1. Khái quát về thu tiền sử dụng đất

Theo Điều 21 của Luật Đất đai năm 2013, tiền sử dụng đất đề cập đến số tiền mà người sử dụng đất phải trả cho Nhà nước trong các trường hợp được Nhà nước giao đất với thu tiền sử dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, hoặc công nhận quyền sử dụng đất.

Theo Điều 2 của Nghị định 45/2014/NĐ-CP, đối tượng phải nộp tiền sử dụng đất bao gồm:

- Hộ gia đình và cá nhân được giao đất để sử dụng cho mục đích ở;

- Tổ chức kinh tế được giao đất để thực hiện dự án xây dựng nhà ở với mục đích bán hoặc bán kết hợp cho thuê;

- Người Việt Nam định cư ở nước ngoài và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được giao đất để thực hiện dự án xây dựng nhà ở với mục đích bán hoặc bán kết hợp cho thuê;

- Tổ chức kinh tế được giao đất để thực hiện dự án hạ tầng nghĩa trang, nghĩa địa và chuyển nhượng quyền sử dụng đất liên quan đến hạ tầng (được gọi là đất nghĩa trang, nghĩa địa);

- Tổ chức kinh tế được giao đất để xây dựng công trình hỗn hợp cao tầng, trong đó có diện tích nhà ở để bán hoặc bán kết hợp cho thuê.

Người đang sử dụng đất có quyền chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang đất ở hoặc đất nghĩa trang, nghĩa địa trong các trường hợp sau:

- Đất nông nghiệp hoặc đất phi nông nghiệp không thuộc diện thu tiền sử dụng đất ban đầu, nhưng sau đó được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép sử dụng làm đất ở hoặc đất nghĩa trang, nghĩa địa;

- Đất nông nghiệp ban đầu có thu tiền sử dụng đất, sau đó được chuyển sang sử dụng làm đất ở hoặc đất nghĩa trang, nghĩa địa vẫn thu tiền sử dụng đất;

- Đất phi nông nghiệp (không phải đất ở) ban đầu có thu tiền sử dụng đất từ Nhà nước, chuyển sang sử dụng làm đất ở vẫn phải nộp tiền sử dụng đất;

- Đất nông nghiệp hoặc đất phi nông nghiệp (không phải đất ở) thuê đất từ Nhà nước, sau đó chuyển sang sử dụng làm đất ở hoặc đất nghĩa trang, nghĩa địa cùng với việc chuyển từ thuê đất sang giao đất có thu tiền sử dụng đất.

Hộ gia đình và cá nhân đang sử dụng đất làm nhà ở, đất phi nông nghiệp đã được Nhà nước công nhận có quyền sử dụng đất với thời hạn lâu dài trước ngày 01/7/2014 khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất phải tuân thủ các quy định tài chính tại Điều 6, Điều 7, Điều 8 và Điều 9 của Nghị định 45/2014/NĐ-CP.

>> Xem thêm: Ai có thẩm quyền giao đất không thu tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân?

 

2. Triển khai Nghị định 79/2019/NĐ-CP sửa đổi quy định thu tiền sử dụng đất

Chính phủ đã ban hành Nghị định 79/2019/NĐ-CP ngày 26/10/2019, sửa đổi Điều 16 của Nghị định 45/2014 ngày 15/5/2014, với mục đích điều chỉnh việc thu tiền sử dụng đất. Theo nghị định này, kể từ ngày 1/3/2021, các hộ gia đình và cá nhân có nợ tiền sử dụng đất chưa thanh toán sẽ phải thanh toán số tiền còn nợ theo chính sách và giá đất hiện hành. Đồng thời, từ ngày 1/3/2021, các hộ gia đình và cá nhân đang nợ tiền sử dụng đất mà chưa thanh toán sẽ phải trả số tiền đó theo chính sách và giá đất tại thời điểm trả nợ.

Trước khi Nghị định có hiệu lực, đã xảy ra một tăng đột biến về số lượng người đến xin hồ sơ để hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định, thậm chí dẫn đến tình trạng quá tải tại nhiều văn phòng đăng ký đất đai trong các quận, huyện. Trong khoảng thời gian từ ngày 01/01/2021 đến hết ngày 28/02/2021, văn phòng đăng ký đất đai ở các quận, huyện thuộc địa bàn thành phố Hà Nội đã tiếp nhận tổng cộng 5.577 hồ sơ từ các gia đình và cá nhân thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định. Theo ông Nam, Sở Tài nguyên và Môi trường đã chỉ đạo các văn phòng đăng ký đất đai tại các quận, huyện và thị xã tăng cường làm việc thêm cả ngày thứ Bảy và Chủ nhật, nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân trong việc tiếp nhận hồ sơ của các gia đình và cá nhân.

