Tố tụng hình sự

Điều 16 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định về nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, đương sự. Hãy cùng Luật Minh Khuê tìm hiểu nguyên tắc này

Bài viết nghiên cứu và diễn giải khái niệm về "công lý"; "người khuyết tật"; "người khuyết tật trí tuệ". Trên cơ sở đó phân tích bảo đảm công lý cho người khuyết tật về trí tuệ trong tố tụng hình sự trên thế giới và kinh nghiệm cho Việt Nam.

Trên thực tế, không phải vụ án nào cũng có cấu trúc đơn giản hoặc chỉ liên quan đến một hành vi phạm tội, một người thực hiện hoặc diễn ra trong cùng một bối cảnh pháp lý. Nhiều vụ án có sự tham gia của nhiều bị can, bị cáo; có mối quan hệ chặt chẽ giữa các hành vi phạm tội; hoặc phát sinh những tình tiết mới đòi hỏi phải phân tách để đảm bảo điều tra, truy tố được đầy đủ, thuận lợi và phù hợp với tiến độ tố tụng. Trong những trường hợp như vậy, nhập vụ án hoặc tách vụ án trở thành những biện pháp tố tụng quan trọng nhằm bảo đảm quá trình truy tố được tiến hành đúng pháp luật, khoa học và hiệu quả.

Kết luận định giá tài sản không chỉ thể hiện kết quả đánh giá chuyên môn của Hội đồng định giá tài sản mà còn là căn cứ pháp lý quan trọng giúp cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án đưa ra các quyết định tố tụng phù hợp. Việc hiểu đúng bản chất, giá trị pháp lý cũng như vai trò của kết luận định giá tài sản là điều cần thiết đối với người nghiên cứu pháp luật, người tiến hành tố tụng và cả những người tham gia tố tụng.

Thưa luật sư, tôi có đọc và nghiên cứu luật tố tụng thì thấy có rất nhiều cơ quan có thẩm quyền điều tra trong hoạt động tố tụng hình sự. Rất mong được luật sư phân tích, làm rõ quy định pháp luật về vấn đề này. Cảm ơn nhiều ạ! (Người hỏi: Hoàng Tuyết - Tỉnh Thừa Thiên Huế).

Việc chứng minh trong tố tụng hình sự được Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định như thế nào: Khái niệm chứng minh, các đối tượng cần được chứng minh, những vấn đề cần chứng minh, nghĩa vụ chứng minh,....trong Luật tố tụng hình sự

Tạm giữ là biện pháp ngăn chặn áp dụng đối với người bị bắt trong trường hợp khẩn cấp hoặc phạm tội quả tang để cách li họ với xã hội trong một thời gian cần thiết nhằm ngăn chặn người đó tiếp tục phạm tội, cản trở điểu tra và xác định sự liên quan của người này đối với tội phạm

Bài viết dưới đây luật Minh Khuê sẽ gửi tới bạn đọc về vấn đề: tạm đình chỉ điều tra vụ án hình sự đối với bị can khi nào? Bạn đọc hãy theo dõi về vấn đề này nhé

Trong bối cảnh xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, vấn đề bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự trở thành yêu cầu cấp thiết. Tố tụng hình sự, với đặc thù là lĩnh vực trực tiếp liên quan đến việc hạn chế hoặc tước bỏ quyền tự do của cá nhân, càng đòi hỏi các cơ quan tiến hành tố tụng phải tuân thủ nghiêm ngặt những nguyên tắc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con người và pháp nhân. Trong số đó, nguyên tắc bảo hộ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của cá nhân; danh dự, uy tín, tài sản của pháp nhân là nền tảng pháp lý quan trọng, xuyên suốt toàn bộ quá trình tố tụng hình sự.

Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) là một đạo luật có vị trí đặc biệt quan trọng, quy định trình tự, thủ tục khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự, qua đó bảo đảm cho việc xử lý tội phạm được thực hiện đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Không chỉ là công cụ pháp lý trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, BLTTHS còn là lá chắn bảo vệ công lý, quyền con người và quyền công dân, thể hiện sâu sắc nguyên tắc thượng tôn pháp luật trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Trong quá trình tố tụng hình sự, quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan – đặc biệt là bị can, bị cáo và người bị ảnh hưởng bởi quyết định tố tụng – đôi khi bị xâm phạm hoặc nghi ngờ có sự sai sót trong hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng. Trong bối cảnh đó, giải quyết khiếu nại, tố cáo trở thành một chức năng quan trọng của Viện kiểm sát, vừa bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân, vừa duy trì tính minh bạch và uy tín của hệ thống tư pháp.

