Hiến pháp là hệ thống các quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lý cao nhất do quốc hội nước Việt nam ban hành quy định những vấn đề cơ bản nhất về chủ quyền quốc gia, chế độ chính trị, chính sách kinh tế, văn hóa, xã hội, tổ chức quyền lực nhà nước, địa vị pháp lý của con người và công dân. Chuyên mục: "Hiến pháp" phân tích các nội dung quan trọng nhất của Hiến pháp và các vấn đề pháp lý khác liên quan.
Bài viết dưới đây chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn đọc thêm kiến thức về: Nhà nước pháp quyền; cơ quan hành chính nhà nước; nguyên nhân vi phạm Hiến pháp và pháp luật của các cơ quan hành chính nhà nước và các cán bộ, công chức hành chính...
Thưa luật sư, luật sư cho em hỏi: "Hiến pháp và xã hội dân sự có mối quan hệ như thế nào ? Các tổ chức xã hội dân sự có vai trò như thế nào trong việc xây dựng, sửa đổi hiến pháp ? Nước ta đã có mấy bản hiến pháp qua các thời kỳ ?" Em cảm ơn! (người hỏi: Mai Hoa, tỉnh Bình Định).
Chào các anh chị luật sư, em tên Ánh Tiên, ở Thanh Hóa, anh, chị cho em hỏi về một nội dung như sau: hãy nêu rõ và phân tích về cấu trúc của hiến pháp nước ngoài ? Mong anh chị giải đáp thắc mắc của em. Em cảm ơn các anh chị.
Thời điểm bắt đầu xây dựng hiến pháp thường được xem như “sự khởi đầu mới”. Đây cũng là thời điểm tương đối hiếm hoi để mọi người coi như cơ hội lịch sử nhằm tái thiết những nguyên tắc nền tảng và cơ bản về chính quyền và các “định hướng chính trị”.
Khi bắt đầu, các nhà lập hiến thường có hai dạng câu hỏi: thứ nhất là câu hỏi liên quan đến quy trình như cách thức, thể chế, nguyên tắc, thời gian, trách nhiệm đưa ra quyết định... Thứ hai là những câu hỏi liên quan đến nội dung.
Hiến pháp ghi nhận nhánh tư pháp có trách nhiệm giải quyết tranh chấp và giải thích luật. Đa số hiến pháp cho nhánh tư pháp quyền bảo hiến như là biện pháp bảo vệ để bảo đảm rằng nhánh lập pháp và chính phủ tuân thủ những yêu cầu của hiến pháp.
Phụ thuộc vào các yêu sách của các nhóm dẫn đến các thay đổi trong hiến pháp theo hướng ghi nhận các quyền của nhóm thiểu số, và theo đó là những điều nghiêm cấm, các nhà lập hiến có thể cân nhắc hai cách tiếp cận.
“Quyền cơ bản” (‘fundamental rights’ hoặc ‘basic rights’) được bảo vệ khỏi những can thiệp chính trị bởi một cơ quan tư pháp độc lập. Ngoài ra, các nhà lập hiến đã xây dựng những rào cản chống lại sự can thiệp chính trị đối với các quyền cơ bản
Có nhiều lý do để quy định về quyền con người trong hiến pháp; các quy định đó sẽ giới hạn quyền lực nhà nước, là một phần của dân chủ, thiết lập nền tảng cho văn hóa quyền con người và góp phần tạo nên tính hợp thức của hiến pháp.
Các nhà lập hiến cũng nên cân nhắc yếu tố bình đẳng giới và các quyền của phụ nữ. Mặc dù những quy định về bình đẳng giới đã rất phổ biến, hình thức công nhận loại quyền này còn rất khác nhau trong các hiến pháp.
Thời điểm kiểm hiến và hoàn cảnh diễn ra việc kiểm hiến là hai yếu tố khác có tác động tới quy trình kiểm hiến. Nhữngquy tắc về việc khi nào và trong hoàn cảnh nào tòa án được phép xem xét tính hợp hiến có nhiều khả năng mở rộng
Hiến pháp Pháp năm 1958 là luật pháp căn bản của Đệ ngũ cộng hoà, chế độ đang có của Pháp. Là một trong những hiến pháp bền vững nhất của Pháp, mặc dù được sửa đổi 24 lần. Bài viết này sẽ có nội dung toàn văn chương 3, 4, 5 Hiến pháp của Cộng hòa Pháp
Trong bài viết này, Luật Minh Khuê tiếp tục giới thiệu các chương tiếp theo của Hiến pháp Nhật Bản - Chương 7, 8, 9, 10 (Tài chính; Quyền tự trị địa phương; Tu chính án; Đạo luật tối cao). Hãy cùng theo dõi:
Bên cạnh kiểm hiến, hiến pháp còn có thể trao cho tòa án quyền tác động đến việc làm luật thông qua những phương tiện khác. Một trong số đó là quyền đưa ra các ý kiến tư vấn về tính hợp hiến của đạo luật, trước hoặc sau khi nó được ban hành.
Thời gian cầm quyền cũng có thể được coi là một yếu tố quan trọng phân tản bớt quyền lực hành pháp của một cá nhân bằng cách hiến định nội dung nhiệm kỳ của người đứng đầu hành pháp. Mặc dù giới hạn về nhiệm kỳ nhìn bề ngoài có vẻ như là hạn chế quyền dân chủ
Chương này xem xét vai trò của nhánh tư pháp trong khuôn khổ nền dân chủ hợp hiến, tập trung vào những chủ đề liên quan đến sự phân định quyền tư pháp trong những nhà nước vốn có sự chia rẽ sâu sắc. Chức năng căn bản nhất của nhánh tư pháp là giải quyết tranh chấp
Thưa luật sư, tôi là sinh viên hệ đại học từ xa, xin hỏi: "Tính độc lập của Hội đồng bầu cử quốc gia với tư cách cơ quan hiến định độc lập trong bộ máy nhà nước Việt Nam", mong luật sư phân tích và chỉ định hướng để tôi tìm hiểu ạ ? Cảm ơn! Người hỏi: Trần Bình (tỉnh Hòa Bình).
Quy trình lập pháp bao gồm nhiều giai đoạn, khởi đầu là giai đoạn sáng kiến lập pháp và kết thúc bằng việc một dự luật được ban hành thành luật. Sự tham gia của hành pháp vào quy trình này có thể diễn ra ở hai giai đoạn
Sự phân công quyền lực và mối quan hệ qua lại giữa ba nhánh quyền lực – hành pháp, lập pháp, tư pháp – là những yếu tố căn bản của việc thiết kế tổ chức quyền lực trong một bản hiến pháp. Cũng giống như nhánh hành pháp, việc thiết kế nhánh lập pháp không thể được xem xét một cách biệt lập
Hiến pháp một số nước trao cho công dân quyền bác bỏ một dự luật trước khi dự luật được ban hành (Thụy Sĩ), hoặc quyền yêu cầu bãi bỏ một đạo luật thông qua trưng cầu ý dân theo sáng kiến của chính công dân đó.
