư như sau: Người nào trong khi thi hành công vụ mà làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm. 2. Phạm tội làm chết nhiều người hoặc trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm. 3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm”.

Điều 127 Bộ luật hình sư như sau: Người nào trong khi thi hành công vụ mà làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm. 2. Phạm tội làm chết nhiều người hoặc trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm. 3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm”.

Làm chết người trong khi thi hành công vụ là hành vi của người trong quá trình thực hiện công vụ của mình đã làm cho người khác bị chết do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép. Tội phạm trực tiếp xâm phạm quyền sống của con người.

Tội phạm được thể hiện ở hành vi làm chết người do họ dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép. Dùng vũ lực là dùng sức mạnh vật chất tác động vào thân thể người khác làm cho họ chết hoặc bị thương. Các hình thức dùng vũ lực như dùng vũ khí hoặc tay chân đấm, đá… Các loại vũ khí bao gồm: súng, đạn, lựu đạn, bom, mìn, thuốc nổ, lê, dao găm, mã tấu và các vũ khí thô sơ khác được giao cho người có quyền sử dụng để thực hiện công vụ.

Dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép tức là trái với quy định của pháp luật. Ví dụ như: cán bộ, chiến sĩ cảnh sát nhân dân chỉ được dùng vũ lực khi bị người có hành vi phạm tội chống cự, ngăn cản hoặc để bắt giữ người có hành vi hung hãn chống đối hoặc chạy trốn khi áp giải. Chỉ được nổ súng vào các đối tượng cụ thể khi đã hô hoặc nổ súng cảnh báo mà đối tượng đó không tuân lệnh, trừ các trường hợp cấp bách không có biện pháp nào khác để ngăn chặn ngay đối tượng đang thực hiện hành vi phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng hoặc để thực hiện quyền tự vệ chính đáng theo quy định. Các đối tượng nêu trên bao gồm:

- Những kẻ đang dùng vũ lực gây bạo loạn, đang phá hoại, đang hành hung cán bộ, chiến sĩ bảo vệ, đang tấn công đối tượng hoặc mục tiêu bảo vệ;

- Những kẻ đang phá trại giam, cướp phạm nhân; những phạm nhân đang nổi loạn, cướp vũ khí hoặc dùng vũ lực uy hiếp tính mạng cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ quản lý, canh gác, dẫn giải tội phạm; những kẻ phạm tội nguy hiểm đang bị giam giữ, đang bị dẫn giải, hoặc đang có lệnh bắt giữ mà chạy trốn;

- Những kẻ không tuân lệnh của cán bộ, chiến sĩ đang tiến hành tuần tra, canh gác, khám xét, lại dùng vũ lực chống lại, uy hiếp nghiêm trọng tính mạng cán bộ thừa hành nhiệm vụ hoặc tính mạng của nhân dân; - Bọn lưu manh, côn đồ đang giết người, hiếp dâm, gây rối trật tự rất nghiêm trọng, đang dung vũ lực cướp phá tài sản xã hội chủ nghĩa hoặc tài sản của công dân;

- Người điều khiển phương tiện không tuân lệnh, cố tình chạy trốn khi người kiểm soát phương tiện giao thông vận tải ra lệnh và đã biết ró trên phương tiện đó có vũ khí hoặc có tài liệu phản động, có tài liệu bí mật quốc gia, có tài sản đặc biệt quý giá của Nhà nước hoặc có bọn tội phạm lưu manh côn đồ đang sử dụng phương tiện để chạy trốn thì đối với trường hợp này được phép bắn hỏng phương tiện để bắt giữ đối tượng. Như vây, ngoài các trường hợp nói trên, hành vi dùng vũ lực gây chết người thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tội xâm phạm tính mạng của người khác trong khi thi hành công vụ là tội phạm có cấu thành vật chất nên phải xem xét mối quan hệ nhân quả giữa hành vi phạm tội và hậu quả xảy ra.

Tội phạm làm chết người khi thi hành công vụ: là người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi theo luật định. Họ là những người đang thi hành công vụ nói chung, đó là người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan Nhà nước hoặc tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao. Ngoài ra, những công dân được huy động làm nhiệm vụ như: tuần tra, canh gác, bảo vệ theo kế hoạch của các cơ quan có thẩm quyền hoặc công dân, vì lợi ích chung của xã hội mà sử dụng một loại công vụ nào đó để giúp sức người thi hành công vụ ngăn chặn hoặc đuổi bắt người phạm tội, do đó xâm phạm tính mạng của người khác thì cũng được coi là người thi hành công vụ.