Nghị định 79/2019/NĐ-CP đã sửa đổi Điều 16 của Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ, đề cập đến việc ghi nợ tiền sử dụng đất. Theo quy định này, những hộ gia đình và cá nhân cụ thể (bao gồm: những người có công với cách mạng, hộ nghèo, hộ gia đình, cá nhân là đồng bào dân tộc thiểu số, hộ gia đình, cá nhân có hộ khẩu thường trú tại địa bàn kinh tế-xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn) sẽ được ghi nợ tiền sử dụng đất trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất và giao đất tái định cư theo quy định pháp luật về đất đai.

Mức tiền sử dụng đất ghi nợ đối với hộ gia đình và cá nhân quy định trên được xác định bằng sự chênh lệch giữa tiền sử dụng đất phải nộp khi họ được giao đất tái định cư và giá trị được bồi thường và hỗ trợ về đất từ Nhà nước khi thu hồi đất.

Hộ gia đình và cá nhân được ghi nợ theo quy định trên sẽ phải trả nợ trong vòng 5 năm kể từ ngày cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định giao đất tái định cư, và không được chậm nộp trong thời hạn này.

Nếu sau 5 năm kể từ ngày có quyết định giao đất tái định cư của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, hộ gia đình và cá nhân vẫn chưa trả hết nợ tiền sử dụng đất ghi trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, họ sẽ phải nộp đủ số tiền sử dụng đất còn nợ và tiền chậm nộp, tính từ thời điểm hết hạn 5 năm, theo mức quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Nghị định cũng cụ thể quy định về trình tự và thủ tục ghi nợ tiền sử dụng đất của hộ gia đình và cá nhân, cũng như trình tự và thủ tục thanh toán và xóa nợ tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình và cá nhân ghi nợ.

>> Xem thêm: Phân biệt hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất và hình thức cho thuê đất?

 

3. Hướng dẫn thực hiện Nghị định số 79/2019/NĐ-CP

Vào ngày 26/10/2019, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 79/2019/NĐ-CP, nhằm sửa đổi Điều 16 của Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 liên quan đến việc thu tiền sử dụng đất (có hiệu lực từ ngày 10/12/2019). Điều 2, Khoản 1, Điểm a của Nghị định này đã quy định như sau:

Hộ gia đình và cá nhân đã bị ghi nợ tiền sử dụng đất trên Giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật trong các thời kỳ trước ngày Nghị định này có hiệu lực sẽ thực hiện như sau:

Đối với hộ gia đình và cá nhân đã bị ghi nợ tiền sử dụng đất trước ngày 01/03/2016, họ sẽ tiếp tục thanh toán số tiền sử dụng đất còn nợ theo chính sách và giá đất tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận (hoặc theo số tiền ghi trên Giấy chứng nhận đã được xác định đúng quy định của pháp luật) cho đến hết ngày 28/02/2021. Quy định này không áp dụng đối với số tiền sử dụng đất đã được hộ gia đình và cá nhân nộp vào ngân sách nhà nước.

Kể từ ngày 01/03/2021 trở đi, hộ gia đình và cá nhân sẽ phải thanh toán số tiền sử dụng đất còn nợ theo chính sách và giá đất tại thời điểm trả nợ.

Dựa trên nội dung trên, nhằm đảm bảo việc thanh toán nợ tiền sử dụng đất theo chính sách và giá đất tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận, chúng tôi khuyến nghị các hộ gia đình và cá nhân lưu ý những điều sau đây:

- Hãy kiểm tra kỹ trên Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất để xem liệu gia đình bạn có còn bị ghi nợ tiền sử dụng đất hay không.

- Nếu có thông tin về việc ghi nợ tiền sử dụng đất mà bạn chưa thanh toán hoặc nộp vào ngân sách Nhà nước, xin vui lòng liên hệ với Văn phòng Đăng ký đất đai tại Chi nhánh các Quận, Huyện, Thị xã ngay lập tức để được hướng dẫn về thủ tục trả nợ theo chính sách quy định tại Nghị định số 79/2019/NĐ-CP của Chính phủ trước ngày 28/02/2021. Điều này giúp tránh việc phải thanh toán số tiền sử dụng đất theo giá đất tại thời điểm trả nợ (giá đất từ năm 2021 trở đi có thể cao hơn so với giá đất tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận).

Để tìm hiểu thêm những thông tin liên quan đến vấn đề này, mời quý bạn đọc tham khảo bài viết sau đây: Trường hợp nào nhà nước sẽ giao đất có thu tiền sử dụng đất?

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết liên quan đến chủ đề "Nghị định 79/2019/NĐ-CP sửa đổi quy định thu tiền sử dụng đất" từ Luật Minh Khuê. Nếu quý bạn đọc có bất kỳ câu hỏi hoặc cần sự hỗ trợ về các vấn đề pháp lý khác, xin vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến của chúng tôi thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được sự hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Chân thành cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm và theo dõi bài viết từ Luật Minh Khuê.