Tố tụng hình sự là quá trình xét xử vụ án hình sự theo trình tự hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát và tòa án) và sự tham gia của người tiến hành tố tụng (điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán, luật sư ...) phải tuân thủ các nguyên tắc, quy tắc theo luật định. Quy trình tố tụng hình sự được quy định cụ thể tại Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Chuyên mục: "Tố tụng hình sự" phân tích tất cả các nội dung pháp luật có liên quan đến hoạt động tố tụng hình sự.
Trong hệ thống tố tụng tư pháp Việt Nam, thủ tục xem xét lại quyết định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao giữ vai trò đặc biệt quan trọng nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch và thống nhất trong việc áp dụng pháp luật. Việc xác định đúng thời hạn mở phiên họp xem xét lại quyết định không chỉ giúp bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể liên quan mà còn góp phần duy trì sự ổn định của trật tự pháp lý.
Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã dành một chương riêng quy định về tái thẩm, trong đó các căn cứ để kháng nghị tái thẩm được xây dựng một cách cụ thể và chặt chẽ, bảo đảm rằng chỉ những trường hợp thật sự cần thiết, khi có tình tiết mới quan trọng hoặc có dấu hiệu làm thay đổi bản chất vụ án, thì bản án đã có hiệu lực mới được xem xét lại. Đây là những căn cứ có tính chất trọng tâm, định hướng các chủ thể có thẩm quyền trong việc đánh giá liệu một bản án đã có hiệu lực có cần được mở lại để bảo vệ công lý hay không.
Phúc thẩm là cơ chế thiết yếu nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ án ở cấp sơ thẩm được kiểm tra lại một cách toàn diện và khách quan khi có kháng cáo hoặc kháng nghị. Không chỉ áp dụng đối với bản án sơ thẩm, pháp luật còn quy định thủ tục phúc thẩm dành cho quyết định sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị – một nhóm quyết định có tính chất đặc thù, thường liên quan đến các vấn đề tố tụng quan trọng như tạm đình chỉ, đình chỉ vụ án, trả hồ sơ, thay đổi biện pháp ngăn chặn, giải quyết bồi thường hoặc những quyết định khác ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng.
So với Bộ luật tố tụng hình sự 2003, Bộ luật tố tụng hình sự 2015 bổ sung quy định mới về việc Tòa án yêu cầu Viện kiểm sát bổ sung tài liệu, chứng cứ. Hãy cùng Luật Minh Khuê tìm hiểu quy định này trong bài viết dưới đây
Với tính chất đặc biệt, trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003, thủ tục tố tụng đối với người chưa thành niên được quy định tại Chương XXXII, Phần thứ bảy (Thủ tục đặc biệt). Bộ luật tố tụng hình sự 2015 đã sửa đổi, mở rộng phạm vi áp dụng thủ tục này
Sau nhiều năm thi hành thì Bộ luật tố tụng hình sự 2003 đã bộc lộ nhiều bất cập. So với Bộ luật tố tụng hình sự 2003 thì Bộ luật tố tụng hình sự 2015 đã bổ sung một số trường hợp tạm đình chỉ điều tra nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn
Theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự 2015 thì biện pháp đặt tiền để bảo đảm là một biện pháp ngăn chặn thay thế cho biện pháp tạm giam. Vậy, việc áp dụng biện pháp này có những ưu và nhược điểm gì? Hãy cùng Luật Minh Khuê tìm hiểu
Quyền con người trong lĩnh vực tố tụng hình sự là một trong những vấn đề được quan tâm đặc biệt do vấn đề tố tụng hình sự liên quan đến những quyền cơ bản, thiết thân, những tự do cá nhân tối thiểu trong đời sống con người
Một trong những điểm mới của Bộ luật tố tụng hình sự 2015 là bổ sung dữ liệu điện tử làm nguồn chứng cứ so với Bộ luật tố tụng hình sự 2003. Hãy cùng Luật Minh Khuê tìm hiểu xem Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định như thế nào về dự liệu điện tử
Giám sát đối với hoạt động tố tụng hình sự có vai trò quan trọng trong mọi thời kỳ. Nó được ghi nhận như một nguyên tắc trong Bộ luật tố tụng hình sự. Hãy cùng Luật Minh Khuê tìm hiểu giám sát đối với hoạt động tố tụng hình sự của Viện kiểm sát
Bảo đảm quyền của người bị tạm giữ, tạm giam là một trong những nội dung của việc bảo đảm quyền con người trong tố tụng hình sự. Vậy pháp luật và thực tiễn tố tụng hình sự Việt Nam thể hiện nội dung này như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài chia sẻ dưới đây.
Luật sư với vai trò người bào chữa hay người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp là “chỗ dựa tinh thần” cho thân chủ tại chốn tụng đình, giúp bị cáo hay bị hại, đương sự ổn định tâm lý từ đó bình tĩnh, sáng suốt lý lẽ tranh luận “sắc bén”, có vai trò vô cùng quan trọng. Cụ thể:
Những khó khăn, cản ngại trong quá trình tham gia tố tụng hình sự của Luật sư thời gian qua tập trung thể hiện trước hết trong pháp luật thực định và một số biểu hiện cản trở, gây khó khăn cho Luật sư khi tham gia tố tụng, cụ thể:
Giải trình về quyết định, hành vi tố tụng bị khiếu nại; cung cấp các thông tin, tài liệu liên quan khi cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền yêu cầu.Bồi thường thiệt hại, bồi hoàn, khắc phục hậu quả do quyết định, hành vi tố tụng trái pháp luật của mình gây ra theo quy định của pháp luật.
Luật hóa biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt vào Bộ luật tố tụng hình sự là hết sức cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm và trên hết đó chính là cách thức quan trọng để bảo vệ quyền con người, quyền công dân ở tầm luật định và bảo đảm tính minh bạch của pháp luật
Chứng cứ và chứng minh có vai trò quan trọng trong tố tụng hình sự. Chính vì vậy, Bộ luật tố tụng hình sự 2015 đổi mới chế định chứng cứ và chứng minh cho phù hợp với tình hình mới. Hãy cùng Luật Minh Khuê tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây
Các loại hình tố tụng hình sự
Loại hình tố tụng hình sự là cách thức thể hiện, biểu hiện cũng như cách thức tiến hành các hoạt động tố tụng. Trong lịch sử và hiện tại đã và đang tồn tại bốn loại hình tố tụng hình sự cơ bản sau:
Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 ra đời có nhiều điểm mới so với Bộ luật tố tụng hình sự 2003. Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định đầy đủ, cụ thể trình tự, thủ tục và các hoạt động tố tụng trong từng giai đoạn nhằm đấu tranh hiệu quả với tội phạm
Nguyên tắc suy đoán có tội và nguyên tắc suy đoán vô tội đều là những nguyên tắc của tố tụng hình sự. Nhưng nguyên tắc suy đoán có tội là nguyên tắc của tố tụng thẩm vấn, còn nguyên tắc suy đoán vô tội là một trong những nguyên tắc điển hình của tố tụng tranh tụng
Bộ luật tố tụng hình sự 2015 ra đời với nhiều điểm mới đã tháo gỡ những vướng mắc trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003. Một trong những điểm mới của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 là tăng quyền, tăng trách nhiệm cho các chức danh tư pháp