Tội phạm được thực hiện do lỗi cố ý gián tiếp. Động cơ phạm tội là hành động vì lợi ích chung của Nhà nước, của xã hội hoặc quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Hình phạt của tội làm chết người khi thi hành công vụ:

- Khung 1: quy định hình phạt tù từ hai năm đến bảy năm áp dụng đối với trường hợp quy định tại khoản 1 của điều 157 của Bộ luật hình sự.

- Khung 2: quy định hình phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm áp dụng đối với trường hợp làm chết nhiều người (từ hai người trở lên) hoặc trong trường hợp nghiêm trọng khác.

- Hình phạt bổ sung: người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến lăm năm.

Lưu ý khác:

- Trong trường hợp đang thi hành công vụ, lại coi thường tính mạng của người khác, sử dụng súng vô nguyên tắc bắn chết người thì dù là người đang thi hành công vụ vẫn phạm tội giết người theo điều 93 của Bộ luật hình sự.

- Người đang thực hiện công vụ có hành vi làm chết người nhưng nạn nhân không liên quan trực tiếp đến công vụ của họ thì không phạm tội làm chết người trong khi thi hành công vụ mà có thể bị kết án về tội giết người.

Trả lời:

4.1 Yếu tố cấu thành tội vô ý làm chết người là gì ?

4.2 Trách nhiệm bồi thường đối với bị hại là như thế nào?

Theo Bộ Luật dân sự 2015 thì Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm;Chi phí hợp lý cho việc mai táng;Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;Thiệt hại khác...

4.3 Các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự là như thế nào?

Trả lời:

Theo như bạn trình bày, trong trường hơp này bác sĩ trực tiếp điều trị cho bệnh nhân có thể sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp thep quy định tại Điều 129 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Điều 129. Tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính

1. Người nào vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội làm chết 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm.

3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp có các dấu hiệu như sau:

- Có hành vi vi phạm quy tắc nghề nghiệp ( quy tắc nghề nghiệp là những quy tắc thuộc phạm vi một ngành, lĩnh vực,…do Nhà nước, Bộ, ngành quy định để đảm bảo an toàn cho mọi người);

- Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi đó và hậu quả chết người;

- Lỗi vô ý do cẩu thả hoặc quá tự tin;

Do vậy bạn cần làm rõ:

Về hành vi: sau khi mổ bệnh nhân đã bị nhiễm trùng, do vậy bạn cần chứng minh rất có thể trong quá trình mổ bác sĩ đã không vệ sinh dụng cụ mổ, không thực hiện đúng các kỹ thuật mổ. Hơn nữa, khi thấy bệnh nhân bụng có biểu hiện to ra, bác sĩ chỉ khám qua loa, thể hiện sự tác trách trong khám chữa bệnh.

Hành vi vi phạm của Bác sĩ chính là nguyên nhân trực tiếp gây ra cái chết của bệnh nhân: Bác sĩ mổ làm cho bệnh nhân bị nhiễm trùng và khi bệnh nhân đã bị nhiễm trùng nặng, do quá tự tin vào khả năng của mình nên gây ra khó khăn khi người nhà xin chuyển lên bệnh viện tuyến trên. Sự chậm trễ đó đã làm bệnh nhân không được cứu chữa kịp thời.

Lỗi của bác sĩ là vô ý do cẩu thả và quá tự tin.

Khi có đầy đủ các căn cứ xác định ba yếu tố trên, bạn có thể làm đơn gửi đến Cơ quan Công an chính quyền địa phương đề nghị cơ quan Công an điều tra, xác minh làm rõ vụ việc kèm theo những chứng cứ bạn có. Dựa trên kết quả xác minh, giám q uyết định khởi tố đối định cụ thể về nguyên nhân cái chết của nạn nhân cũng như những người có liên quan thì cơ quan điều tra sẽ ra quyết định khởi tố đối với các bị can theo quy định tại điều 154 BLTTHS 2015.

Trên đây là những tư vấn của chúng tôi về vấn đề của bạn Cảm ơn bạn đã tin tưởng và lựa chọn công ty chúng tôi.

Trân trọng./.

Bộ phận luật sư hình sự - Công ty luật Minh Khuê