Dữ liệu điện tử là một nguồn chứng cứ mới được bổ sung vào Bộ luật tố tụng hình sự 2015. Hãy cùng Luật Minh Khuê tìm hiểu về giám định dữ liệu điện tử và quy trình sao lưu, phục hồi, phân tích dữ liệu điện tử trong tố tụng hình sự

Quyền kháng cáo là một trong những quyền cơ bản nhằm bảo đảm công bằng, minh bạch và khả năng xét lại quyết định của tòa án khi có sai sót trong quá trình xét xử. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải lúc nào người bị kết án hoặc những người có quyền kháng cáo cũng thực hiện quyền này đúng thời hạn pháp luật quy định. Trường hợp kháng cáo quá hạn là một vấn đề pháp lý đặc biệt, phát sinh khi đương sự nộp đơn kháng cáo sau thời hạn luật định nhưng vẫn mong muốn yêu cầu xem xét lại bản án, quyết định hình sự.

Phiên tòa phúc thẩm giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kiểm tra, đánh giá lại bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật. Đây là giai đoạn bảo đảm tính khách quan, chính xác và công bằng của hoạt động xét xử, đồng thời củng cố niềm tin của người dân vào công lý. Tuy nhiên, cũng giống như các phiên tòa sơ thẩm, quá trình chuẩn bị và tiến hành phiên tòa phúc thẩm chịu tác động của nhiều yếu tố chủ quan và khách quan khác nhau. Để bảo đảm quyền lợi của các bị cáo, bị hại, đương sự và các chủ thể tham gia tố tụng khác, cũng như bảo đảm cho phiên tòa được diễn ra đúng pháp luật, toàn diện và khách quan, pháp luật quy định các trường hợp Tòa án được quyền hoặc buộc phải hoãn phiên tòa phúc thẩm.

Thời hạn quyết định việc truy tố theo Điều 240 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015. Cung cấp bảng so sánh thời hạn đối với từng loại tội phạm, điều kiện gia hạn, thẩm quyền của Viện kiểm sát và giải đáp các vướng mắc pháp lý về hậu quả khi vi phạm thời hạn tố tụng.

Tòa án đóng vai trò trung tâm trong việc thụ lý, xét xử và giải quyết các vụ án hình sự, dân sự, hành chính, đồng thời là cơ quan thực thi quyền lực tư pháp, bảo đảm pháp luật được thực hiện nghiêm minh, khách quan và công bằng. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, các Thẩm phán, Thẩm tra viên, Phó Chánh án và Chánh án Tòa án không thể tránh khỏi việc bị khiếu nại, phản ánh liên quan đến quyết định, hành vi tố tụng hoặc công tác xét xử của mình. Để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của công dân và sự minh bạch, pháp luật quy định rõ thẩm quyền và thời hạn giải quyết khiếu nại đối với từng chức danh trong Tòa án.

Thủ tục thông báo văn bản tố tụng hình sự trên phương tiện thông tin đại chúng là biện pháp đặc biệt, chỉ áp dụng khi các phương thức tống đạt thông thường không đạt hiệu quả. Văn bản được đăng trên báo in, phát thanh hoặc truyền hình trung ương theo số lần và khung giờ quy định, nhằm tạo cơ sở pháp lý giả định rằng người được thông báo đã biết nội dung. Thủ tục này vừa đảm bảo quyền tiếp cận thông tin và quyền tham gia tố tụng của các bên, vừa bảo đảm tiến độ và tính nghiêm minh của quá trình tố tụng.

Bộ luậ tố tụng hình sự là văn bản luật do Quốc hội ban hành, quy định trình tự, thủ tục, nội dung tiến hành các hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án và những quan hệ pháp luật khác nảy sinh trong quá trình giải quyết vụ án hình sự.

Nguyên tắc bảo đảm quyền con người, quyền công dân và quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia tố tụng được đặt lên hàng đầu. Một trong những chủ thể quan trọng trong quá trình tố tụng hình sự là người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố – những cá nhân đứng trước khả năng bị khởi tố hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Dù chưa phải là bị can, bị cáo, nhưng quyền của họ cần được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn việc bị xử lý oan sai, đảm bảo tính khách quan, minh bạch và công bằng trong tố tụng.

Mọi sai lệch trong quá trình tiến hành tố tụng, dù là nhỏ, cũng có thể dẫn đến nguy cơ oan sai, bỏ lọt tội phạm, hoặc xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Chính vì vậy, Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam quy định một cơ chế đặc biệt nhằm bảo đảm tính khách quan và liêm chính trong tố tụng, đó là việc thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng khi có căn cứ cho rằng họ không thể hoặc không còn đủ điều kiện bảo đảm sự vô tư trong khi thực hiện nhiệm vụ.